ਵੱਡੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ, ਦਹਾੜਦੇ ਅਤੇ ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ ਉੱਚੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਦੌੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ, "ਅਸੀਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਾਂਗੇ।" ਹਰ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਰਾਵਣ ਯੁੱਧ ਲਈ ਆਇਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।" ਇਕ ਹੋਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਭਾਵੇਂ ਜਾਨਕੀ ਥੱਕਾਵਟ ਕਰਕੇ ਕੰਬ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਤੁਸੀਂ ਅਡਿੱਗ ਰਹੋ; ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਅੰਦਰਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਲਿਆ ਆਵਾਂਗਾ।" ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਭੇਦ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ, "ਮੈਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ਛਲਾਂਗ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੌ ਯੋਜਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" ਉਹ ਆਖਦਾ, "ਚਾਹੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜਾਂ ਜਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ, ਮੇਰੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਵੱਡਾ ਵਾਨਰ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲ਼ਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਵਿਚ ਛਿਆਲੀਵੀਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੈਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?" ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜਦ ਵਾਾਲੀ, ਜੋ ਡੂੰਡੁਭੀ ਨਾਮਕ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਿਲਾਂਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਹ ਮਲਯ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਿਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਵਾਾਲੀ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮੈਂ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲੰਘ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਵਾਾਲੀ ਬਾਹਰ ਨਾ ਆਇਆ। ਫਿਰ, ਗੁਫਾ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਖੂਨ ਵਗਦਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਈ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭੀ ਉਲਝਣ ਆ ਗਈ ਤੇ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਪੱਥਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਭੈਂਸ ਅੰਦਰੋਂ ਨਿਕਲ ਨਾ ਸਕਿਆ ਤੇ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਰਾਜ ਪਾ ਕੇ, ਅਤੇ ਤਾਰਾ ਤੇ ਰੂਮਾ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰਭੈ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਜਦ ਵਾਾਲੀ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਡਰ ਅਤੇ ਆਦਰ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਵਾਾਲੀ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਅਤੇ ਉਲਝਣ ਵਾਲੇ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ; ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਭੱਜਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਾਲੀ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਕਈ ਦਰਿਆ, ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੇਖੇ। ਧਰਤੀ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਾਂਗ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਈ, ਜਿਵੇਂ ਚੱਕਰ ਖਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਗ ਦਾ ਸੁੱਟਾ ਜਾਂ ਗਾਂ ਦੇ ਖੁਰ ਦੀ ਛਾਪ ਵਰਗੀ। ਫਿਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਸੁਹਣੇ ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਵੇਖੀਆਂ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਪਹਾੜ, ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਦੁਧ ਸਮੁੰਦਰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦਾ ਆਵਾਸ ਹੈ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਵਾਾਲੀ ਦੇ ਤੀਬਰ ਪੀਛਾ ਕਰਨ ਤੇ, ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਮੋੜਨਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਜੜਾਂ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਸਨ। ਦਰੱਖਤਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਵਾਾਲੀ ਨੇ ਪੀਛਾ ਨਾ ਛੱਡਿਆ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤੇ ਉੱਥੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਭੱਜਿਆ। ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਮੈਂ ਹਿਮਾਲਿਆ, ਮੇਰੂ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵੇਖੇ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਵਾਾਲੀ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਆਸਰਾ ਨਾ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ, ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਸੁਝਾਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਣ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਾਾਲੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਮਤੰਗ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਪਤ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਇੱਥੇ ਸਾਡਾ ਨਿਵਾਸ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੇ ਨਿਰਭੈ ਰਹੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਤੇ ਆ ਗਏ। ਵਾਾਲੀ ਮਤੰਗ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੀ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਾ ਕੇ, ਇਸ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲ਼ਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਵਿਚ ਸਤਤਾਲੀਵੀਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ, ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੁਸਤਾਈ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵੱਲ ਨਿਕਲੇ। ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਖੋਜ ਕਰਦੇ—ਝੀਲਾਂ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਅਸਮਾਨ, ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਉਹ ਖੇਤਰ ਜੋ ਦਰਿਆਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਔਖੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਉਪਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ। ਪੂਰਾ ਦਿਨ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਫਲਦਾਰ ਦਰੱਖਤ ਲੱਭਦੇ ਅਤੇ ਹਰ ਰਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੇਠਾਂ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦੇ। ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਗਏ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਸੀ।