ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨਵਾਜੇ ਜਾਣਗੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵਾਨਰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮੋਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਬੇ ਹੋਣਗੇ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਚੌਂਤਾਲੀ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਹਨੁਮਾਨ ਵਰਗੇ ਸਰਵੋਤਮ ਵਾਨਰ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਨੇ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ, ਅਮਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਸਮੁੰਦਰ, ਪਹਾੜ, ਅਸੁਰ, ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗ, ਮਨੁੱਖ, ਅਤੇ ਦੇਵ—ਇਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੈਨੂੰ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਤੇਜ਼ੀ, ਚੁਸਤਾਈ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਹਲਕਾਪਣ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਵਾਯੂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਤੇਜ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਸੋਚ ਕਿ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੱਭਣਾ ਹੈ। ਹਨੁਮਾਨ, ਤੈਨੂੰ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਦਰ ਸ਼ਕਤੀ, ਬੁੱਧੀ, ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਥਾਂ ਦੀ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਅਤੇ ਨੀਤੀ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੁਣ ਹਨ। ਜਦ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵੇਖੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਵੀ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ। ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਨੁਮਾਨ ਉੱਤੇ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਨਿਕਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਕੰਮ ਸਪਸ਼ਟ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਮਾਲਕ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਜ਼ਰੂਰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾ-ਉਰਜਾਵਾਨ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਮਨ ਦੇ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਐਸਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਉਸਦਾ ਮਕਸਦ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਅੰਗੂਠੀ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਜਨਕ ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਪਛਾਣ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਹ ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੇ। "ਹੇ ਵੀਰ, ਤੇਰਾ ਨਿਸ਼ਚੇ, ਤੇਰੀ ਹਿੰਮਤ, ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਆਗਿਆ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਅੰਗੂਠੀ ਲੈ ਕੇ, ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਪੈਰਾਂ 'ਚ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਐਸਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਨਿਰੀ ਖਿੜੀ ਚਾਂਦਨੀ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। "ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੀ ਅਸਧਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਅਤੁੱਲ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਐਸਾ ਕਰ ਕਿ ਜਨਕ ਕੁਮਾਰੀ ਲੱਭੀ ਜਾਵੇ," ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ, ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਪੈਂਤਾਲੀਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਸੁਗਰੀਵ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਨੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। "ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਕਠੋਰ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਖੋਜ ਪੂਰੀ ਕਰੋ," ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਟਿਡ਼ੀਆਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਚਲ ਪਏ, ਜਦ ਕਿ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਨਿਯਤ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਆਨੰਦਮਈ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਵੱਲ ਵਾਨਰ ਚਲੇ। ਫਿਰ ਸ਼ਤਬਲੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਸੀ, ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲ ਪਿਆ, ਜਦਕਿ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਵਿਨਤਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਤਾਰਾ, ਅੰਗਦ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਸਮੇਤ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਉਹ ਦਿਸ਼ਾ ਜਿਥੇ ਅਗਸਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਗਏ ਸਨ, ਚਲ ਪਏ। ਸੁਸ਼ੇਣ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਵਰੁਣ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਹੇਠ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਘ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ 'ਚ ਵਾਨਰ ਫ਼ੈਲ ਗਏ, ਤਦ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸੈਨਾਪਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਰੇਕ ਵਾਨਰ ਨੇਤਾ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉੱਚੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦਿਆਂ, ਦੌੜਦਿਆਂ ਅਤੇ ਗੂੰਜਦਿਆਂ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਦਿਖਾਇਆ। ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਨੇਤਾ ਆਖਦੇ, "ਅਸੀਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਪਰਤ ਲਿਆਵਾਂਗੇ ਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗੇ।" ਕੋਈ ਕਹਿੰਦਾ, "ਜੇ ਰਾਵਣ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ ਅਤੇ ਜਨਕ ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।" ਦੂਜਾ ਆਖਦਾ, "ਜੇਕਰ ਉਹ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਕੰਪ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਡੋਲੋ ਨਾ; ਮੈਂ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਲਿਆ ਆਵਾਂਗਾ।" ਕੋਈ ਕਹਿੰਦਾ, "ਮੈਂ ਰੁੱਖ ਤੋੜ ਦਿਆਂਗਾ, ਪਹਾੜ ਚੀਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਧਰਤੀ ਭੱਭਾ ਦਿਆਂਗਾ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿਆਂਗਾ।" "ਮੈਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ਲੰਘ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਸੋ ਯੋਜਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਜੇ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜਾਂ ਜਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਮੇਰੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰੇਕ ਮਹਾ-ਬਲੀ ਵਾਨਰ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਗਰਵ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖਦਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ, ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਛਿਆਲੀਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ?" ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਾ ਵੇਰਵਾ ਦੱਸਾਂਗਾ।