ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਲਈ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਵਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਮਰਥ, ਜੋ ਵੀਦੇਹਾ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਕੰਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੋਗੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਮੇਰੀ ਵੱਲੋਂ ਸਾਰੇ ਸੁਖਦਾਈ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਵਾਨਰ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਿਯਜਨਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਹੜਦੇ ਫਿਰੋਗੇ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੱਸ ਵਿਚ ਹੋਣਗੇ। ਹੁਣ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਚੌਂਤੀਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੀ, ਨੇ ਹਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵੀਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਨੂੰ ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਅਮਰ ਲੋਕ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਸੁਰ, ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਦੇਵਤੇ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੇਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂ ਹਨ। ਤੇਰੀ ਚਾਲ, ਤੇਜ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਹਲਕਾਪਣ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਚੰਡ ਪਵਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ; ਇਸ ਲਈ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕਿ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੱਭਣਾ ਹੈ। ਹੇ ਹਨੁਮਾਨ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਲ, ਬੁੱਧੀ, ਸ਼ੌਰਯ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਢਲਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਜਦ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਹਨੁਮਾਨ ਕੰਮ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਪਤਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ। ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਹਨੁਮਾਨ ਨਾਲ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਸਮਝਦਾ ਸੀ; ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੀ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿਕਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਮਨ ਦੇ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸਦੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਜੀ ਇਕ ਅੰਗੂਠੀ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਵੇ। "ਇਸ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸਮਝ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ। ਹੇ ਵੀਰ, ਤੇਰਾ ਨਿਸ਼ਚਯ, ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਿੰਮਤ, ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਹੁਕਮ—ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" ਫਿਰ, ਉਸ ਅੰਗੂਠੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖੇ, ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ—ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਮੌਰ। ਉਹ ਹਵਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਦਿਸਣ ਲੱਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਫ਼ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ ਚੰਨ ਨੂੰ ਸਜਾ ਰਹੇ ਹੋਣ। "ਤੇਰੀ ਅਸਧਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੀ ਅਦੁੱਤੀਯ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਪਵਨਪੁੱਤਰ, ਹਨੁਮਾਨ ਵਾਂਗ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।" ਹੁਣ, ਵੈਭਵਸ਼ਾਲੀ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਪੈਂਤਾਲੀਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਸੁਗਰੀਵ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਨੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। "ਤੁਸੀਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਖਤ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਵਾਨਰ ਟਿੱਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਛਾ ਗਏ, ਜਦਕਿ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਉਸ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਜੋ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਸੁੰਦਰ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਖੋਜ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਫਿਰ, ਵੀਰ ਵਾਨਰ ਸ਼ਤਬਲੀ ਤੁਰੰਤ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚਲਿਆ, ਜਦਕਿ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਅਗਵਾ ਵਿਨਤਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਨਿਕਲਿਆ। ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਤਾਰਾ, ਅੰਗਦ ਆਦਿਕ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚਲੇ, ਜੋ ਅਗਸਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਪਾਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਸੀ। ਸੁਸ਼ੇਣ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਭਿਆਨਕ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ, ਜੋ ਵਰੁਣ ਦੇ ਰਖਵੇਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਵਾਂਗ ਬਾਘ ਦੇ, ਚਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਸੈਨਾ ਦਾ ਮਹਾ-ਸੈਨਾਪਤੀ ਸੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ-ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਗਵਾਨ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਜਲਦੀ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਉਹ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੇ, ਗੱਜਦੇ, ਚੀਕਦੇ, ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ, ਉੱਚੇ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ-ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਗਵਾਨਾਂ ਨੇ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ, "ਅਸੀਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗੇ, ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗੇ।" "ਜੇ ਰਾਵਣ ਯੁੱਧ ਵਾਸਤੇ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਅਤੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।" "ਜੇਕਰ ਉਹ ਥੱਕਾਵਟ ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਡਟੇ ਰਹਿਣਾ; ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।" "ਮੈਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਫਾੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਯੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਪੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਛਾਲ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੌ ਯੋਜਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" "ਚਾਹੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹੋਵੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜਾਂ ਜਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਮੇਰੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਵੱਡਾ ਵਾਨਰ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਖਦੇ ਗਏ। ਹੁਣ, ਵੈਭਵਸ਼ਾਲੀ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਛਿਆਲੀਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਗਵਾਨ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ?