ਉਹ ਇਲਾਕਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਮੋਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਵਗਦਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਰੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਘਣੀ ਪੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਰੁੱਖ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧ, ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਛੂਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਜੋ ਹਰ ਇੱਛਤ ਚੀਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰੁੱਖ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਤੇ ਵਿਦੂਰ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਗਹਿਣੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ, ਜੋ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਸਨ। ਕੁਝ ਰੁੱਖ ਹਰੇਕ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸੁਆਦਲੇ ਫਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਫਲ ਦਿੰਦੇ। ਉਥੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਛੌਣੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਰੁੱਖ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਦਿੰਦੇ। ਉਥੇ ਸੁਆਦਲੇ ਪਾਣੀਆਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣੇ ਮਿਲਦੇ, ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਯੁਵਾਵਸਥਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਗੁਣਵਾਨ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਹਨ। ਗੰਧਰਵ, ਕਿੰਨਰ, ਸਿੱਧ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਸਦਾ ਉਥੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਕਰਤਾਵਾਂ, ਰਸਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਧੁਨ, ਉੱਚੇ ਹੱਸੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸਦਾ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਉਦਾਸ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਅਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ; ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਨੰਦਮਈ ਗੁਣ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਉੱਤਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪਰਬਤ ਸੋਮਾ ਖੜਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਪਰਬਤ-ਰਾਜ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਿਨਾ ਹੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਚਮਕ ਹੈ; ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਤਪਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਗਿਆਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਾ ਜਾਵੋ, ਹੋਰ ਜੀਵ ਵੀ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਸੋਮਾ ਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਪਰਬਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵੇਖ ਲਵੋ, ਫਿਰ ਤੁਰੰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓ। ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਵਧੀਆ, ਵਾਨਰ ਉਥੇ ਤੱਕ ਹੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਅਸੀਂ ਇਸ ਅੰਤਹੀਣ ਤੇ ਸੂਰਜ-ਰਹਿਤ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਖੋਜੋ; ਜੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਉਥੇ ਲਗਾਓ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮਹਾਨ ਉਪਕਾਰ ਕਰੋਗੇ; ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਵਾਤ ਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੀਤਾ, ਵਿਦੇਹਾ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ, ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਫਿਰ, ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸਾਰੇ ਸੁਖਦਾਈ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਵਾਨਰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇਆਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਜੈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਫਿਰੋਗੇ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਚਿਤ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਚੌਂਤਾਲੀਵੀਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਹਨੁਮਾਨ ਹੀ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ, ਪਵਨਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਨੂੰ ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਅਮਰ ਲੋਕ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਗਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਪਹਾੜ, ਅਸੁਰ, ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ—all ਤੇਰੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਤੇਰੀ ਜ਼ਰਤ, ਤੇਜ, ਚਾਪਲੂਸੀ, ਤੇਜ—ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਵਾਯੂ ਵਰਗੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੇਰੇ ਤੇਜ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਸੋਚ ਕਿ ਸੀਤਾ ਕਿਵੇਂ ਲੱਭੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਹਨੁਮਾਨ, ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਬੁੱਧੀ, ਵੀਰਤਾ, ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਮੇਂ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।” ਜਦੋਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਹਨੁਮਾਨ ਕੰਮ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਰਾਮ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਤੇ ਸੋਚਿਆ। ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹਨੁਮਾਨ ਨਾਲ ਸਫਲਤਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਜਾਣਦਾ ਸੀ; ਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਕਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੀ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਨਿਕਲ ਪੈਂਦਾ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਉਰਜਾਵਾਨ, ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੈ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਐਸਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਉਸਦਾ ਮੰਤਵ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸਦੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਅੰਗੂਠੀ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋਵੇ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਆਇਆ ਸਮਝੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹਨੂੰ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਹੇ ਵੀਰ, ਤੇਰਾ ਨਿਸ਼ਚੈ, ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀਯੁਕਤ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦਾ ਹੁਕਮ—ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਆਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।” ਫਿਰ, ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਅੰਗੂਠੀ ਲੈ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ, ਸਾਫ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ, ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਅਸਧਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ, ਹਨੁਮਾਨ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਲੱਭੀ ਜਾਵੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਵਿਆਸ ਰਚਿਤ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਪੈਂਤਾਲੀਵੀਂ ਸਰਗ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।