ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਨਰ ਸੈਨੀਕ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵੇਖੇ ਜਿੱਥੇ ਤਪੱਸਵੀ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵੱਡੇ ਰੇਤਲੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਪੱਥਰ ਬਹੁਤ ਉੱਚੇ ਤੇ ਠੰਡੇ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਜਦ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਲੜੀ ਅਤੇ ਉਕਾੜਾ ਭਰਿਆ ਪੱਛਮੀ ਇਲਾਕਾ ਖੰਗਾਲ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ। ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਮਛਲੀਆਂ ਅਤੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਪਾਣੀਆਂ ਵੇਖੇ। ਪੰਡਨਸ ਅਤੇ ਘਣੇ ਤਮਾਲਾ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਾਨਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਫਿਰੇ। ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਉਥੇ ਹੀ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਰਹਾਇਸ਼ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਰਵਿਪੱਟਨ ਅਤੇ ਆਨੰਦਮਈ ਜਟਾਪੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਅਵੰਤੀ, ਅੰਗਲੇਪਾ ਅਤੇ ਅਣਚਿੰਨ੍ਹੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਆਏ। ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸੋਮਗਿਰੀ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਸੌ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਪਲੇਟੂਆਂ ਉੱਤੇ ਪੰਖ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਘੋਸਲਾ ਵੱਡੀਆਂ ਮਛਲੀਆਂ, ਮੱਛੀਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਥੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਾ ਖੇਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਖੇਤਰ ਉਹ ਵਾਨਰ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਖੋਜਣ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਪ੍ਰੋਮੋਨਟਰੀ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਪਰੀਯਾਤ੍ਰਾ ਦੀ ਹੱਦ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਚੋਵੀ ਕਰੋੜ ਤੇਜ਼ ਗੰਧਰਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਜੀਵ ਹਰ ਥਾਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ; ਉਥੇ ਕੋਈ ਫਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਤੋੜਣਾ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਬੜੀ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਥੇ ਦੇ ਫਲ ਅਤੇ ਜੜਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਯਤਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਇਥੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਬੈਰੀਲ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ, ਹੀਰੇ ਵਰਗਾ ਆਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸੋਹਣਾ ਖੇਤਰ ਸੌ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਖੰਗਾਲੋ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਚਕ੍ਰਵਾਨ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਪੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਚੱਕਰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ, ਪਾਂਚਜਨ ਅਤੇ ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੇ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਚੌਂਸਠ ਯੋਜਨ ਅੱਗੇ ਵੱਡਾ ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਵਰਾਹ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਾਸੀ ਵਰੁਣ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਥੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਪ੍ਰਾਗਜੋਤਿਸ਼ਾ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਨਰਕਾਸੁਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਅਣਗਿਣਤ ਝਰਨੇ ਵਗਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਹਾਥੀ, ਸੂਰ, ਸ਼ੇਰ ਤੇ ਬੱਘ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਸਿਆਂ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਧੁਨੀ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਰਾਜਤਿਲਕਿਤ ਹੋਏ ਸਨ; ਇਹ ਪਹਾੜ ਮੇਘਾ ਨਾਮਕ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਜੋ ਮਹੇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੋਗੇ। ਇਹ ਪਹਾੜ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਚੜਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖਿੜਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਮੈਰੂ ਖੜਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਦੇ ਦਇਆਲੁ ਸੂਰਜ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸੂਰਜ ਨੇ ਮੈਰੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਜੋ ਵੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਥੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣਗੇ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣਗੇ। ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ, ਵਸੁ, ਮਰੁਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਵਿ-ਜਨ ਪੱਛਮੀ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੱਸ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੀ ਦੂਰੀ ਅੱਧੀ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ, ਦਿਵਿਆ ਮਹਿਲ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਘਣੇ ਮਕਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਵਰੁਣ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਸ ਨਾਲ ਸੱਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਡੁੱਬਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤਣਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਾਲ ਪੇੜ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਦਸ ਤਣੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਚੌਕੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਲਿਆਂ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਰ ਥਾਂ ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਇਥੇ ਆਪਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮੇਰੁਸਾਵਰਨੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਆਦਰ ਸਹਿਤ, ਮੈਥਿਲੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਵਾਨਰ ਸੈਨਿਕ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ।