ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ, ਸੌ ਯੋਜਨ ਦੂਰ, ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪਹਾੜ ਖੜਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਪੁਸ਼੍ਪਿਤਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਾੜ ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਚੋਟੀਆਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਾੜ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪਹਾੜ ਦਾ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਚੋਟੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸੂਰਜ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਚਿੱਟੀ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਚੋਟੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਕ੍ਰਿਤਘਣ, ਨਿਰਦਯ ਜਾਂ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਹਨ, ਉਹ ਇਹ ਚੋਟੀਆਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ। ਹੇ ਵਾਨਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਖੋਜੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਪਾਰ ਇਕ ਹੋਰ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੂਰ੍ਯਵਾਨ ਹੈ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਦਾ ਰਾਸਤਾ ਚੌਦਾਂ ਯੋਜਨ ਲੰਮਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਵੋਗੇ, ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਵੈਦ੍ਯੁਤਾ ਨਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫਲ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਉੱਥੇ ਵਧੀਆ ਫਲ ਤੇ ਮੂਲ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਦ ਪੀ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੁੰਦਰ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਕੁੰਜਰ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਅਗਸਤਯ ਜੀ ਦੀ ਵਾਸਥੁ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਦਸ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਤੇ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਅੰਨ ਜਵਾਹਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਭੋਗਵਤੀ ਨਾਂ ਦੀ ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਗਰੀ ਦੀਆਂ ਚੌੜੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਤੀਖੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ ਵਾਲੇ ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਹਨ। ਇਸ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣਾ ਨਾਗਰਾਜ ਵਾਸੁਕੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਭੋਗਵਤੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਖੋਜਣਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਵੱਡੇ ਬਲਦ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਹਾੜ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਰਿਸ਼ਭ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਥੇ ਗੋਸ਼ੀਰ੍ਕ, ਪਦਮਕ, ਹਰੀਸ਼੍ਯਾਮ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ। ਉਥੇ ਰੋਹਿਤਾਸ ਨਾਂ ਦੇ ਗੰਧਰਵ ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਪੰਜ ਗੰਧਰਵ ਮੁਖੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ: ਸ਼ੈਲੂਸ਼, ਗ੍ਰਾਮਣੀ, ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼, ਸ਼ੁਕ ਤੇ ਬਭ੍ਰੁ। ਇਹ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਤਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਉਹ ਅਜੈਯ ਹਨ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਜਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਲੋਕੇ ਹੈ। ਉਥੇ ਯਮਪੁਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਘਣੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੇ ਵਾਨਰ ਸੂਰਮਿਓ, ਇਥੋਂ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਜੀਵ ਜਾਂ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਹੀ ਖੋਜ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖੋ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਵੈਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ) ਹੋਵੇ, ਉਸਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੋ। ਜੇਹੜਾ ਵੀ ਵਾਨਰ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਆਖੇਗਾ, "ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ," ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਸੁਖ, ਧਨ ਤੇ ਆਨੰਦ ਭੋਗੇਗਾ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਚਾਹੇ ਉਸਦੇ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਦੋਸ਼ ਹੋਣ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਸਾਕ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅਤੁੱਟ ਬਲ ਤੇ ਸ਼ੌਰਯ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਉੱਚੇ ਕੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹੋ, ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋ। ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਬਿਆਲੇ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ-ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਸ਼ੇਣ ਨਾਂ ਦੇ ਵਾਨਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਘਟਾ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤਾਰਾ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਆਪਣੇ ਸਸੁਰ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਵਾਨਰ ਮਰੀਚਾ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ। ਮਰੀਚਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ—ਮਰੀਚਾਸ, ਅਰਚਿਰਮਾਲਯ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਬਲੀ—ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਗਿਆ ਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਸੁਸ਼ੇਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਦੋ ਲੱਖ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਾਨਰ ਪੱਛਮੀ ਖੋਜ ਲਈ ਨਿਕਲੇ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ, ਬਾਹਲਿਕਾ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਚਿੱਤ੍ਰ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਫੁੱਲਦਾਰ ਅਤੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵੱਡੀਆਂ ਨਗਰੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਪੰਨਾ ਦੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੁਕ੍ਸ਼ਿ, ਬਕੁਲਾ ਅਤੇ ਉਦਾਲਕ ਦੇ ਵਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੋਜੋ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੇਵੜ ਦੇ ਘਣੇ ਝਾੜਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਲਟੀ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਠੰਢੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੋਜੋ। ਤਪਸਵੀ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੇਤਲੇ ਮੈਦਾਨ ਹਨ ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ, ਠੰਢੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਵੀ ਖੋਜੋ। ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਔਖੇ ਰਸਤੇ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਪੱਛਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੋ। ਉਥੇ ਤੁਸੀਂ ਅਜਗਰਾਂ ਅਤੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪਾਣੀਆਂ ਵੇਖੋਗੇ। ਫਿਰ ਕੇਵੜ ਦੇ ਝਾੜਾਂ ਅਤੇ ਤਮਾਲਾ ਦੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਨਰ ਫਿਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਖੋਜੋ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਾਲਿਆਂ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੁਰਵਿਪਟਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਜਟਾਪੁਰਾ ਨਗਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੋਜੋ। ਅਵੰਤੀ, ਅੰਗਲੇਪਾ ਅਤੇ ਅਣਚਿਨ੍ਹੇ ਜੰਗਲ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜ ਤੇ ਨਗਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਸਿੰਧੁ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਸੋਮਗਿਰੀ ਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸਦੀਆਂ ਸੌ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਸੁੰਦਰ ਮੈਦਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪੰਖੀ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਗਰਾਂ, ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘੋਸਲੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਘੋਸਲੇ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਵਾਲੇ, ਤ੍ਰਿਪਤ ਹਾਥੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀ ਤੇ ਅਨੇਕ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।