ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਵੈਖਾਨਸ ਮੁਨੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਲਖਿਲਿਆ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਟਾਪੂ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਚਮਕ ਅਤੇ ਹਰ ਜੀਵ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਮਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਗੁਫਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਪੂਰਬੀ ਸੰਧਿਆ ਸਮੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਲਾਲੀਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਇਥੇ ਹੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਝਰਨਿਆਂ ਅਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਖੇਤਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ—ਇਹ ਪੂਰਬੀ ਕੋਨਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਨਾ ਚੰਦ ਹੈ, ਨਾ ਸੂਰਜ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਇਸਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਨੇਰਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਗੁਫਾਵਾਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਜਿਹੜੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਥੇ ਵੀ ਜਨਕੀ ਨੂੰ ਲੱਭੋ। ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇੱਥੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਇੱਥੋਂ ਪਰੇ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਹੱਦ, ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਵੈਦੇਹੀ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਲੱਭ ਲਵੋ, ਤਦ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਮਹੀਨਾ ਲਗਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓ। ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਰਹਿਣਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਕੋਪ ਝੱਲਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਵੋ ਅਤੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਵੋ, ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓ। ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਖੇਤਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਰਘੁਕੁਲ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਵੋ, ਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਕਿਸਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਇਕਤਾਲੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਭੇਜਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੀਲ, ਵਾਨਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਬਲ ਵਾਲੇ ਜਾਮਵੰਤ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੁਹੋਤ੍ਰ, ਸ਼ਰਰੀ, ਸ਼ਰਗੁਲਮ, ਗਜ, ਗਵਕਸ਼, ਗਵਯ, ਸੁਸ਼ੇਣ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾ ਵੀ ਗਏ। ਮੈਂਡ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਵਿਦ ਵੀ, ਸੁਸ਼ੇਣ, ਗੰਧਮਾਦਨ, ਉਲਕਾਮੁਖ, ਅਨੰਗ ਅਤੇ ਹੁਤਾਸ਼ਨ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸਵਾਮੀ, ਜੋ ਵਖਰੇ-ਵਖਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੂਰਵਿਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਭੇਜਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਮਹਾਬਲੀ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਨਰ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਦੁਖਦਾਈ ਖੇਤਰ ਸਨ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੀ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸੇ। ਵਿੰਧਿਆ ਪਹਾੜ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚੋਟੀਆਂ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤਾਂ ਅਤੇ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨਰਮਦਾ ਦਰਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਸੱਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਫਿਰ ਸੁੰਦਰ ਗੋਦਾਵਰੀ, ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਵੇਣੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਰਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਭੀ ਸੱਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੇਖਲਾ, ਉਤਕਲ, ਦਸ਼ਾਰਣਾ ਦੀਆਂ ਨਗਰੀਆਂ ਵੀ ਖੋਜੋ। ਅਬਰਵੰਤੀ ਅਤੇ ਅਵੰਤੀ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖੋ; ਵਿਦਰਭ, ਰਿਸ਼ਟਿਕ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਮਹੀਸ਼ਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਖੋਜੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੰਗ, ਕਲਿੰਗ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੇਸ਼ ਵੀ, ਫਿਰ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ—ਜਿੱਥੇ ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਗੋਦਾਵਰੀ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖੋ; ਅੰਦਰ, ਪੁੰਡ੍ਰ, ਚੋਲ, ਪਾਂਡਿਆ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਆਯੋਮੁਖ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਧਾਤੂਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਵੀ ਜਾਓ। ਉਥੇ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਚੰਦਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਹਨ, ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ; ਫਿਰ ਉਸ ਦਿਵਿਆ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖੋ ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਸੁੱਥਰਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ। ਉਥੇ ਤੁਸੀਂ ਕਾਵੇਰੀ ਦਰਿਆ ਵੇਖੋਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਅਪਸਰਾ-ਗਣ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਲਯ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਉਰਜਾ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਅਗਸਤ੍ਯ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਵੇਖੋਗੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਤਾਮਰਪਰਨੀ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰੋਗੇ, ਜੋ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਟਾਪੂ ਲੁਕਵੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਿਆ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਸੋਨੇ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਵੇਖੋਗੇ, ਜੋ ਮੋਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਪਾਂਡਿਆ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪੁੱਜ ਕੇ, ਹੇ ਵਾਨਰੋ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ। ਉਥੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਅਗਸਤ੍ਯ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਮਹਾਨ ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੋਟੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਟਾਪੂ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਿੜਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਪੂ ਵਡੇ ਵਡੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਥਾਂ ਬੜੀ ਆਨੰਦਮਈ ਹੈ। ਇੰਦਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ ਉੱਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਪਾਰ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਹੈ, ਜੋ ਸੋ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚ ਹੈ ਅਤੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ; ਉਥੇ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰੋ; ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਥੇ ਹੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਹੀ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਵਣ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਤੇਜਸਵੀਤਾ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅੰਗਾਰਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਏ ਨੂੰ ਫੜਦੀ ਅਤੇ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ।