ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚੌੜੀ ਜ਼ਬਾਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ—ਜਲਚਰ, ਸਥਲਚਰ, ਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਣੀ—ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਸਮੇਤ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਜਦ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਾਸੀ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ, ਵਡਵਾਮੁਖ ਦੀ ਦਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਹਾਇ ਹੋ ਕੇ ਚੀਕਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਮੀਠੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰਲੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ, ਤੇਰਾਂ ਯੋਜਨ ਦੂਰ, ਜਤਰੂਪ-ਸ਼ਿਲਾ ਨਾਂਕ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਖੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਓਹ ਥਾਂ, ਹੇ ਵਾਨਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸਰਪ-ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖੋਗੇ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਉਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਅਨੰਤ—ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਵਾਲਾ, ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤ, ਬੈਠਾ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਝੰਡਾ ਪਲਟਫਾਰਮ ਉੱਤੇ ਲਹਿਰਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ, ਉੱਜਲਾ ਉਦਯਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਸੌ ਯੋਜਨ ਉੱਚੀ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ, ਦਿਵ੍ਯ ਚੋਟੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਪਲਟਫਾਰਮ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਾੜ ਫੁੱਲ ਰਹੇ ਸਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ ਤੇ ਕਰਨਿਕਰ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਸਾਰੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਦਿਵ੍ਯ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਹਨ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਚੋਟੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸੌਮਨਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਸ ਯੋਜਨ ਉੱਚੀ ਤੇ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ, ਪੂਰੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਥੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ; ਫਿਰ, ਉਸ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੇ ਦੂਜਾ ਪੈਰ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਜਦ ਸੂਰਜ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਵੈਖਾਨਸ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਲਖਿਲਯਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਤਪਸ੍ਵੀਆਂ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਦੀਪ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਤੇ ਦਰਿਸ਼ਟੀ ਵਸਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ) ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਥਾਂ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਲਾਲੀ ਉਸ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਝਰਨਿਆਂ ਤੇ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਵਣ ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਜੋ। ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਅਤਿ ਦੁੱਗਮ ਖੇਤਰ ਹੈ—ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਚੰਦ ਹੈ, ਨਾ ਸੂਰਜ, ਨਾ ਕੋਈ ਵੇਖ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਪਹਾੜਾਂ, ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਨਕੀ (ਸੀਤਾ) ਨੂੰ ਖੋਜੋ। ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮੋ, ਇੱਥੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਇੱਥੋਂ ਪਰੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਅੰਤਹੀਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਵੈਦੇਹੀ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਲੱਭ ਲਵੋ, ਤਾਂ ਪੂਰਬੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਮਹੀਨਾ ਲੰਘਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓ। ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਰਹਿਣਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਰੋਸ ਝੱਲਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਵੋ, ਮੈਥਿਲੀ (ਸੀਤਾ) ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਵੋ, ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਆਓ। ਮਹਿੰਦ੍ਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਉਸਦੇ ਜੰਗਲ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਰਘੁ ਕੁਲ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਵੋਗੇ, ਤਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਓਗੇ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਇਕਤਾਲੀਸਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ। ਨੀਲ, ਜੋ ਅਗਨਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਹਨੁਮਾਨ, ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ; ਜਾਮਵੰਤ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦਾਦਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਭੇਜੇ ਗਏ। ਸੁਹੋਤ੍ਰ, ਸ਼ਰਰੀ, ਸ਼ਰਗੁਲਮ, ਗਜ, ਗਵਕਸ਼, ਗਵਯ, ਸੁਸ਼ੇਣ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵੀ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਮੈਂਡ ਤੇ ਦ੍ਵਿਵਿਦ, ਸੁਸ਼ੇਣ, ਗੰਧਮਾਦਨ, ਉਲਕਾਮੁਖ, ਅਨੰਗ ਅਤੇ ਹੂਤਾਸ਼ਨ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਭੇਜੇ ਗਏ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਅੰਗਦ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਬਲ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਮੁੱਖ ਵਾਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ। ਜਿਹੜੇ-ਜਿਹੜੇ ਦੁਸ਼ਕਰ ਖੇਤਰ ਸਨ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰ ਚੋਟੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖ਼ਤ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨਰਮਦਾ ਦਰਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਸਰਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੱਸੀਆਂ। ਫਿਰ ਸੁੰਦਰ ਗੋਦਾਵਰੀ, ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਵੇਣੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਰਦਾ ਦਰਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੇ ਸਰਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਮਿਖਲਾ, ਉਤਕਲ, ਤੇ ਦਸ਼ਾਰਣ ਦੀਆਂ ਨਗਰੀਆਂ, ਅਬਰਾਵੰਤਿ ਤੇ ਅਵੰਤਿ, ਇਹ ਸਭ ਵੇਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਵਿਦਰਭ, ਰਿਸ਼ਟਿਕਾ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮਹਿਸ਼ਕਾ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਖੋਜਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਗ, ਕਲਿੰਗ ਤੇ ਕਉਸ਼ਿਕ ਦੇਸ਼, ਫਿਰ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ ਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਖੋਜੋ। ਗੋਦਾਵਰੀ ਦਰਿਆ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖੋ। ਆਂਧ੍ਰ, ਪੁੰਡ੍ਰ, ਚੋਲ, ਪਾਂਡ੍ਯ ਤੇ ਕੇਰਲ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਖੋਜੋ। ਤੁਸੀਂ ਆਯੋਮੁਖ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਜਾਵੋਗੇ, ਜੋ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਫੁੱਲਦਾਰ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਚੰਦਨ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪਹਾੜ ਖੋਜੋ, ਫਿਰ ਉਸ ਦਿਵ੍ਯ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਾਫ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ। ਉਥੇ ਤੁਸੀਂ ਕਾਵੇਰੀ ਦਰਿਆ ਵੇਖੋਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗਣ ਖੇਡਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਮਲਯ ਪਹਾੜ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਤੁਸੀਂ ਅਗਸਤਯ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖੋਗੇ। ਫਿਰ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧੋਗੇ।