ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਇਕ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਜਲੋਦਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਅੱਗ ਦੇ ਉਰਜਾ ਨੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਡਾਵਾਮੁਖਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਡਾਵਾਮੁਖਾ ਦੀ ਭਾਰੀ ਤਾਕਤ, ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਜਬੜੇ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰੁਣ ਚੀਖਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਵਡਾਵਾਮੁਖਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਮਿੱਠੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਤੇਰਾਂ ਯੋਜਨ ਦੂਰ, ਜਤਰੂਪ-ਸ਼ਿਲਾ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਹਾੜ 'ਤੇ, ਵਾਨਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗੋ ਦਿਖਣ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੰਵਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਰਪ-ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਵਿਖੇਗਾ, ਜੋ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਅਨੰਤ—ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਵਾਲਾ, ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ, ਵਿਦਯਮਾਨ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਝੰਡਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਮੰਚ 'ਤੇ ਲਹਿਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਅਟਾਰੀ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਉਦਯਾ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਚੋਟੀ, ਸੌ ਯੋਜਨ ਤਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਚੋਟੀ ਮੰਚ ਤੇ ਵਿਦਯਮਾਨ ਹੈ। ਪਹਾੜ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ ਤੇ ਕਰਨਿਕਾਰਾ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਸੌਮਨਸਾ ਨਾਮਕ ਚੋਟੀ ਹੈ, ਦਸ ਯੋਜਨ ਉੱਚੀ ਤੇ ਇਕ ਯੋਜਨ ਵਿਅਪਕ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਪਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ; ਦੂਜਾ ਪੈਰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਸੂਰਜ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਵੈਖਾਨਸਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਵਾਲਖਿਲਿਆਂ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਤਪਸਵੀ ਹਨ, ਵਿਦਯਮਾਨ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਹਮਣੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਟਾਪੂ ਵੇਖੋ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਪੂਰਬੀ ਲਾਲੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਦਰਵਾਜਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਝਰਨਿਆਂ ਤੇ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਜੋ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਇਕ ਅਪਹੁੰਚੀ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਣਜਾਣ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਪਹਾੜਾਂ, ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਜਨਕੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇੱਥੇ ਤਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਸੂਰਜ ਰਹਿਤ, ਬੇਅੰਤ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਵੈਦੇਹੀ ਤੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਲੱਭ ਲਓ, ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪੂਰਾ ਮਹੀਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓ। ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਰਹੋ; ਜੇ ਰੁਕਿਆ, ਮੇਰਾ ਕ੍ਰੋਧ ਭੋਗਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਓ। ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਉਸਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ, ਵਾਨਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਪਸ ਆਵੋਗੇ। ਹੁਣ, ਵੈਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਇਕਤਾਲੀ ਚਪਟਰ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੀਲ, ਵਾਨਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂਬਵਾਨ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਸੁਹੋਤ੍ਰ, ਸ਼ਰਾਰੀ, ਸ਼ਰਾਗੁਲਮਾ, ਗਜਾ, ਗਵਕਸ਼ਾ, ਗਵਯਾ, ਸੁਸ਼ੇਨਾ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾ ਵੀ ਭੇਜੇ। ਮੈੰਦਾ ਤੇ ਦਵੀਵਿਦਾ, ਸੁਸ਼ੇਨਾ, ਗੰਧਮਦਨ, ਉਲਕਮੁਖ, ਅਨੰਗ ਅਤੇ ਹੂਤਾਸ਼ਨ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਗਏ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਵਾਮੀ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੰਗਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਤੇਜ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਭੇਜਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਅੰਗਦ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਵਾਨਰ-ਵੀਰਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੁੱਖ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਵੇ। ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰ ਚੋਟੀਆਂ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨਰਮਦਾ ਦਰਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਸੁੰਦਰ ਗੋਦਾਵਰੀ, ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਵੇਣੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਰਦਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੇਖਲਾ, ਉਤਕਲਾ, ਦਸ਼ਾਰਣਾ ਸ਼ਹਿਰਾਂ। ਅਬਰਵੰਤੀ, ਅਵੰਤੀ, ਵਿਦਰਭ, ਰਿਸ਼ਟਿਕਾ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮਹੀਸ਼ਕਾ—ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਵੇਖੋ। ਵੰਗਾ, ਕਲਿੰਗਾ, ਕੌਸ਼ਿਕਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੰਡਕਾ ਜੰਗਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ, ਤੇ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖੋਜੋ। ਗੋਦਾਵਰੀ ਦਰਿਆ, ਆਂਧਰਾ, ਪੁੰਡਰਾ, ਚੋਲਾ, ਪਾਂਡਿਆ ਤੇ ਕੇਰਲ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਆਯੋਮੁਖਾ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸਦੀ ਵੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਤੇ ਉਸਦੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ; ਫਿਰ ਦਿਵ੍ਯ ਦਰਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਸਾਫ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਕਾਵੇਰੀ ਦਰਿਆ ਵੇਖੋਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਖੇਡਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਮਹਾਨ ਉਰਜਾ ਵਾਲਾ ਮਲਯਾ ਪਹਾੜ, ਜਿਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਪੂਰਬ ਤੇ ਦੱਖਣ ਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ, ਜੰਗਲ, ਤੇ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।