ਹਨੂਮਾਨ ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਸਾਥੀ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਕਿਨ੍ਹਾ ਕਿਨ੍ਹਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਣਗੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਰਾਤਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਚਾਨਣਾ ਹੈ—ਇਹ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਕੱਚੀ ਮੱਛੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਲੋਕ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਜੀਵ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਬਾਘ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ। ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹਾੜਾਂ, ਤੈਰ ਕੇ ਜਾਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਯਵਦਵੀਪ ਤੱਕ ਲੈ ਕੇ ਜਾਉ, ਜੋ ਸੱਤ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਟਾਪੂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਖਾਨਾਂ ਹਨ। ਯਵਦਵੀਪ ਤੋਂ ਪਰੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਹੈ—ਸ਼ੀਸ਼ਿਰਾ—ਜਿਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ, ਖੜਕਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੋਣਾ ਨਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੋਗੇ, ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ, ਤੇਜ਼ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸਦੇ ਪਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਸੋਹਣੀ ਘਾਟਾਂ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਡਰਾਵਣੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ—ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਖੰਗਾਲੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਸੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉਹ ਟਾਪੂ ਵੇਖੋਗੇ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ, ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਗਰਜਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਮਹਾਂ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਅਸੁਰ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਇਆ ਫੜਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭੁੱਖੇ ਹਨ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਵੱਡੇ, ਗਰਜਦਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਵੋਗੇ, ਜੋ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਤੁਸੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੋਗੇ। ਫਿਰ, ਤੁਸੀਂ ਲੋਹਿਤਾ ਨਾਮਕ ਡਰਾਉਣੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖੋਗੇ, ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਲਹੂ ਵਰਗਾ ਲਾਲ ਹੈ। ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਤੇ ਉੱਚਾ ਕੁਟ-ਸ਼ਲਮਲੀ ਰੁੱਖ ਖੜਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਡਰਾਉਣੇ ਮੰਦੇਹਾ ਨਾਮ ਦੇ ਦੈਤ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੋਂ ਲਟਕਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਸਵੇਰ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਿਸ਼ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਉੱਥੇ ਲਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੈਤ ਰੋਜ਼ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਖੀਰੋਦਾ ਨਾਮਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵੇਖੋਗੇ, ਜੋ ਫਿੱਕੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗਾ ਚਿੱਟਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੇਖੋਗੇ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਿੱਟਾ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਰਿਸ਼ਭਾ ਖੜਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਾੜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਰੇਸ਼ਮੀਆਂ ਵਾਲੇ ਚਮਕਦੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਸੁਦਰਸ਼ਨਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਹੰਸਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਕਿਨਨਰ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਉਸ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵੇਖਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਖੀਰੋਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਵਾਨਰੋ, ਤੂੰ ਜਲੋਦਾ ਨਾਮਕ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖੋਗੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਹੈ। ਉਥੇ ਮਹਾਨ ਅੱਗੀ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਘੋੜੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੱਬੇ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਵਡਵਾਮੁਖਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬੇਬਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਮਿੱਠੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਤੇਰਾਂ ਯੋਜਨ ਦੂਰ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਜਟਾਰੂਪ-ਸ਼ਿਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਵਾਨਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖੋਗੇ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ, ਅਨੰਤ—ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਵਾਲਾ, ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਬੈਠਾ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਝੰਡਾ, ਇੱਕ ਚੌਬਾਰੇ ਉੱਤੇ ਲਹਿਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਇਹ ਢਾਂਚਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਉਦਯਾ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਚੋਟੀ, ਜੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਚੋਟੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਚੌਬਾਰਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ, ਤਾੜ, ਤਮਾਲ ਅਤੇ ਕਰਣਿਕਰ ਦੇ ਫੁੱਲਦਾਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦਿਵਿਆ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਹਨ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਚੋਟੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੌਮਨਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੱਸ ਯੋਜਨ ਉੱਚੀ ਤੇ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪੱਕੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ; ਦੂਜਾ ਪੈਰ ਉਸਨੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਜਦ ਸੂਰਜ ਜੰਬੂਦਵਿੱਪ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਵੈਖਾਨਸ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਲਖਿਲਯਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤਪਸਵੀ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਟਾਪੂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜੋਤ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਗੁਫਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਵਣ ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਪੂਰਬ ਦੀ ਲਾਲੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸੂਰਜ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਝਰਨਿਆਂ ਅਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਵਣ ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਚੰਦ ਹੈ, ਨਾ ਸੂਰਜ; ਉਹ ਅਣਜਾਣ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਗੁਫਾਵਾਂ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਥੇ ਜਨਕੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਹੇ ਵਾਨਰੋ, ਇਥੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਇਕ ਐਸਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਨਾ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਹੱਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।