ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾਂਣ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਵਣ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਹੋਈ ਕਿ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਵਿਦੇਹ ਕੁਮਾਰੀ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ-ਕਿਨਾਰੇ, ਸੁੰਦਰ ਭਾਗੀਰਥੀ, ਸਰਯੂ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਨਦੀ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਕਾਲਿੰਦੀ, ਯਮੁਨਾ, ਯਮੁਨਾ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ, ਸਰਸਵਤੀ, ਸਿੰਧੂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਸੋਨਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਦੇਸ਼, ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਇਲਾਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਮਾਲਾ, ਵਿਦੇਹ, ਮਾਲਵਾ, ਕਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਵੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਮਗਧ ਦੇ ਪਿੰਡ, ਪੁੰਡਰ ਅਤੇ ਅੰਗ ਦੇ ਲੋਕ, ਜਿੱਥੇ ਕਪੜੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਖਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ—ਇਹ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਵਧੂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਪਹਾੜ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਝੁਕਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਵਾਸ ਜੋ ਮੰਦਰ ਦੇ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬਣੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਵੀ ਜਾ ਕੇ ਵੇਖੋ। ਉਹ ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਕੁਝ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਠ ਕੰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਡਰਾਉਣੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼-ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਕ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕ—ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਅਜੇਹੇ ਅਸੁਰ, ਮਨੁੱਖ-ਭੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵਧੀਆ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ ਕਿਰਾਤ, ਕੱਚੀ ਮੱਛੀ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਜਲ-ਵਾਸੀ ਮਨੁੱਖ-ਬਾਘ, ਇਹ ਸਭ ਖੋਜੋ। ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਪਹਾੜਾਂ, ਤੈਰ ਕੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨੌਕਾ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ—ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖੋਜੋ। ਯਤਨ ਕਰਕੇ, ਯਵਦਵੀਪ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੋ, ਜਿੱਥੇ ਸੱਤ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਟਾਪੂ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਖਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਯਵਦਵੀਪ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸ਼ੀਸ਼ਿਰਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ, ਖੱਡਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਲਾਲ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਵਗਣ ਵਾਲੀ ਸੋਨਾ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚੋ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਘਾਟੀਆਂ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਖੋਜੋ। ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਗੁਫਾ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ—ਇਹ ਸਭ ਖੋਜੋ। ਫਿਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਟਾਪੂ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੇ, ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ ਗੂੰਜਦੇ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਥਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਥੇ, ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਸਾਇਆ ਫੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭੁੱਖੇ ਹਨ। ਉਸ ਵੱਡੇ, ਗੂੰਜਦੇ, ਬੱਦਲ ਵਰਗੇ ਹਨੇਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਕੋਲ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੋਗੇ। ਫਿਰ, ਲੋਹਿਤਾ ਨਾਮਕ ਡਰਾਉਣੇ ਲਾਲ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਉੱਚਾ ਕੂਟ-ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਰੁੱਖ ਵੇਖੋਗੇ। ਉਥੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਮੰਦੇਹਾ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਲਟਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਜਦ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਉੱਤੇ ਲਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਸੁਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਖੀਰੋਦਾ ਨਾਮਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵੇਖੋਗੇ, ਜੋ ਫਿੱਕੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਮੋਤੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਰਗੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਭਾ ਨਾਮਕ ਚਿੱਟਾ ਪਹਾੜ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਾੜ, ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹੋਰ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਰੇਸ਼ਮੀਆਂ ਵਾਲੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ, ਸੁਦਰਸ਼ਨਾ, ਰਾਜਹੰਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ; ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਜਥੇ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਇਸ ਕਮਲ-ਭਰੇ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਖੀਰੋਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਵਾਨਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਅੱਗੇ— ਜਲੋਦਾ ਨਾਮਕ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖੋਗੇ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਹੈ। ਉਥੇ, ਅੱਗ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ, ਘੋੜੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ, ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਬੜੇ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਉਥੇ, ਸਮੁੰਦਰ-ਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇਬਸ ਚੀਕਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦ ਉਹ ਵਡਵਾ-ਮੁਖਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਮਿੱਠੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਤੇਰਾਂ ਯੋਜਨ ਦੂਰ, ਜਟਾਰੂਪ-ਸ਼ਿਲਾ ਨਾਮਕ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਉਥੇ, ਵਾਨਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਸਰਪ-ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖੋਗੇ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਨੰਤ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਝੰਡਾ, ਮਚਾਨ ਉੱਤੇ ਲਹਿਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇਹ ਸੰਰਚਨਾ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਉਦਯ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਚੋਟੀ, ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਮੀ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀ ਹੈ; ਉਥੇ ਦਿਵ੍ਯ, ਸੋਨੇ ਦੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਚੋਟੀ ਤੇ ਮਚਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ ਤੇ ਕਰਣਿਕਰ ਦੇ ਫੁੱਲਦਾਰ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਸਭ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਹਨ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਸੌਮਨਸਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਚੋਟੀ ਹੈ, ਦਸ ਯੋਜਨ ਉੱਚੀ ਤੇ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸੋਨਾ ਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ; ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੇ ਦੂਜਾ ਪੈਰ ਮੇਰੂ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।