ਸੁਗਰੀਵ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਜਲ ਵਿੱਚ ਕੌਮਲ ਕਮਲ ਦੀ ਕਲੀ ਹੋਵੇ, ਐਸਾ ਦੇਖ ਕੇ ਰਾਮਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਆ ਗਈ। ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਚ ਨਿਵਾਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਲਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਠਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਜਦ ਸੁਗਰੀਵ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਵੀਰ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਧਰਮ, ਅਰਥ ਤੇ ਕਾਮ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਰਾਜਾ ਧਰਮ ਤੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਿਰਫ ਕਾਮ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਜਾਗ ਪਵੇ। ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਤਿੰਨੋ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗ ਕੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਠ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਯਤਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਵਿਚਾਰੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਰਾਮ, ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਯਸ਼ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵਾਨਰ ਰਾਜ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉਪਕਾਰ ਨਾਲ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿਜੈਸ਼ੀਲ ਭਰਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਉਪਕਾਰ ਦਾ ਬਦਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਕੰਮਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਇੱਥੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੋਨੇ-ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ ਲੈ ਕੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਰਾਘਵ, ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਭਾਲੂ, ਵਾਨਰ ਤੇ ਲੰਗੂਰ ਵੀ ਆਏ ਹਨ, ਜੋ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਵਾਨਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਇੱਥੇ ਸੈਂਕੜੇ, ਲੱਖਾਂ, ਕਰੋੜਾਂ, ਦਸ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਅਰਬੁਦਾਂ ਦੇ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਨਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਨ, ਮੱਧਮ ਤੇ ਅੰਤਮ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੀਆਂ ਗਿਣਤੀਆਂ ਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਟੋਲੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਵਰਗੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਬੱਦਲਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਤੇ ਵਿਂਧਿਆ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣਗੇ। ਉਹ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨ ਆਉਣਗੇ; ਜਦ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਗੇ।" ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਖਿੜ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਉਨਤਾਲੀਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਸੁਗਰੀਵ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਅਜੀਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇੰਦਰ ਵਰਖਾ ਕਰੇ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਅੰਧਕਾਰ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਹੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵੀ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੁਗਰੀਵ, ਇਹ ਅਜੀਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ ਐਸਾ ਉੱਚਾ ਚਰਿੱਤਰ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਸਾਥੀ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂਗਾ; ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਅਸਲ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਸਾਥੀ ਹੈਂ। ਉਹ ਨੀਚ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਆਪਣੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਦੇ ਅਨੁਹਿਲਾਦ ਨੇ ਪੌਲੋਮਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਚੀ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੈਂ ਉਹ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਪੌਲੋਮੀ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨੀ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।" ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਗੁੱਬਾਰ ਉਠਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਕਰਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਵੀ ਓਹਲੇ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਈ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਊਚੇ, ਨੁਕੀਲੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਵਾਨਰ ਦਲਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਕਰੋੜਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੱਜਦੀ ਸੀ, ਕੁਝ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਹੋਰ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਵੇਲੇ ਵਰਗੇ ਲਾਲ, ਕੁਝ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਫਿੱਕੇ, ਕੁਝ ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਵਰਗੇ ਪੀਲੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸ਼ਤਾਬਲੀ ਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਵੀਰ ਵਾਨਰ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਆਇਆ। ਫਿਰ ਤਾਰਾ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਲੱਖਾਂ ਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਜਥੇ ਨਾਲ ਆਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਰੂਮਾ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਸੱਸੁਰ, ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਵਰਗਾ, ਚਿਹਰਾ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤੇ ਬਹੁਤ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸੀ, ਸਭ ਵਾਨਰ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਆਇਆ। ਮਹਾਨ ਕੇਸਰੀ, ਜੋ ਹਨੁਮਾਨ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੀ, ਅਣਗਿਣਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਆਇਆ। ਲੰਮੀ ਪੁੱਛ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ ਬਲ ਵਾਲਾ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਗਵੱਖਸ਼, ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਆਇਆ। ਧੂਮ੍ਰ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਆਂਧੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਸੀ, ਭਾਲੂਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਭਿਆਨਕ ਭਾਲੂਆਂ ਨਾਲ ਆਇਆ। ਤਾਕਤਵਰ ਮੁਖੀ ਪਨਸਾ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਮਿਲੀਅਨ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਆਇਆ। ਨੀਲਾ ਨਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਜੋ ਕਾਜਲ ਦੇ ਢੇਰ ਵਰਗਾ ਸੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਆਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਨਰਾਂ, ਭਾਲੂਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਮੁਖੀਆਂ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਸਮੂਹ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਰਾਵਣ ਨਾਲ ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਸਨ।