ਸੂਰਜ ਦੇ ਆਵਾਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਾਮ ਦੀਆਂ ਘਟਾਂ ਵਰਗੇ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ, ਅਤੇ ਪਦਮਾਚਲ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ—ਇਹ ਸਭ ਵੱਡੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਲੱਗੇ। ਕੁਝ ਵਾਨਰ ਅੰਜਨਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਕਾਜਲ ਵਰਗੀਆਂ ਘਟਾਂ ਵਾਂਗ ਕਾਲੀ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਕੁਝ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਕੁਝ ਮੇਰੂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਧੂਮਰਗਿਰੀ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਵਾਨਰ ਉੱਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ, ਮਹਾਨ ਲਾਲ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ, ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਹਦ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਸੁਗੰਧਤ, ਸੁਹਾਵਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਵੱਸਦੇ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ—ਮਨਾਵਣ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਉਪਾਅ ਕਰਕੇ—ਸਭ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਹੋਰ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਸਕਣ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਾਨਰ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਆਲਸੀ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਲਦੀ ਲਿਆਓ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਦੱਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਨਾ ਆਇਆ, ਉਹ ਰਾਜ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਲੱਖਾਂ, ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਸਿੰਘ-ਸਮਾਨ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਅਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਣ। ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਘਟਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਦੇ, ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਇੱਥੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ। ਜੋ ਵਾਨਰ ਰਸਤੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸਭ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉਣ। ਪਵਨਦੇਵਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਤਾਕਤਵਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ। ਉਹ ਵਾਨਰ ਪੰਛੀਆਂ, ਰੋਸ਼ਨੀ, ਅਤੇ ਵਿ্ণੂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਦਮਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲੇ। ਰਾਮ ਲਈ, ਉਹ ਵਾਨਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਹੁਕਮ, ਜੋ ਮੌਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਡਰ ਕੇ ਆਏ। ਫਿਰ, ਉਸ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਕ੍ਰੋੜ ਕਾਲੀਆਂ ਘਟਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਤਾਕਤਵਰ ਵਾਨਰ ਰਘੁਕੁਲ ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲੇ। ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਦਾ, ਉਥੋਂ ਦਸ ਕ੍ਰੋੜ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਵਾਨਰ ਨਿਕਲੇ। ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਚੋਟੀਆਂ ਤੋਂ ਸਿੰਘਾਂ ਤੇ ਬਾਘਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਲੱਖਾਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਨਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਜੋ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਖਾਂਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਕ੍ਰੋੜ ਵਾਨਰ, ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਵਰਗੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਰੇ। ਜੋ ਖੀਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਤਾਮਾਲਾ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ, ਨਾਰੀਅਲ ਖਾਂਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਜੰਗਲਾਂ, ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਾਨਰ ਫੌਜ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ, ਆ ਗਈ। ਪਰ ਜੋ ਵਾਨਰ ਹੋਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰਾਉਣ ਗਏ ਸਨ, ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਯਾਗ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤਿਕਰ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਸੀ। ਉੱਥੇ, ਯਾਗ ਦੇ ਹਵਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਜੜਾਂ ਅਤੇ ਫਲ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਸੁਆਦ ਰੱਖਦੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਯੋਗ ਸਨ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਵੇਖੇ। ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ, ਜੋ ਇਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣ ਨਾਲ ਮਹੀਨੇ ਭਰ ਲਈ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖਾਧੀਆਂ। ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਫਲ, ਜੜਾਂ ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਲੈ ਲਏ। ਅਤੇ ਉਸ ਯਾਗ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲ ਵੀ ਲੈ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਆਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਭ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਕੇ, ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲੇ। ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਜੜੀਆਂ, ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ ਤੇ ਜੰਗਲ ਖੰਗਾਲ ਲਏ ਹਨ; ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਠੱਤੀਵੀਂ ਸਰਗ (ਅਧਿਆਇ) ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੀਆਂ, ਤੇ ਸਭ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੁਖਸਤ ਕਰਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੇ ਰਘੁਕੁਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਫਲ ਸਮਝਿਆ। ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ ਸੀ, ਆਦਰ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, "ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਦਇਆਲੂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਤੋਂ ਚਲਣ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਇਹ ਸੁਚੱਜੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖੋ, ਅਸੀਂ ਚੱਲੀਏ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਹੇਠ ਰਹਾਂਗਾ।" ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।