ਰਾਮ ਜੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਦੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਰਾਘਵ, ਜੋ ਸਤਯਵਤੀ ਨਾਮ ਦੀ ਹੈ, ਨੇਹ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਬੰਦ ਰਹੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰਿਚੀਕ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।" ਉਹ ਸਤਯਵਤੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪਗਡੰਡੀ ਤੇ ਚਲਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਬਣ ਗਈ। ਕੌਸ਼ਿਕੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ, ਸੋਹਣੀ, ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਨਦੀ ਬਣੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪਾਸ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਰਾਘਵ ਕੁਲ ਦੇ ਰਤਨ। ਉਹ ਸਤਯਵਤੀ, ਜੋ ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ 'ਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ, ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਨਦੀ ਬਣੀ। ਰਾਮਾ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਇਥੋਂ ਚਲਿਆ ਆਇਆ; ਮੈਂ ਸਿੱਧਾਸ਼੍ਰਮ ਆਇਆ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਉਰਜਾ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਮਾ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਜਨਮ, ਮੇਰੀ ਵੰਸ਼, ਅਤੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਵੀਰ। ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਾਰਸ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਲੰਘ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੱਸਦਿਆਂ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਨੀਂਦ ਲਵੋ, ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ। ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹਨ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਰਾਘਵ ਕੁਲ ਦੇ ਰਤਨ, ਰਾਤ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਿਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਆਸਮਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਠੰਢੀ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਚੰਦ ਉੱਗ ਆਇਆ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਦੂਰ ਕਰਦਾ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ। ਸਾਰੇ ਰਾਤ-ਵਾਸੀ ਜੀਵ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼, ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਭੂਤ ਵੀ। ਇਹ ਸਭ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ; ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, "ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਸ਼ਾਬਾਸ਼!" ਕਹਿ ਕੇ। ਕੁਸ਼ਿਕਾ ਵੰਸ਼ ਬੜਾ ਮਹਾਨ ਹੈ, ਸਦਾ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਾਬੰਦ, ਕੁਸ਼ਾ ਦੇ ਵਾਰਸ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗੇ ਉੱਚੇ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਤੁਸੀਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ; ਕੌਸ਼ਿਕੀ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਮਹਿਮਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਡੁੱਬਣ ਵਾਂਗ ਨੀਂਦ ਲੈ ਲਈ। ਰਾਮਾ, ਸਮਿਤ੍ਰੀ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪ ਵੀ ਨੀਂਦ ਲੈ ਲਈ। ਇੱਥੋਂ ਅਗਲਾ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ੋਣਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਿਤਾ ਕੇ, ਜਦ ਰਾਤ ਚਾਨਣੀ ਹੋ ਗਈ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਬੋਲਿਆ, "ਰਾਮਾ, ਰਾਤ ਚਾਨਣੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਸਵੇਰ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਠੋ, ਉਠੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ; ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਓ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ। "ਇਹ ਸ਼ੋਣਾ ਨਦੀ ਸੋਹਣੀ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ, ਡੂੰਘੀ, ਅਤੇ ਰੇਤ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਕਿਸ ਰਸਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਪਾਰ ਕਰੀਏ?" ਰਾਮਾ ਦੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਰਸਤਾ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲ ਪਏ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ। ਕੁਝ ਦੂਰ ਚੱਲ ਕੇ, ਜਦ ਅੱਧਾ ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਹਨਵੀ ਨਦੀ ਦੇਖੀ, ਜੋ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਨੂੰ, ਹੰਸ ਅਤੇ ਕ੍ਰੇਨ ਮੁਲਕ, ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਸਭ ਨੇ ਆਪਣਾ ਠਿਕਾਣਾ ਬਣਾਇਆ; ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦਿੱਤੇ। ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਜਾਹਨਵੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈ ਕੇ, ਵੱਸਣ ਲੱਗੇ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਮਹਾ-ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਕੇ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੈਠੇ, ਰਾਮਾ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ, "ਮਹਾਨ, ਮੈਂ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਵਗਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕ ਬਣੀ?" ਰਾਮਾ ਦੇ ਬੋਲਣ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, "ਰਾਮਾ, ਹਿਮਵਤ, ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਖਣਿਜਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਨੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਦੋ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੁੰਦਰ ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਮੇਨਾ ਸੀ, ਸੋਹਣੀ ਅਤੇ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੂ ਦੀ ਧੀ, ਹਿਮਵਤ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਾਰਸ, ਗੰਗਾ, ਹਿਮਵਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ, ਜਨਮੀ; ਦੂਜੀ ਧੀ ਉਮਾ ਨਾਮ ਦੀ ਸੀ।" "ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ, ਵੱਡੀ ਧੀ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਮੰਗੀ। ਹਿਮਵਤ ਨੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਧੀ ਗੰਗਾ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵਗਣ ਵਾਲੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।" "ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਾ ਕੇ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਚਲੇ ਗਏ। ਰਾਘਵ ਕੁਲ ਦੇ ਰਤਨ, ਦੂਜੀ ਧੀ ਉਮਾ, ਜੋ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਮਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਿਆ ਅਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਤ ਸੀ।" "ਰਾਘਵ, ਇਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ, ਸੰਸਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ: ਗੰਗਾ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਤੇ ਉਮਾ ਦੇਵੀ।