ਪੱਛਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਚਮਕਦੇ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਰਿਹਣ ਵਾਲੇ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਗਣ ਵਾਲੇ ਚਿਹਰੇ ਵਰਗੇ ਦੀਪਤਿ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ, ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਿਵਾਸ 'ਚ, ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਪਦਮਾਚਲ ਦੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ—ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਵਸਦੇ ਹੋਏ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਅੰਜਨਾ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਕਾਜਲ ਵਰਗੇ ਕਾਲੇ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਮਹਾਨ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ 'ਚ ਵਸਦੇ, ਮੇਰੂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਧੂਮਰਗਿਰੀ 'ਚ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ—ਇਹ ਸਭ ਵੀ ਉੱਥੇ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਵਾਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਲਾਲ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵਸਦੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਮਧੂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਪੀਂਦੇ ਵਾਨਰ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਅਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲਾਂ 'ਚ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ 'ਚ, ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ—ਇਹ ਸਭ ਵਾਨਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ 'ਚ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ—ਮਨਵਾਉਣ, ਭੇਟ ਦੇਣ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਪਾਅ—ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਸਦੇ ਤੇਜ਼ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜੋ। ਜਿਹੜੇ ਵਾਨਰ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ 'ਚ ਲਗੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸਸਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਲਦੀ ਲਿਆਉ। ਜੋ ਵਾਨਰ ਦਸ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਓ। ਸੈਂਕੜੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਲੱਖਾਂ ਅਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਸ਼ੇਰ-ਵਾਂਗ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਏ। ਬੱਦਲਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ, ਦਹਿਸਤ ਵਾਲੇ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ, ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਇੱਥੋਂ ਚੱਲ ਪੈਣ। ਜੋ ਵਾਨਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਰ ਥਾਂ ਰਸਤੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉਣ। ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਭੇਜਿਆ। ਇਹ ਵਾਨਰ, ਪੰਛੀਆਂ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਪਗਾਂ ਵਰਗੇ ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਰੰਤ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਵਾਨਰ ਰਾਮ ਦੇ ਕਾਰਣ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਝੀਲਾਂ 'ਚ ਵਸਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਹੁਕਮ, ਜੋ ਮੌਤ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਉਸ ਦੀ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹੋਏ ਆਉਣ ਲੱਗੇ। ਫਿਰ, ਉਸ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਕਾਲੇ ਕਾਜਲ ਵਰਗੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ ਰਾਘਵ ਦੇ ਥਾਂ ਚੱਲ ਪਏ। ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਦਸ ਕਰੋੜ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਵਾਨਰ ਚੱਲ ਪਏ। ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਚੋਟੀ ਤੋਂ, ਸਿੰਘਾਂ ਅਤੇ ਬਾਘਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਨਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਹਿਮਾਲਿਆਂ 'ਚ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਕਰੋੜਾਂ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਨਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਵਿੰਧਿਆ ਪਹਾੜ ਤੋਂ, ਮੰਗਲ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਨਰ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਰ ਆਏ। ਦੂਧ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਤਾਮਾਲਾ ਜੰਗਲਾਂ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਨਾਰੀਅਲ ਖਾਣ ਵਾਲੇ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਣੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਜੰਗਲਾਂ, ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ 'ਚੋਂ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪੀ ਜਾਣ ਵਾਂਗ, ਆਉਣ ਲੱਗੀ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਵਾਨਰ ਦੂਜੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰਾਉਣ ਲਈ ਗਏ, ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰੁੱਖ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਕਦੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਇਆ। ਉੱਥੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਉਹ ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਜੋ ਹਵਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਤੋਂ ਉਪਜੀਆਂ, ਅੰਬ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਸਵਾਦ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਯੋਗ। ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇ ਮੋਹਕ ਫਲ ਤੇ ਜੜ, ਜੋ ਯਜਨ ਦੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਖਾਂ ਲਵੇ, ਉਹ ਮਹੀਨੇ ਭਰ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਫਲ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਜੜਾਂ, ਫਲ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਲੈ ਲਏ। ਅਤੇ ਉਸ ਯਜਨ ਥਾਂ ਤੋਂ, ਵਾਨਰ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲ ਲੈ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਆਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਭ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ, ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਪਏ। ਉਹ ਤੇਜ਼-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਕੀਸ਼ਕਿੰਧਾ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਵਾਨਰ, ਜੜਾਂ, ਫਲ ਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ ਤੇ ਜੰਗਲ ਖੋਜ ਲਏ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।" ਹੁਣ, ਅਠੱਤੀਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਸਾਰੇ ਭੇਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਨਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਸਫਲ ਸਮਝਿਆ। ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਆਦਰਪੂਰਕ ਬਚਨ ਆਖੇ: "ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਮਿਤਰ, ਤਾਂ ਕੀਸ਼ਕਿੰਧਾ ਤੋਂ ਚੱਲ ਪਈਏ।" ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ: "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਅਸੀਂ ਚੱਲ ਪਈਏ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਰਹਾਂਗਾ।