ਸੋਮਦਾ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਵੱਲੋਂ ਉਚਿਤ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਗੰਧਰਵ ਕੁੰਵਰੀ ਵੀ, ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪੂਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਮਿਲੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੀਆਂ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਚੌਂਤੀਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਦੀ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਰਵਾਨਗੀ ਹੋ ਗਈ, ਤਦੋਂ ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਪੌਤਰਾ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਯਜ्ञ ਕਰਵਾਇਆ। ਜਦ ਯਜ्ञ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਮਹਾਨ ਧਰਮੀ ਕੁਸ਼ ਨੇ ਰਾਜਾ ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੀ ਧਰਮਾਤਮਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ। ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਤੈਨੂੰ ਗਾਧੀ ਮਿਲੇਗਾ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਸਦੀਵੀ ਖਿਆਤਿ ਹੋਵੇਗੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਕੁਸ਼ ਰਾਜਾ ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਧਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਗਾਧੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਉਹ ਗਾਧੀ, ਜਿਹੜਾ ਮਹਾਨ ਧਰਮੀ ਸੀ, ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ, ਕਉਸ਼ਿਕ, ਕੁਸ਼ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਘੁ ਕੁਲ ਦੇ ਆਨੰਦ! ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਵਿਹਾ Ṛcīka ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਸਤ੍ਯਵਤੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪੀਰਵੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨਦੀ ਕਉਸ਼ਿਕੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ, ਸੁੱਚੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਕਉਸ਼ਿਕੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਨਦੀ ਬਣ ਗਈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਘੁ ਨੰਦਨ, ਮੈਂ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪਾਸ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਕਉਸ਼ਿਕੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਧਰਮਵਤੀ ਸਤ੍ਯਵਤੀ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਪਤੀਵਰਤਾ, ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਕਉਸ਼ਿਕੀ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਬਣੀ। ਹਾਂ ਰਾਮਾ, ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਸਿੱਧਾਸ਼੍ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਰਾਮਾ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਜਨਮ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ। ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਨੰਦਨ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਈਆਂ ਹਨ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਰਾਮ ਕਰ, ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ। ਸਾਰੇ ਦਰੱਖਤ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹਨ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਹੇ ਰਘੁ ਨੰਦਨ, ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼, ਜਿਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਆਪਣੀ ਠੰਢੀ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ, ਉੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਯਕ੍ਸ਼, ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਮਾਸ-ਭੋਜੀ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ। ਇਹ ਸਭ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ; ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, "ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਸ਼ਾਬਾਸ਼!" ਇਹ ਕੁਸ਼ਿਕਾਂ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਮਹਾਨ ਹੈ, ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ; ਕੁਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਉੱਚੇ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਮਹਾਨ ਹੋ; ਕਉਸ਼ਿਕੀ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਮਹਿਮਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵਡਿਆਈ ਮਿਲਣ ਉਪਰੰਤ, ਮਹਾਨ ਕਉਸ਼ਿਕ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਡੁੱਬਣ ਵਾਂਗ, ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਕੁਝ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਵੀ ਸੁੱਤ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਪੈਂਤੀਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਤ ਦਾ ਬਾਕੀ ਸਮਾਂ ਸ਼ੋਣਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਿਤਾ ਚੁੱਕੇ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਚਾਨਣੀ ਹੋ ਗਈ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਮਾ, ਰਾਤ ਚਾਨਣੀ ਹੈ, ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਉੱਠ, ਉੱਠ, ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ; ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਰਵਾਨਗੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਸ਼ੋਣਾ ਨਦੀ ਬੜੀ ਸੁੰਦਰ, ਸੁੱਚੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ, ਡੂੰਘੀ ਅਤੇ ਰੇਤ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰੀਏ?" ਰਾਮ ਦੇ ਪੁੱਛਣ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਉਹੀ ਰਾਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਦੱਸਣ ਤੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਲੰਮਾ ਰਾਹ ਤੈਅ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ, ਜਦ ਅੱਧਾ ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਾਹਨਵੀ, ਮਹਾਨ ਨਦੀ, ਦੇਖੀ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯ ਥਾਂ ਸੀ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੰਸ ਤੇ ਬਗਲੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਸਾਰੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਠਿਕਾਣਾ ਬਣਾਇਆ; ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਗ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਜਾਹਨਵੀ ਦੇ ਸੁਭਾਗਾ ਕੰਢੇ ਤੇ ਆ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਅਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪੂਜਨੀਯ, ਮੈਂ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕ ਬਣੀ?" ਰਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰਣ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਆਰੰਭੀ। "ਹੇ ਰਾਮਾ, ਹਿਮਵਤ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਖਨਿਜਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੋ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੁੰਦਰ ਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।