ਜਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਤਦ ਤਾਰਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਰਮ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਕਹੇ। ਤਾਰਾ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਏ, ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਜਕੜਿਆ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਥਾਂ ਵੇਖਦਾ, ਨਾ ਸਮਾਂ, ਨਾ ਹੀ ਧਰਮ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਅਤਿ ਨੇੜੇ ਹਨ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿਓ। ਉਹ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਲਾਜ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂ-ਸੰਘਾਰਕ!" "ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਇਹ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਤਾਂ ਕੁਦਰਤੋਂ ਹੀ ਚੰਚਲ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਰਸ-ਵਿਲਾਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫਸੇਗਾ?" ਤਾਰਾ ਨੇ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ। ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਬੋਲ ਕਹਿ ਕੇ, ਤਾਰਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕੰਪ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਮੁੜ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਬੋਲ ਪਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਕਾਫੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਹ, ਭਾਵੇਂ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਤਾਕਤਵਰ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਕਈ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਲੱਖਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਆ ਗਏ ਹਨ।" "ਇਸ ਲਈ, ਆਓ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ! ਤੁਹਾਡੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਨੇ ਸੱਚੀ ਮਿੱਤ੍ਰਤਾ ਦਾ ਨਾਤਾ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ। ਜੋ ਧਰਮੀ ਹਨ, ਉਹ ਪਤਨੀ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।" ਤਾਰਾ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅੰਦਰ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਚਾਦਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਦੇਵ-ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਕਾਸ਼ੀ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਅਜੇਤੂ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਅਕਾਸ਼ੀ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਮਾਨੋ ਕਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੁਗਰੀਵ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ, ਰੁਮਾ ਨੂੰ ਜਫ਼ੀ ਪਾਏ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਲ ਤੱਕਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅਟੱਲ ਸੀ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ, ਜਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅੰਦਰ ਆਇਆ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਦਸ਼ਰਥਪੁਤ੍ਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ। ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦਾ ਵੱਡਾ, ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਝੰਡਾ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਉੱਠਿਆ, ਰੁਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤਾਰੇ ਹੋਣ। ਸੁਗਰੀਵ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਦਰ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਆ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਕਲਪ-ਵ੍ਰਿਖ ਹੋਵੇ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਰੁਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੀ, ਕਿਹਾ, "ਜਿਹੜਾ ਰਾਜਾ ਬਲ, ਉੱਚੀ ਕੁਲ, ਦਇਆ, ਸਯਮ, ਕ੍ਰਿਤਘਨਤਾ ਤੇ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਰਾਜਾ ਅਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਉਪਕਾਰਕਾਂ ਨਾਲ ਝੂਠੇ ਵਾਅਦੇ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿਰਦਈ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?" "ਘੋੜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵਾਅਦਾ ਤੋੜਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੌ, ਗਾਵਾਂ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰ, ਪਰ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਤੋੜਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਦਦ ਲੈ ਕੇ, ਮੁੜ ਉਹਦਾ ਉਪਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਹੈ ਤੇ ਮਰਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਬੋਲ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਹੇ ਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਤ ਹਨ, ਕ੍ਰਿਤਘਨਤਾ ਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰੇ ਗਏ ਸਨ; ਸੁਣੋ, ਹੇ ਵਾਨਰ!" "ਗਾਂ ਮਾਰਨ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ, ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਜਾਂ ਵਚਨ ਤੋੜਨ ਲਈ ਤਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਤਘਨਤਾ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਅਧਰਮੀ, ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਤੇ ਝੂਠੇ ਹੋ, ਹੇ ਵਾਨਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਰਾਮਾ ਵਲੋਂ ਹੋਈ ਮਦਦ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਮਾ ਦੀ ਮਦਦ ਦਾ ਉਪਕਾਰ ਚੁਕਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋ, ਵਾਅਦੇ ਵਿੱਚ ਝੂਠੇ ਹੋ; ਰਾਮਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੰਡਕ ਵਿੱਚ ਛੁਪੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੇ। ਮਹਾਨ ਦਿਲ ਵਾਲੇ, ਦਇਆਵਾਨ ਰਾਮਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਹੇ ਪਾਪੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਰਘੁਕੁਲ ਰਾਮਾ ਵਲੋਂ ਹੋਏ ਉਪਕਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ, ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਲਵੋਗੇ। ਜਿਹੜੇ ਰਸਤੇ ਵਾਲ਼ੀ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਹ ਰਸਤਾ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰੋ, ਸੁਗਰੀਵ, ਤੇ ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨਾ ਚਲੋ। ਤੁਸੀਂ ਰਾਮਾ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਬਾਣ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਰਹੇ, ਇਸ ਲਈ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰਸ-ਵਿਲਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਤੇ ਰਾਮਾ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦੇ।" ਇਸ ਸਮੇਂ ਤਾਰਾ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, "ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਸੁਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਸੁਗਰੀਵ ਕ੍ਰਿਤਘਨ, ਝੂਠਾ ਜਾਂ ਨਿਰਦਈ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਕਪਟ ਕਰਦਾ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਮਾ ਵਲੋਂ ਹੋਏ ਉਪਕਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾਇਆ। ਜੋ ਰਾਮਾ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਉਹ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ। ਰਾਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਯਸ਼, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜ, ਰੁਮਾ, ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹਾਵਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸਹੀਆਂ, ਹੁਣ ਉਹ ਅਤਿ ਸੁਖ ਭੋਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲ ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਾਂ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਾਰਾ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੋਹ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਫਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੁਣ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਚੀ ਮਿੱਤ੍ਰਤਾ ਤੇ ਉਪਕਾਰ ਦੀ ਲਾਜ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਭ ਤਿਆਰ ਹਨ।