ਜਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਡਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਰ ਕੀਤਾ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਗੂੰਜਦੀ ਹੋਈ ਬੋਲੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਜਲ-ਪਲਾਵ ਵਾਂਗ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਗੱਜਣ ਵਾਲੀ ਗਰਜ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ ਨਾਅਰਾ ਲਾਇਆ। ਉਹ ਵੱਡੀ ਧੁਨੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੱਕ ਵਾਨਰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਦ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚੌਕਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਜਦ ਅੰਗਦ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦੋ ਮੰਤਰੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਨਮਾਨਤ ਅਤੇ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਵਾਲੇ ਦਿਖਦੇ ਸਨ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਪਲਕਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਜੋ ਅਰਥ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਕੋਲ ਆਏ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਮਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮੰਤਰੀ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਸੇਵਕ ਵਾਂਗ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਰੁਤ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦੋਵੇਂ ਸੱਚ ਦੇ ਪਾਬੰਦ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਹਨ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਪਰ ਰਾਜ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਾਨਰ ਕੰਬ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੈ, ਰਾਘਵ ਦਾ ਭਰਾ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਰਾਮ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਅਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਅੰਗਦ ਹੈ, ਜੋ ਤਾਰਾ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਜਲਦੀ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਜਲਦੀ ਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਅੱਜ ਉਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਠੰਡਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਨਿਭਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਅੰਗਦ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਨਿਯਮਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਤੋਂ ਉੱਠ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਤੇ ਹਲਕਾਪਨ ਨੂੰ ਤੋਲ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਮੈਂ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਗਲਤ ਗੱਲ ਕਹੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਰਾਘਵ ਦਾ ਭਰਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਵੈਰੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮੇਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਚੌਕਸ ਹਨ, ਜ਼ਰੂਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਏਗਾ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੋਂ ਡਰ ਹੈ, ਨਾ ਰਾਘਵ ਤੋਂ; ਪਰ ਜਦ ਦੋਸਤ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਿੰਤਾ ਹੋਣੀ ਹੀ ਹੈ। ਦੋਸਤੀ ਬਣਾਉਣੀ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਭਾਉਣੀ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਨ ਅਸਥਿਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਗਲ ਨਾਲ ਵੀ ਪਿਆਰ ਟੁੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਚਿੰਤਤ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੋ ਭਲਾਈ ਕੀਤੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਬਦਲਾ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।" ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਤਰਕ ਨਾਲ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅੱਗੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਨੂਮਾਨ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀ ਮਦਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਿਆ। ਰਾਘਵ ਨੇ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਡਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਵਾਿਲੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਰਾਘਵ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।" "ਤੂੰ, ਹੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਹੇਮੰਤ ਰੁੱਤ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਸੱਪਤਛਦ ਦੇ ਰੁੱਖ ਕਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਆਕਾਸ਼ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਤਾਰੇ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹ ਅਤਿ ਨਿਰਮਲ ਹਨ, ਬੱਦਲ ਗਾਇਬ ਹਨ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਨਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ ਸਭ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕਰਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਰਿਹਾ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਇੱਥੇ ਆਉਣਾ ਤੇਰੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਰਕੇ ਹੈ।" "ਰਾਘਵ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਚੁੱਕੀ ਗਈ ਅਤੇ ਜੋ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਕਠੋਰ ਸ਼ਬਦ, ਜੋ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਖੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਸਹਿਣੇ ਪੈਣਗੇ। ਜਿਸ ਨੇ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ, ਬਸ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਮਾਫੀ ਮੰਗੀ ਜਾਵੇ। ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਨਿਯੁਕਤ ਮੰਤਰੀ ਸਲਾਹ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਡਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਆਖਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।" "ਜਦ ਰਾਘਵ, ਜੋ ਸਮਰਥ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ, ਦੇਵ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮਨਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਭੜਕਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਤੋਂ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਉਪਕਾਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਤੇ ਕਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ। ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿ, ਜਿਵੇਂ ਪਤਨੀ ਪਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੈਨੂੰ ਰਾਮ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ, ਚਾਹੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਅਣਡਿੱਠਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਰਾਘਵ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੋਤੀ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਹੈ, ਰਾਮ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਸੁੰਦਰ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ ਖੜੇ ਸਨ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਦਸ਼ਰਥਪੁੱਤਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਡਰ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਆਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ।