ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਾਮायण ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਵਿਚ, ਲਕਸ਼ਮਣ—ਮਰਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਜਿਸਦੀ ਸਾਂਸ ਲੰਬੀ ਤੇ ਗਰਮ ਸੀ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ—ਇੱਕ ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਜੀਭ ਤੀਰ ਦੀ ਨੋਕ ਵਾਂਗ ਲਪਲਪਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਪੰਜ-ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ, ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: "ਪੁੱਤਰ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਮੈਂ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਇੱਥੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਖੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਮ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਦੁਖ-ਦਸ਼ਾ ਕਰਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਤੇਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।" "ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਅਮਲ ਕਰ, ਹੇ ਬਾਂਦਰ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਤੁਰ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਆ, ਪੁੱਤਰ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅੰਗਦ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਆ ਕੇ।" ਫਿਰ, ਅੰਗਦ, ਉਹਨਾਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਚਿਹਰਾ ਉੱਦਾਸ ਤੇ ਚਿੰਤਤ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਲਦੀ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰੂਮਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਜੁਕਿਆ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਅੰਗਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਵੀ ਫੜੇ, ਅਤੇ ਰੂਮਾ ਦੇ ਪੈਰ ਦਬਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਬਾਂਦਰ, ਜੋ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਾਗਿਆ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਅਤੇ ਵਾਸਨਾ ਵਿਚ ਮਗਨ ਸੀ। ਫਿਰ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਇਆ, ਉਹਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਭਟਕ ਗਏ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਿਸਦਾ ਗਰਜਣਾ ਵੱਡੀ ਹੜ੍ਹ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਗਰਜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਨੇੜੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗਰਜ ਕੇ ਉੱਚਾ ਸ਼ੋਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵੱਡੇ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਜਾਗ ਕੇ, ਬਾਂਦਰ, ਅੱਖਾਂ ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਲਾਲ, ਭੁੱਲ-ਭੁੱਲਾ, ਗਲਿਆਂ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਅੰਗਦ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਬਾਂਦਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦੋ ਮੰਤਰੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਪਲਕਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ—ਇਹ ਦੋ ਮੰਤਰੀ, ਜੋ ਅਰਥ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ—ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਆਇਆ ਸੀ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਸੋਧੀ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਠੰਢਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮਰੁਤ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਹਵਾ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਭਰਾ—ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ—ਸੱਚ ਦੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹਨ, ਪਰ ਰਾਜਾ ਬਣਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦਿੰਦੇ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ—ਜਿਸਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਬਾਂਦਰ ਹਿਲਦੇ-ਡੁਲਦੇ ਨਹੀਂ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਹ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੈ, ਰਾਘਵ ਦਾ ਭਰਾ, ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਕਰਤਬ ਵਿਚ ਡਟਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਅੰਗਦ, ਤਾਰਾ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਲੋਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਜਲਦੀ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼। ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹਨ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਬਾਂਦਰ ਰਾਜਾ। ਤੂੰ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਸਦਾ ਗੁੱਸਾ ਅੱਜ ਠੰਢਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚੈ ਨਾਲ ਅਮਲ ਕਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ; ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹਿ। ਹੁਣ, ਵਿਆਪਕ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮायण ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਬਤੀਹਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਅੰਗਦ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਖਬਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਉਠਿਆ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ। ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਤੇ ਹਲਕਾਪਣ ਨੂੰ ਤੋਲ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਲਾਹ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵਿਚਾਰ ਵਿਚ ਮਾਹਰ ਅਤੇ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਮੈਂ ਨਾ ਗਲਤ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਨਾ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਰਾਘਵ ਦਾ ਭਰਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਹੈ—ਇਹ ਕਿਉਂ, ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਵਿਰੋਧੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੌਕਸ ਤੇ ਵੈਰੀ ਹਨ, ਸ਼ਾਇਦ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ, ਉਹਨਾਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦੀ ਖਬਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਨਿਰਣੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਸੱਚਮੁੱਚ, ਮੈਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਜਾਂ ਰਾਘਵ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦੋਸਤ, ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਦੋਸਤ ਬਣਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਭਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ; ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਕਰਕੇ, ਪਿਆਰ ਥੋੜੀ ਗਲ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਕਰਕੇ ਚਿੰਤਤ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੈ; ਉਹ ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾਈ ਕੀਤੀ, ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਉਪਕਾਰ ਨਹੀਂ ਚੁਕਾ ਸਕਦਾ।" ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਆਪਣੇ ਤਰਕ ਨਾਲ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿਚ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਹੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਅਜੀਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ ਉਹ ਭਲਾਈ ਭੁੱਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ।" "ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਾਘਵ ਨੇ, ਡਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਲਈ, ਵਾਲੀ—ਜੋ ਇੰਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ाली ਸੀ—ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।" "ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਘਵ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਉਹਨੇ ਆਪਣਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਤਕਦੀਰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਭੇਜਿਆ ਹੈ।" "ਤੂੰ, ਲਾਪਰਵਾਹ, ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ, ਹੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ; ਪਤਝੜ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਾਲੇ ਸਪਤਚਛਦ ਰੁੱਖ ਫੁੱਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।" "ਅਕਾਸ਼ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਤਾਰੇ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਬਦਲ ਗਾਇਬ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਵੀ।" "ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ; ਤੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਤੇ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਲਕਸ਼ਮਣ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੈਂ।" "ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਘਵ ਨੇ ਕਹੀਆਂ, ਜਿਸਦੀ ਪਤਨੀ ਚੁਰੀ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਸਹਿਣੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ।" "ਜਿਸਨੇ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਲਈ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਢੰਗ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਸਿਵਾਏ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣ ਦੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਦੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਉਪਕਾਰਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਚਿੰਤਾ, ਆਦਰ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚੈ ਲੈ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਗੁੱਸਾ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ।