ਜਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋ ਕੇ ਤਿਆਰ ਖੜੇ ਹਨ, ਉਹਨਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗੁੱਸਾ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਸ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੱਧ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਹੋਰ ਭੜਕ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਇਸ ਉਤਾਵਲੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਰੋਸ ਤੇ ਡਰ ਨੇ ਉਸਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਜਕੜ ਲਿਆ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ, ਜਿਹੜੇ ਕਾਲ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੌਤ ਵਰਗੇ ਦਿਸਦੇ ਸਨ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਪਏ। ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਵਾਨਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲਕਸ਼ਮਣ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤਾਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਉਹ ਵਾਨਰ ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਭਾਰੀ-ਭਰਕਮ ਦਿਸਦੇ ਸਨ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਆਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਆਪਣੇ ਨਖਾਂ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ, ਦੰਦ ਵਾਘਾਂ ਵਰਗੇ ਤੇ ਸ਼ਕਲ ਭਿਆਨਕ। ਕੁਝ ਵਾਨਰਾਂ ਕੋਲ ਦਸ ਹਾਥੀਆਂ ਜਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਸੀ, ਕੁਝ ਕੋਲ ਦੱਸ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ, ਤੇ ਕੁਝ ਤਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜੋਰ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਲਕਸ਼ਮਣ ਉਸ ਕਠਿਨਾਈ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣ ਯੋਗ ਕਿਸਕਿੰਧਾ ਨਗਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਫੜੇ ਹੋਏ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ, ਨਗਰੀ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਅਤੇ ਖਾਈਆਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਏ। ਜਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵੇਖੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਿਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਗਰਮ ਸਾਹਾਂ ਲੈਂਦਾ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਜੀਭ ਤੀਰ ਦੀ ਨੋਕ ਵਾਂਗ ਲਪਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਨਾਲ, ਉਸਦੀ ਖੁਦ ਦੀ ਤਾਕਤ ਜ਼ਹਿਰ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਉਹ ਪੰਜ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਪੁੱਤਰ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਮੇਰਾ ਆਉਣਾ ਦੱਸ।" "ਇਥੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਖੜਾ ਹੈ, ਰਾਮ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾਲ ਦੁਖੀ, ਤੇਰੇ ਦਰ ਤੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ।" "ਜੇਕਰ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਠੀਕ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰ, ਤੇ ਫੌਰਨ ਆ ਜਾ, ਪੁੱਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਅੰਗਦ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਇਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਉਹ ਅੰਗਦ, ਉਹਨਾਂ ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਤੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਰੁਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਡਿੱਗਾ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜਕੇ, ਮਹਾਨ ਅੰਗਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਵੀ ਚਰਨ ਫੜੇ, ਤੇ ਰੁਮਾ ਦੇ ਚਰਨ ਦਬਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ। ਉਹ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਨੀਂਦ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨਸ਼ੇ ਤੇ ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਸੀ, ਜਾਗਿਆ ਨਹੀਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਜਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇਖਿਆ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਵੱਡੇ ਸੈਲਾਬ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਗੱਜ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਦਿਰਾ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਆਭੂਸ਼ਣ ਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੜਬੜਾ ਕੇ ਜਾਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ, ਜਦ ਅੰਗਦ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਆਮਦ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦੋ ਉੱਚ-ਕੁਲ ਮੰਤਰੀ, ਪਲਕਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਇਕੱਠੇ ਆਏ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮੰਤਰੀ, ਅਰਥ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਕੋਲ ਆਏ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲੇ ਪਿਆਰੇ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ ਮਨਾਇਆ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਸੇਵਕਾਂ ਵਾਂਗ ਬੈਠ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮਰੁਤ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੋ ਭਰਾ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੱਚ ਦੇ ਪਾਬੰਦ ਤੇ ਮਹਾਨ ਹਨ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹਨ, ਪਰ ਰਾਜ ਕਰਨ ਯੋਗ ਤੇ ਰਾਜ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਾਨਰ ਡਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹਿਲਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੈ, ਰਾਘਵ ਦਾ ਭਰਾ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਰਾਮ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਾਰਾ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਅੰਗਦ, ਜਿਸਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਵੱਡੀ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼। ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ। ਤੂੰ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਫੌਰਨ ਜਾ ਕੇ ਉਸਦੇ ਅੱਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕ, ਤਾਂ ਜੋ ਅੱਜ ਉਸਦਾ ਗੁੱਸਾ ਠੰਢਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਆਪਣੀ ਕਸਮ ਤੇ ਵਚਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਬ ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹਿ। ਹੁਣ, ਸੁਣੋ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਬਤੀਵੀਂ ਸਰਗਾ। ਅੰਗਦ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਜਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ, ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਸੰਭਲ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ, ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਤੇ ਹਲਕਾਪਨ ਨੂੰ ਤੋਲ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਾਹਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਗਲਤ ਬਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਰਾਘਵ ਦਾ ਭਰਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਹੈ, ਇਹ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਮੇਰੇ ਵੈਰੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੌਕਸ ਤੇ ਵੈਰੀਵਾਨ ਹਨ, ਯਕੀਨਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ ਲਾ ਕੇ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਗਲਤਫ਼ਹਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੁਣ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਲੋੜ ਹੈ, ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਜਾਂ ਰਾਘਵ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦੋਸਤ, ਬਿਨਾ ਵਜ੍ਹੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੋਸਤੀ ਬਣਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਮਨ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਕਰਕੇ, ਪਿਆਰ ਛੋਟੀ-ਜਿਹੀ ਗਲ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।