ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਸਦਾ ਨੇਕ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਵਿਵਹਾਰ ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਰਸਤਾ ਫੋਲੋ ਕਰ। ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ, ਸੂਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ ਨਰਮ ਤੇ ਮਿਲਾਪ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰ, ਕਦੇ ਰੁਖਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ। ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ—ਜੋ ਵਿਰਲੇ ਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਦੂਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ—ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਗੁੱਸਾ ਸੀ, ਉਹ ਸੂਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਮਹਲ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁਕਿਆ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਮੌਤ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ। ਉਹ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਠੀਕ ਜਵਾਬ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਲਕਸ਼ਮਣ—ਜੋ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਵਾਂਗ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ—ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਸੋਚਦਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਲਪਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਰੋਹ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਣਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਪਵਨ ਦੇਵ ਵਾਂਗ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਸਾਲ, ਤਾਲ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਕਰਨ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਪਵਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਚਕਨाचੂਰ ਕਰਦਾ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਫਾਸਲਾ ਤੈਅ ਕਰ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸ਼ੇਰ, ਰਾਮ, ਨੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ—ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਨਗਰੀ—ਦੇਖੀ, ਜੋ ਕਾਂਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਵਸੀ ਹੋਈ, ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਔਖੀ ਸੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਿਸਦੇ ਹੋਠ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੰਪ ਰਹੇ ਸਨ, ਨੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੇ ਬਾਹਰ ਘੁੰਮਦੇ ਵਧੇਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸੀ—ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਪਕੜ ਲਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਦੋਹਣਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਲਕੜੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ਉਸਦੇ ਉਤਾਵਲੇ ਪਸਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਡਰ ਨਾਲ ਥਰਥਰਾ ਗਏ, ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੇ ਹੋ ਕੇ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਾਨਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਫਿਰ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਾਨਰ, ਸੂਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖਬਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਸੂਰਮਾ, ਸੂਗ੍ਰੀਵ, ਤਾਰਾ ਨਾਲ ਲਗਨ ਵਿਚ ਮਸਤ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ। ਫਿਰ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਵਾਨਰ—ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਰੋਮਾਂਚਕ, ਪਹਾੜੀ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ—ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਖਾਂ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਬੰਦ, ਡਰਾਉਣੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੇਰ-ਵਾਂਗ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਈ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਸ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਕਈਆਂ ਦੀ ਦਸ ਗੁਣਾ, ਤੇ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਾਂਗ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਸਭ ਵਾਨਰ, ਵਧੇਰੇ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਕੰਡਿਆਂ ਤੇ ਖਾਈਆਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖਲੋਤੇ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸੂਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵੇਖੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਸ਼ੇਰ-ਵਾਂਗ ਨਰ, ਲੰਬੇ ਤੇ ਗਰਮ ਉਖਾੜਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ, ਧੂੰਏ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦੀ ਜੀਭ ਤੀਰ ਦੀ ਨੋਕ ਵਾਂਗ ਕੰਪ ਰਹੀ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਫੜੇ, ਉਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ, ਪੰਜ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਲਗਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ, ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ: “ਪੁੱਤਰ, ਸੂਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਆਉਣ ਦੀ ਖਬਰ ਦੇ।” “ਇੱਥੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਰਾਮ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਦੁਖ-ਦਸ਼ਾ ਕਾਰਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਤੇਰੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।” “ਜੇ ਤੂੰ ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮਨਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰ, ਹੇ ਵਾਨਰ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਛੇਤੀ ਆ ਜਾ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ।” ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅੰਗਦ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ।” ਫਿਰ, ਅੰਗਦ, ਉਹ ਰੁਖੀ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਚਿਹਰਾ ਉਦੇਸ ਤੇ ਚਿੰਤਿਤ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਸਾਹਮਣੇ ਗਿਆ ਤੇ ਰੁਮਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਸਿਰ ਰੱਖਿਆ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅੰਗਦ ਨੇ ਮਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜੇ, ਤੇ ਰੁਮਾ ਦੇ ਪੈਰ ਵੀ ਦਬਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਮਾਮਲਾ ਦੱਸਿਆ। ਪਰ, ਉਹ ਵਾਨਰ, ਨੀਂਦ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਵਿਚ ਲਪਟਿਆ, ਜਾਗਿਆ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਸ਼ਰਾਬ ਵਿਚ ਮਸਤ ਤੇ ਵਾਸਨਾ ਵਿਚ ਗੁਮ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ੋਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਉਲਝੇ ਹੋਏ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਵੱਡੀ ਬਹਿੜ ਵਾਂਗ, ਅਸਮਾਨੀ ਗਰਜ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ੇਰ-ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਉਠਾਈ। ਉਹ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਜਾਗਿਆ, ਵਾਨਰ, ਅੱਖਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਲਾਲ, ਉਲਝਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਗਲਿਆਂ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਅੰਗਦ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਆਮਦ ਨਾਲ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦੋ ਮੰਤਰੀ, ਜੋ ਸ਼ੋਭਾ ਤੇ ਨੇਕ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਇਕੱਠੇ ਆਏ। ਪਲਕਸ਼ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾ, ਦੋ ਮੰਤਰੀ ਜੋ ਅਰਥ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ, ਜੋ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੂਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲੀ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮਰੁਤ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਭਰਾ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੱਚ ਦੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹਨ, ਰਾਜਾ ਬਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਤੇ ਰਾਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਇਕ—ਲਕਸ਼ਮਣ—ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਵਾਨਰਾਂ ਹਿਲਦੇ-ਕੰਪਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਹ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੈ, ਰਾਘਵ ਦਾ ਭਰਾ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਰਾਮ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ ਆਇਆ ਹੈ।