ਜਦੋਂ ਮਾਮਲਾ ਇੰਝ ਬਣ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਹੁਣ ਜੋ ਕੁਝ ਠੀਕ ਤੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸੋ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ, "ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰੋ, ਧਰਮ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਅੱਜ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਮੁੜ ਵੇਖਾਂ।" ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਇਕੱਤੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਮ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵਿਰਹ ਨਾਲ ਦੁਖੀ, ਪਰ ਮਨੋਬਲ ਵਿਚ ਡਿੱਠਾ, ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਸੋਗ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਵਾਨਰ ਨਾ ਤਾਂ ਧਰਮ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅੰਜਾਮ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਨਰ ਰਾਜ ਦੀ繁ਤਾ ਦਾ ਭੋਗ ਨਹੀਂ ਲਏਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਆਪਣੀ ਮਤਿ ਦੀ ਕਮੀ ਕਰਕੇ ਹੇਠਲੇ ਸੁਖਾਂ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਇਸ ਵਿਚ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖੇ। ਐਸੇ ਅਧਰਮੀ ਨੂੰ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, "ਮੈਂ ਇਹ ਉਫ਼ਨਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਾਂਗਾ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਝੂਠੀ ਗੱਲ ਲਈ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਫਿਰ ਵਾਲ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ, ਰਾਣੀ ਦੀ ਬੇਟੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕਰ ਲੈਣ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਮਨ ਨਾਲ ਉੱਠਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ, "ਤੂੰ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਬੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਐਸਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਜੋ ਨਾਇਕ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਵੀ ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਮਾਰੇ, ਉਹ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਦਮੀ ਹੈ।" ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, "ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਮਨ ਲੈ। ਪੁਰਾਣਾ ਪਿਆਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਸਤਾ ਫੜ। ਹੁਣ ਜਦ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੰਯਮਿਤ ਬੋਲ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ।" ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਚੱਲ ਪਿਆ ਤੇ ਵਾਨਰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਭਰਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜੇ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸੀ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵਰਗਾ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ। ਉਹ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਵਰਗਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ, ਰਸਤਾ ਵਿਚ ਸੋਚਦਾ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਣਾ ਹੈ। ਭਰਾ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਵਿਰਹ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਸੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਰੋਕਿਆ ਨਾ ਗਿਆ ਤੇ ਪਵਨਦੇਵ ਵਾਂਗ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸਾਲ, ਤਾਲ, ਤੇ ਅਸ਼ਵਕਰਨ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਪਵਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਦਰੱਖਤ ਉਡਾ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਕੁਚਲਦਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਇਕ ਹੀ ਡਿੱਗ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੀ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ੇਰ, ਰਾਮ, ਨੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ, ਕਾਂਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਔਖੀ ਸੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਿਸਦੇ ਹੋਠ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਵੱਲ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਵਧਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਹਰ ਫਿਰਦੇ ਭਿਆਨਕ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਤਾਕਤਵਰ ਸਨ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ ਚੁੱਕ ਲਏ। ਉਹਨਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਤੇ ਤਿਆਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਲੱਕੜ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਕੰਬਣ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਮੌਤ ਵਰਗੇ ਡਰਾਉਣੇ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਪਏ। ਫਿਰ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸਿਰਮੌਰ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਤਾਰਾ ਨਾਲ ਰਮਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ। ਫਿਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਵਾਨਰ, ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਆਏ। ਉਹ ਸਭ ਨਖ਼ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਬੰਦ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਰਗੇ ਦੰਦ, ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਵਾਨਰਾਂ ਕੋਲ ਦੱਸ ਹਾਥੀਆਂ ਜਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਸੀ, ਕੁਝ ਕੋਲ ਦੱਸ ਗੁਣਾ, ਤੇ ਕੁਝ ਕੋਲ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੀ ਤਾਕਤ ਸੀ। ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਸ ਭਾਰੀ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਾਂਗ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਖਾਈਆਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਏ, ਤੇ ਸਭ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਏ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਦੁਬਾਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਦਮੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਹ ਲੰਮੇ ਤੇ ਗਰਮ ਸਨ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਜੀਭ ਤੀਰ ਦੀ ਨੋਕ ਵਾਂਗ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਫੜੇ, ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਜ਼ਹਿਰ ਵਰਗੀ, ਪੰਜ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ, ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਆਉਣਾ ਦੱਸ।" "ਇੱਥੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਰਾਮ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਦੁਖਤਾਈ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਤੇਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ।" "ਜੇ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਮਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰ, ਹੇ ਵਾਨਰ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ, ਜਲਦੀ ਆ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅੰਗਦ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।" ਫਿਰ ਅੰਗਦ, ਉਹਨਾਂ ਕਰੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਚਿੰਤਤ ਤੇ ਉਦਾਸ ਹੋਕੇ, ਜਲਦੀ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਅੰਗਦ ਨੇ ਮਾਂ ਦੇ ਵੀ ਚਰਨ ਫੜੇ, ਫਿਰ ਰੁਮਾ ਦੇ ਚਰਨ ਵੀ ਦਬਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।