ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਮਮਤਾ ਅਤੇ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ, "ਧੀਓ, ਧੀਰਜ ਧਾਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਰਤਵ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜੋ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਨੇ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਲਾਜ ਰੱਖੀ ਹੈ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਧੀਰਜ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਹੈ। ਪਰ, ਜਿਹੀ ਧੀਰਜ ਤੁਸੀਂ ਦਿਖਾਈ, ਉਹ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।" ਉਹ ਫਿਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਧੀਰਜ ਹੀ ਦਾਨ ਹੈ, ਧੀਰਜ ਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਧੀਰਜ ਹੀ ਯੱਗ ਹੈ। ਧੀਰਜ ਹੀ ਯਸ਼ ਹੈ, ਧੀਰਜ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਧੀਰਜ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ।" ਇਹ ਬਚਨ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਕਿ ਧੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਹ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਥਾਂ, ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਯੋਗ ਵਰ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ, ਤਪੱਸਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਮਹਾਤਮਾ ਚੂਲੀ ਨਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ੀ ਉਥੇ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਗੰਧਰਵ ਕੁੰਵਰੀ ਸੋਮਦਾ, ਜੋ ਊਰਮਿਲਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਆਈ। ਸੋਮਦਾ ਨੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਸੱਚੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਦੇਖ ਕੇ ਚੂਲੀ ਰਿਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਇਕ ਦਿਨ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਕੁੰਵਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਪਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਦੱਸ ਕਿ ਤੇਰੀ ਕਿਹੜੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂ?" ਸੋਮਦਾ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਮਹਾਤਮਾ, ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਣਿਕ ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਧਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਆਸ ਹੈ। ਮੈਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹਿਆ। ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੋ।" ਚੂਲੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਮਨੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਹਮਣਿਕ ਪੁੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਰੱਖਿਆ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਕਾਂਪਿਲਯਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸੌ ਧੀਆਂ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੇਵੇ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੌ ਧੀਆਂ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਫੜਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਨੇ ਵੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਦੀਆਂ ਹੱਥ ਫੜੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਧੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁਖ-ਕਲੇਸ਼ ਤੇ ਵਿਕਾਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ ਬੜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਸਮੇਤ, ਵਾਪਸ ਰਵਾਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੋਮਦਾ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਯੋਗ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋਈ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਵੁਹੂਆਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ, ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੇ ਚੌਂਤੀਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ, ਜਿਸਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਸੀ, ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪੁੱਤਰੈਸ਼ਟੀ ਯੱਗ ਕਰਵਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਯੱਗ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਤਮਾ ਕੁਸ਼ ਨੇ ਆ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਇੱਕ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਤੇਰੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਧਰਮੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਤੈਨੂੰ ਗਾਧੀ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਅਮਰ ਯਸ਼ ਮਿਲੇਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਕੁਸ਼ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉੱਡ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਗਾਧੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। "ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ, ਉਹ ਗਾਧੀ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਕਉਸ਼ਿਕਾ, ਕੁਸ਼ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ," ਇਹ ਕਥਾ ਵਿਆਸ ਜੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੁਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। "ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਸਤ੍ਯਵਤੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਰੀਚੀਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸੁਰਗ ਗਈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਕਉਸ਼ਿਕੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਕਉਸ਼ਿਕੀ ਨਦੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਾਲੀ, ਸੋਹਣੀ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਉੱਤੇ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਬਣੀ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਭੈਣ ਕਉਸ਼ਿਕੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਸਤ੍ਯਵਤੀ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਕਉਸ਼ਿਕੀ ਨਦੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕੀ।" "ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਂ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਇੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾਸ਼੍ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਜਨਮ ਕਥਾ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ।" "ਹੁਣ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਆਰਾਮ ਕਰ, ਤੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਾਘ ਨਾ ਆਵੇ। ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹਨ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਫਕ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਿਟ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਠੰਢੀ ਚਾਂਦਨੀ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।" "ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਮਾਸ-ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ।