ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਲੈਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ 'ਚ ਦੁੱਖ ਦੀ ਲਹਿਰ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਝੂਆਂ ਚ ਆ ਕੇ, ਨੀਂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੋਸਾਂ ਦੂਰ ਸੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਸਾਂਝੀਦਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਨ ਵਾਲੇ, ਸਾਂਤਵਨਾ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਵੀਰ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਦੁੱਖ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਹ ਗੱਲ ਤੂੰ ਆਪ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਰਮਯੋਗੀ ਹੈਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈਂ, ਧਰਮ ਤੇ ਸੱਚਾਈ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ। ਤੇਰੀ ਹਿਮਤ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ। ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ। ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰ, ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਉਸ ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਕੁਟੰਬ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਸਕੇਂਗਾ। ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ ਤਾਂ ਧਰਤੀ, ਸਮੁੰਦਰ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਪਹਾੜ—ਸਭ ਕੁਝ ਉਲਟ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਦੀ ਕੀ ਹਸਤੀ ਹੈ?" ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, "ਮੌਸਮ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਤੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਉਡੀਕ ਕਰ, ਜਦ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਆਵੇਗੀ, ਤਦ ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਰਾਜ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸੰਘਾਰ ਦੇਵੇਂਗਾ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਆਹ ਹੇਠਾਂ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਭੜਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਾਂਗਾ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਇਹ ਸੁਹਾਵਣੇ ਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਬਚਨ ਆਖੇ, "ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਕੁਝ ਭਰਾ, ਮਿੱਤਰ, ਸੱਚੇ ਭਗਤ ਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁੱਖ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਉੱਦਮਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਅਟੁੱਟ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾਂਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਾਂਗਾ ਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਲਵਾਂਗਾ। ਜੋ ਵੀਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਦਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਉਪਕਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਚੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅਕਿਰਤਘੰਨਾ ਤੇ ਉਪਕਾਰ ਨਾ ਚੁਕਾਉਣਾ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਮ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਆਦਰ ਕਰੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਭ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ, "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਵਾਨਰ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕਰੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋ, ਇਹ ਵਰਖਾ ਸਹਿਣੀ ਪਵੇਗੀ, ਤੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਰਹੋ। ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਰੋਕੋ, ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰੋ, ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਰਹੋ; ਇਸ ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਸੋ, ਤੇ ਵੈਰੀ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰੋ।" ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕੰਡ ਦੇ ਅਠਾਈਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਰਾਜ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਮਾਲ੍ਯਵਤ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਵੱਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਵੇਖ, ਆਕਾਸ਼ 'ਚ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਛਾ ਗਏ ਹਨ।" "ਆਕਾਸ਼, ਜਿਵੇਂ ਨੌ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਸਾਰ ਪੀ ਕੇ ਵਰਖਾ ਰੂਪ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿੜ੍ਹੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਕੁਟਜ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਵਣਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਜਾਂਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਲਾਲ ਤੇ ਫਿੱਕੇ ਪੱਟੀਆਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ 'ਚ ਚਮਕਦਾਰ ਚੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਆਕਾਸ਼ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਉੱਤੇ ਪੱਟੀਆਂ ਬੰਧੀਆਂ ਹੋਣ।" "ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਧੂਰ ਦੀ ਲਾਲੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਕਾਸ਼ ਫਿੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਮੀ ਆਪਣੇ ਵਿਛੋਹ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਧਰਤੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਸੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਹੁਣ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਕੇ, ਐਨੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਇਸਤਰੀ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਰੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।" "ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਪੇਟਾਂ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਕੰਫਰ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਠੰਡੀ ਤੇ ਕੇਤਕੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀਣ ਯੋਗ ਹਨ। ਵੇਖ, ਇਹ ਪਹਾੜ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰੁੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲ ਗਏ ਹਨ, ਕੇਤਕੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਮਹਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਝਰਨਿਆਂ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਬਿਲਕੁਲ ਐਸਾ ਜਾਪਦਾ ਜਿਵੇਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਰਾਜ ਤਾਜ ਪਾ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।" "ਪਹਾੜ, ਜਿਹੜੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਚਮੜੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਝਰਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਜਨੇਊ ਪਹਿਨੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ 'ਚ ਹਵਾ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪੁਜਾਰੀ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਬਿਜਲੀਆਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਬੱਦਲਾਂ 'ਤੇ ਕੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਗੱਜਣ ਵਾਲੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।" "ਬਿਜਲੀ, ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ, ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਤਪਸਵਿਨੀ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਕੰਬ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀਆਂ ਸੀ, ਹੁਣ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਤਾਰੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।" "ਸੌਮੀਤ੍ਰਿ, ਵੇਖ, ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕੁਟਜ ਦੇ ਰੁੱਖ ਫੁੱਲ ਰਹੇ ਹਨ—ਕੁਝ ਰੁੱਖ ਹੰਝੂਆਂ ਤੇ ਵਿਛੋਹ ਕਰਕੇ ਰੁਕ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਤੜਪ ਨੂੰ ਹੋਰ ਭੜਕਾ ਰਹੇ ਹੋਣ।" "ਅੱਜ ਧੂੜ ਬੈਠ ਗਈ ਹੈ, ਹਵਾ ਹੌਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤਪਸ਼ ਮਿੱਟ ਗਈ ਹੈ; ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਯਾਤਰਾ ਰੁਕ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਮੁੜ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਹੁਣ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਝੀਲਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਵੱਲ, ਆਪਣੇ ਜੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਵਾਪਸ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ; ਰੋਡਾਂ, ਜੋ ਬਾਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਧੋਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਤੇ ਰਥ ਨਹੀਂ ਚਲਦੇ। ਆਕਾਸ਼ ਕਦੇ ਕਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਛਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਕਦੇ ਚਟਕਦਾਰ, ਕਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤ ਸਤ੍ਹਾ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।" "ਪਹਾੜੀ ਝਰਨਿਆਂ ਵਿਚ ਸਰਜ ਤੇ ਕਦੰਬਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਕੇ, ਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।" "ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਜੰਬੂ ਫਲ, ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਚਾਵ ਨਾਲ ਖਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ; ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਹੋਏ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕੇ ਆਮ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਬੱਦਲ, ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਤੇ ਬਗਲੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਨ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਰਜਣਾ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਚੂਰ ਹਾਥੀ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਹੋਣ।" "ਜੰਗਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਘਾਹ ਵਾਲੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ਵਰਖਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ਾ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀ ਨੱਚਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਬੱਦਲ ਟਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਵੀ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।" "ਬੱਦਲ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਬਗਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਟਿਕਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਮਾਲ੍ਯਵਤ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ, ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਵਿਛੋਹ ਤੇ ਉਡੀਕ ਵਿਚ, ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਰਹੇ।