ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਪਵਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਾਯਾ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਦਿਖਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੜੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਰਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।” ਹਨੁਮਾਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰੇਗਾ। ਉਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਗੰਧਿਤ ਜੜੀਆਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਨੁਮਾਨ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਗਲਿਆਂ ਅਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਮਨੋਹਰ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਆਓ। ਆਪਣਾ ਮਾਲਕ-ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਭ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿਓ।” ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ—ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਬੜੀ ਬੁਧੀਮਾਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, “ਹਨੁਮਾਨ, ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਚਾਹੇ ਪਿੰਡ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ, ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਮ, ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।” ਰਾਮ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਜਿਵੇਂ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਦਰ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਵੇ।” ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਬਚਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਚਾਲ-ਚਲਨ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਉਤਮ—ਤੂੰ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਵੀ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਣਾਉ।” ਰਾਮ ਵਧੇਰੇ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਵੱਡੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸ਼ੂਰਤਾ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਗਦ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਪਦ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਵਣ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਹੀਨਾ ਹੈ, ਜਦ ਪਾਣੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਵਰਖਾ-ਰੁੱਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਾ। ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਹੀ ਰਹਾਂਗਾ।” ਰਾਮ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, “ਇਹ ਮਨੋਹਰ, ਖੁਲ੍ਹਾ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਸੁਹਾਵਣੀ ਹਵਾ, ਵਾਫਰ ਪਾਣੀ, ਬਹੁਤ ਕੁੰਭੀਆਂ ਅਤੇ ਨੀਲੋਫਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਜਦ ਕਾਰਤਿਕ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਇਹ ਸਾਡਾ ਸਮਝੌਤਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਵਸਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ।” ਰਾਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੀ ਮਨੋਹਰ ਸ਼ਹਿਰ—which ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ—ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਨਰ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲਿਆ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਪਏ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜੋ ਸ਼ੂਰਤਾ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਠਣ ਲਈ ਆਖਦਾ ਹੈ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਸੁਹਾਵਣੀ ਅੰਦਰਲੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਨ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਮ ਵਾਨਰ, ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਵਾਂਗ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੁਨਹਿਰੀ ਛਤਰੀ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਿੱਟੇ ਚਮਰੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਥੇਲਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਹਣੇ, ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨ, ਔਸ਼ਧੀ ਬੀਜ, ਫੁੱਲ, ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ, ਚਿੱਟੇ ਉਂਗਲ, ਅਟੁੱਟ ਚਾਵਲ, ਸੋਨਾ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਪ੍ਰਿਯੰਗੂ, ਮਧੁ, ਘੀ, ਦਹੀਂ, ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ, ਅਤੇ ਦੋ ਕੀਮਤੀ ਚਪਲਾਂ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਸਮਾਂ ਲਈ ਧਾਗਾ, ਪੀਲਾ ਰੰਗ, ਅਤੇ ਮਨਹਸ਼ੀਲਾ ਲੈ ਕੇ, ਸੋਲ੍ਹ ਉਤਮ ਕੁਆਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਸਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਰਤਨ, ਕਪੜੇ, ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ, ਸਭ ਦੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ ਤੇ, ਅੱਗ ਜਗਾ ਕੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੰਚ ਤੇ, ਸੁੰਦਰ ਪਲੰਗ ਤੇ, ਸੁੰਦਰ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਰਾਜ-ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਮ ਵਾਨਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਾਂਡ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜੇ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗਜਾ, ਗਵਕਸ਼ਾ, ਗਵਯਾ, ਸ਼ਰਭਾ, ਗੰਧਮਾਦਨ, ਮੈੰਡਾ, ਦਵੀਵਿਦਾ, ਹਨੁਮਾਨ ਤੇ ਜੰਬਵਾਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵਸੁ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਦ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ, ਆਨੰਦ ਨਾਲ, ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਉਲਾਹਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਅੰਗਦ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਯਾਲੂ ਵਾਨਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ 'ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਸ਼ਾਬਾਸ਼' ਆਖ ਕੇ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਉਪਸਥਿਤ ਲੋਕ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਵੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੀ ਸੁਹਾਵਣੀ ਸ਼ਹਿਰ, ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਰੂਮਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ। ਇਹ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਮਹਾਨ ਵੈਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਸੱਤੀਵੀਂ ਸਰਗਾ ਹੈ।