ਜਦ ਤਾਰਾ ਦੁਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤਦ ਮਹਾਨ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਬਚਨ ਆਖੇ, "ਹੇ ਵੀਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਨਾ ਡੋਲ੍ਹੇ। ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਨਿਯਮ ਕਰਤਾਰ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਜੋ ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਸੰਸਾਰ 'ਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਿਯਮ ਤੋਂ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ, ਸਭ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ। ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਤੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਮਿਲੇਗਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਅੰਗਦ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣੇਗਾ। ਕਰਤਾਰ ਦਾ ਨਿਯਮ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਘਰਵਾਲੀਆਂ ਵਿਲਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ।" ਰਾਮ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤਮ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਭਰੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਸਜੀ ਹੋਈ ਤਾਰਾ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਪਚਵੀ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮ, ਜੋ ਆਪ ਵੀ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀਦਾਰ ਸੀ, ਸੁਗਰੀਵ, ਤਾਰਾ, ਅੰਗਦ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦੇ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਚੀਜ਼ ਜਾ ਚੁੱਕੀ, ਉਸ ਲਈ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਜੋ ਅਗਲਾ ਕਰਤਵ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਿਯਮ ਮੰਨੋ; ਤੁਸੀਂ ਰੋ ਲਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਯਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਨਿਯਤੀ ਹੀ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਨਿਯਤੀ ਹੀ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਕਰਨੀ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਿਯਤੀ ਉੱਤੇ ਵਸ਼ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਮਾਂ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਆਖਰੀ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਨਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਘਟਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਜੋ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ, ਉਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦਾ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤਾ, ਕਾਰਣ ਜਾਂ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ; ਨਾ ਮਿੱਤਰਤਾ, ਨਾ ਕਟੰਬ, ਨਾ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ—ਇਹ ਸਭ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਧਰਮ, ਅਰਥ ਤੇ ਕਾਮ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੀ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਇਥੋਂ ਵਾਲ਼ੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਸ ਨੇ ਮੰਨ, ਦਾਨ ਤੇ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪਾਈ। ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਤੇ ਟਿਕ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਨੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਹੁਣ ਦੁੱਖ ਛੱਡੋ, ਤੇ ਜੋ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰੋ।" ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ, ਤਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਦੁਖੀ ਸੀ, "ਸੁਗਰੀਵ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਤਾਰਾ ਤੇ ਅੰਗਦ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ। ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਕਰਮ ਲਈ ਸੁੱਕੀ ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਲੱਕੜ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ। ਅੰਗਦ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਤੇ ਦੁਖੀ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦੇ; ਬਾਲਕਤਾ ਨਾ ਕਰ—ਹੁਣ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੰਗਦ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਪੜੇ, ਘੀ, ਤੇਲ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਲਿਆਏ, ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਤਾਰਾ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਕਰਕੇ ਅਰਥੀ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ; ਇਸ ਸਮੇਂ ਚੁस्ती ਨਾਲ ਧਰਮ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਜੇੜੇ ਵਾਨਰ ਅਰਥੀ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਅਭਿਆਸੀ ਹਨ, ਉਹ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਣ; ਜੋ ਸਮਰਥ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਸੁਮੀਤਰਾ ਦਾ ਲਾਲ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਾਰਾ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਗਈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਅਰਥੀ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਸੀ। ਤਾਰਾ ਨੇ ਅਰਥੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢੀ, ਤੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਬੀਰ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਅਰਥੀ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਅਭਿਆਸੀ ਸਨ, ਉਹ ਅਰਥੀ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਏ। ਉਹ ਅਰਥੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਚੰਗੀਆਂ, ਸ਼ੁਭ ਆਸਨਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਰਥ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੀ, ਪਰਾਂ ਦੇ ਨਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਲੱਕੜੀ ਦੀਆਂ ਨਕਸ਼ਕਾਰੀ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਅਰਥੀ ਸੁੰਦਰ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਚਾਰ ਪਾਸੀਂ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਵਿਮਾਨ ਵਾਂਗ, ਜਾਲੀਦਾਰ ਖਿੜਕੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਸੀ। ਕਲਾ ਨਾਲ ਬਣੀ, ਖੁੱਲੀ, ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ, ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਲੇ ਨਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸੋਹਣੀ ਕਾਰੀਗਰੀ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਅਰਥੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਸਜਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਅਰਥੀ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਅਰਥੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਕਰਮ ਕਰੋ।" ਫਿਰ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਅੰਗਦ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਅਰਥੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਰੋਦੇ ਹੋਏ। ਜਦ ਵਾਲ਼ੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਜੀਵਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨੂੰ ਅਰਥੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ, ਹਾਰਾਂ ਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, "ਇਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਕਰਮ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਵਾਨਰ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਜਾਵਣ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਵਾਹਰ ਫੈਲਾਉਣ, ਤੇ ਅਰਥੀ ਪਿੱਛੋਂ ਆਵੇ।" ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਾਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਵਾਨਰ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਲਈ ਇਥੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਰ ਕਰਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਤਾਰਾ ਆਦਿਕ ਨੇ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਇਹ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ। ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ, ਆਪਣੇ ਸੱਜਣ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜੇ ਹੋਏ, ਰੋਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧੇ; ਫਿਰ ਸਾਰੀਆਂ ਵਾਨਰ-ਸਤ੍ਰੀਆਂ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਿੱਛੋਂ ਚਲੀ ਆਈਆਂ। ਤਾਰਾ ਆਦਿਕ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ, ਸਾਰੀਆਂ ਵਾਨਰ-ਸਤ੍ਰੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਸੱਜਣ ਵਿੱਛੜੇ ਹੋਏ, "ਹੇ ਵੀਰ, ਹੇ ਵੀਰ!" ਆਖਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀਆਂ ਚਲੀਆਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰੋਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤੁਰਦੀਆਂ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵਾਨਰ-ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਲਾਪ ਦੀ ਧੁਨੀ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ।