ਤਾਰਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਾਲੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਹੇ ਰਾਮ! ਤੁਸੀਂ ਅਪਰੰਪਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਆਪ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਸੰਯਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਵਿਚਾਰਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਘਾਇਲ ਹੋਏ ਯੋਧਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।" "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਦਿਵ੍ਯਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।" ਤਾਰਾ ਅੱਗੇ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਓਸੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿਓ। ਮੈ ਮਰ ਕੇ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ, ਹੇ ਮਹਾਂਵੀਰ!" "ਸੁੰਦਰ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਵਿਦੇਹਾ ਦੀ ਧੀ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜਾ ਹੋਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ ਵੀ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਬੇਰੰਗ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਕਿੰਨਾ ਕਲੇਸ਼ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਓ ਤਾਂ ਜੋ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਜੁਦਾਈ ਦਾ ਦੁਖ ਨਾ ਸਹਿਣਾ ਪਵੇ।" "ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਣਾ ਪਾਪ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਾਣ ਲਵੋ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ।" ਤਾਰਾ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਤੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਉਸਦੇ ਆਪ ਹੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ; ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਭੇਜ ਕੇ, ਕੋਈ ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਪਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਅਤਿ ਦੁਖੀ, ਅਸਹਾਇ ਅਤੇ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਾਲੀ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਜੋ ਮਤੰਗ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਉਪਵਨ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨਦਾ ਸੀ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਜੀ ਸਕਦੀ।" ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਂਵੀਰ ਰਾਮ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਯੋਧਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਮਨ ਨੂੰ ਡੋਲਣ ਨਾ ਦੇ। ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਜਣਹਾਰੇ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਸੁੱਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਵੀ ਉਸਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ।" "ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਤੈਨੂੰ ਚਿਰ-ਸੁਖ ਮਿਲੇਗਾ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਰਾਜ-ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣੇਗਾ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿਰਜਣਹਾਰੇ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਕਦੇ ਵਿਲਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ।" ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਾਰਾ, ਜੋ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਮ ਦੇ ਧੀਰਜ ਦੇਣ ਤੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਕੁਤਸਥ ਰਾਮ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵੀ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀਦਾਰ ਸਨ, ਸੁਗਰੀਵ, ਤਾਰਾ, ਅੰਗਦ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸੰਤਵਨਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਵਿਲਾਪ ਅਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹੁਣ ਜਿਹੜਾ ਕਰਤੱਬ ਤੁਰੰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰੋ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜ ਨਿਭਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਹੁਣ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਕਾਰਜ ਕਰੋ।" "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਭਾਗ ਹੀ ਕਾਰਜ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਕਰਮ ਦਾ ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਭਾਗ ਉੱਤੇ ਵੱਸ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਮਾਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਘਟਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" "ਸਮਾਂ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਰੱਖਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ; ਨਾ ਮਿਤ੍ਰਤਾ, ਨਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਬੰਧ, ਨਾ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ, ਕੁਝ ਵੀ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦੇ। ਜੋ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ; ਧਰਮ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਕਾਮ ਸਭ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਚਲਦੇ ਹਨ।" "ਇਥੋਂ ਵਾਲੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਮਿਲਾਪ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਸਾਂਝ ਨਾਲ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੁਣ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਬ ਨੂੰ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਜਿੱਤ ਗਿਆ; ਉਸਨੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਹੁਣ ਦੁਖ ਛੱਡੋ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ, ਉਹ ਕਰੋ।" ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬੋਲੇ, "ਸੁਗਰੀਵ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਅੰਗਦ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਾਲੀ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਕਰਿਆ ਕਰ। ਵਾਲੀ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਲਈ ਸੁੱਕੀ ਅਤੇ ਚੰਨਣ ਦੀ ਲੱਕੜ ਮੰਗਵਾ। ਅੰਗਦ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਦੇ; ਬਚਪਨ ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਨਾ ਕਰ—ਹੁਣ ਇਹ ਨਗਰੀ ਤੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੈ।" "ਅੰਗਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰ, ਘਿਉ, ਤੇਲ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਲਿਆ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰੇ। ਤਾਰਾ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਕਰ ਕੇ ਅਰਥੀ ਲਿਆ; ਇਸ ਵੇਲੇ ਚੁਸਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਵਾਨਰ ਅਰਥੀ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਆਦੀ ਹਨ, ਉਹ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਣ; ਜੋ ਸਮਰਥ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਲੀ ਦੀ ਅਰਥੀ ਚੁੱਕਣ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਸੁਮਿਤਰਾ ਦੇ ਲਾਲ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਾਰਾ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਉਦਾਸ ਸੀ, ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਅਰਥੀ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਤਾਰਾ ਨੇ ਅਰਥੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢੀ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ-ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ, ਜੋ ਅਰਥੀ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਆਦੀ ਸਨ, ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਉਹ ਅਰਥੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਬੈਠਕਾਂ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਰਥ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੀ ਲਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਰਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਲੱਕੜ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ। ਅਰਥੀ ਚਟਕਦਾਰ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਹਨ ਵਾਂਗ ਲਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਕਲਾ ਨਾਲ ਬਣੀ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਕਲਾ-ਕਾਰੀਗਰੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਅਰਥੀ ਉੱਤੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਸਜਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਅਰਥੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਅਰਥੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਰਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੁਗਰੀਵ, ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਅੰਗਦ ਨੇ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ, ਵਾਲੀ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਵਾਨਰ-ਸੈਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਨਾਯਕ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਵਿਦਾਈ ਦਿੱਤੀ।