ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਰਾਮ ਜੀ, ਕਿ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਕੁਸ਼ਾਂਬਾ ਨੇ ਕੌਸ਼ਾਂਬੀ ਨਗਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਧਰਮਾਤਮਾ ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ ਨੇ ਮਹੋਦਯਾ ਨਗਰ ਬਣਾਇਆ। ਅਸੂਰਤਿਰਜਸ ਰਾਜਾ ਨੇ ਧਰਮਾਰਣਯ ਨਗਰ ਦੀ ਨਿਵ ਰੱਖੀ, ਤੇ ਵਸੁ ਰਾਜਾ ਨੇ ਗਿਰਿਵਰਜਾ ਨਗਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਧਰਤੀ, ਰਾਮ ਜੀ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਸੁ ਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਪੰਜ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਹਾੜ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਸੁਮਾਗਧੀ ਨਦੀ, ਜੋ ਮਾਗਧ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਵਹ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀ, ਰਾਮ ਜੀ, ਵਸੁ ਦੀ ਮਾਗਧੀ ਨਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਉਪਜਾਊ ਤੇ ਫਸਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ, ਜੋ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੀ, ਨੇ ਘ੍ਰਤਾਚੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੌ ਬੇਮਿਸਾਲ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ। ਉਹ ਧੀਆਂ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨੀ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਵਧੀਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ-ਧਜ ਕੇ, ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਦਾਖਲ ਹੋਈਆਂ ਜਿਵੇਂ ਸੌ ਨਦੀਆਂ ਵਰਖਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਹ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ। ਉਹ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਨਚਦੀਆਂ, ਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਸਾਜ-ਸੰਗੀਤ ਚ ਵਜਦੀਆਂ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਅਤਿ ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਸੀ। ਇਹ ਧੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ, ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਦਾਖਲ ਹੋਈਆਂ ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ। ਜਦੋਂ ਵਾਇੁ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ—ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਨੌਜਵਾਨੀ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ—ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਣੋ। ਆਪਣਾ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦੋ, ਤੁਸੀਂ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਪਾਵੋਗੀਆਂ। ਨੌਜਵਾਨੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਪਾਵੋਗੀਆਂ।" ਵਾਇੁ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਇਹ ਬਿਨਾ ਜਤਨ ਕੀਤੇ ਕਹੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੌ ਧੀਆਂ ਹੱਸੀਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਦੇਵਤਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ; ਸਾਰੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਅਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਟਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਐਸਾ ਸਮਾਂ ਨਾ ਆਵੇ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸੱਚੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਨਾਹਰਦਾਰੀ ਕਰੋ। ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ, ਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਪਿਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਾਂ। ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਹੀ ਸਾਡਾ ਸਵਾਮੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਸਾਨੂੰ ਦੇਵੇਗਾ, ਉਹੀ ਸਾਡਾ ਪਤੀ ਹੋਵੇਗਾ।" ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਇੁ ਦੇਵਤਾ, ਹਰਿ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ—ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉਂਗਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਹੋ ਗਏ। ਡਰ ਕੇ, ਉਹ ਧੀਆਂ ਰਾਜਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈਆਂ; ਅੰਦਰ ਆਉਂਦਿਆਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਈਆਂ, ਲਜਜਤ ਭਰੀਆਂ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂਆਂ ਸੀ। ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ ਨੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਦੁਖੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਦੱਸੋ ਧੀਆਂ, ਕਿਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ? ਕਿਸ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੰਝ ਕਰ ਦਿੱਤਾ? ਤੁਸੀਂ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ ਹੋ ਪਰ ਕੁਝ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲਿਆ, ਤੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਰਾਜਾ ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣੇ, ਸੌ ਧੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਲਾ ਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: "ਰਾਜਾ ਜੀ, ਵਾਇੁ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਅਸੀਂ ਉੱਤੇ ਅਧਰਮ ਰਸਤਾ ਚੱਲ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਸਾਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਸੁਤੰਤਰ ਨਹੀਂ; ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਚੁਣੋ, ਜੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਹੋਵਾਂ।" "ਉਹ ਨੇ ਸਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀਆਂ, ਪਾਪ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਜਦ ਅਸੀਂ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਵਾਇੁ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੰਗ ਕੀਤਾ।" ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੌ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਸਬਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਮੇਰੀਆਂ ਧੀਆਂ। ਤੁਸੀਂ ਇਕ-ਜੁਟ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਲਾਜ ਬਚਾਈ ਹੈ।" "ਸਜਾਵਟ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਸਬਰ ਮਰਦਾਂ ਲਈ; ਪਰ ਐਸਾ ਸਬਰ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸਬਰ ਕੀਤਾ, ਮੇਰੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਇਹ ਸਬਰ ਹੀ ਦਾਨ ਹੈ, ਸਬਰ ਹੀ ਸਚ ਹੈ, ਸਬਰ ਹੀ ਯਜਨ ਹੈ।" "ਸਬਰ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹੈ, ਸਬਰ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਸਬਰ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਧੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਚੋਣ—ਸਹੀ ਥਾਂ, ਸਮਾਂ ਤੇ ਪਾਤਰ—ਵਿਚਾਰਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ ਚੂਲੀ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਇੱਕ ਗੰਧਰਵ ਕੁੰਵਰੀ, ਸੋਮਦਾ, ਜੋ ਉਰਮਿਲਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਕੁੰਵਰੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਉੱਥੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਹੀ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਜੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ; ਦੱਸ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਗੰਧਰਵ ਕੁੰਵਰੀ, ਜੋ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਤਪ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ।" "ਮੈਂ ਪਤੀ-ਰਹਿਤ ਹਾਂ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਈ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ-ਤਪ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਚੂਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ, ਰਾਮ ਜੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ, ਸਬਰ, ਤੇ ਆਦਰ ਦਾ ਪਾਠ ਦਿੱਤਾ।