ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਅੱਗੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜਾ ਬਿਆਨ ਕਰੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਰਾਮ ਜੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਰਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਇੰਨੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ—even if ਰਾਜ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੋਹ ਵਲੋਂ ਮਨ ਡੋਲ ਜਾਵੇ?” ਸੁਗਰੀਵ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੀ। ਪਰ, ਆਪਣੇ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਮਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸਨੇ ਇਹ ਘਾਤਕ ਪਾਪ ਕਰ ਬੈਠਾ। ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਮੁੜ ਕਦੇ ਇਹ ਨਾ ਕਰੀਂ।” ਸੁਗਰੀਵ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਭਰਾਤਾ-ਧਰਮ, ਉੱਚਤਾ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਇਆ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਕ੍ਰੋਧ, ਮੋਹ ਤੇ ਨੀਚਤਾ ਦਿਖਾਈ। ਉਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਸੋਚਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਸੀ।” ਸੁਗਰੀਵ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਰੁੱਖ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸਹਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਾਂਗ, ਭਰਾ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਬਾਂਦਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੇਗਾ?” ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ, ਰਾਜ-ਗੱਦੀ, ਰਾਜ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਕ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਰਾਮ ਜੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਕੁਟੰਬ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਧਰਮੀ ਕੰਮ ਕਰ ਬੈਠਾ ਹਾਂ।” ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪਾਪੀ, ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਤੇ ਨੀਚ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਧਿਕਾਰਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਮਹਾਂ ਦੁਖ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਆ ਵਿਆ ਹੈ।” ਆਪਣੇ ਹੀ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਹੱਥ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਸਿਰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ—ਇਹ ਪਾਪੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਪਾਗਲ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਉਸਨੂੰ ਪੀੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। “ਇਹ ਅਸਹਾਇ ਪਾਪ, ਰਾਮ ਜੀ, ਮੇਰੀ ਉੱਚਤਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ, ਅੱਗ 'ਚ ਪੀਲਾ ਤੇ ਜਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।” ਸੁਗਰੀਵ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ-ਮੁੱਖੀਆਂ ਦਾ ਕੁਟੰਬ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਦ ਦੀ ਜਿੰਦ ਵੀ ਹੁਣ ਅੱਧੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਦੁਖ ਤੇ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਹੀ ਹੈ।” ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਪੁੱਤਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚੰਗੇ ਤੇ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਵੀ, ਪਰ ਅੰਗਦ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿੱਥੇ? ਤੇ, ਕੋਈ ਭਰਾ ਵੀ ਐਸਾ ਨੇੜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ।” ਸੁਗਰੀਵ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਅੰਗਦ, ਜੋ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੈ, ਜੀਵਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ; ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਸਦੇ ਰੱਖੇ ਲਈ ਜੀਵੇਗੀ, ਪਰ ਬਿਨਾਂ ਪੁੱਤਰ ਦੇ, ਸੋਗ-ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ, ਸੁਗਰੀਵ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਮੈਂ ਅੱਗ 'ਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ; ਇਹ ਵਾਨਰ-ਮੁੱਖੀ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨਗੇ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਘੁੰਮਣਗੇ।” ਉਹ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ, “ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਨਾ ਰਹਾਂ; ਪਰ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਇਹ ਪਾਪ ਕਰ ਬੈਠਾ ਤੇ ਜੀਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਆਪਣਾ ਕੁਟੰਬ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨ।” ਇਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਧੀਰ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ, ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਤੇ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਮੁੱਖ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਤਾਰਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਵਾਨਰ-ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਲਗਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਉਸਨੂੰ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਸਦੀ ਆਤਮਾ ਬਿਲਕੁਲ ਹਤਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਜਦ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਾਸੋਂ ਦੂਰ ਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਧਨੁ ਤੇ ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਹਿਰਨ-ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ, ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਚਿਹਰਾ, ਕਕੁਤਸਥ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਨਿਆ। ਤਾਰਾ, ਸੋਗ-ਮਗਨ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਇੰਦ੍ਰ-ਵਾਂਗ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਜੀ ਕੋਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ, ਭਾਵੇਂ ਆਤਮਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਪਰ ਸਰੀਰ ਦੁਖ ਨਾਲ ਕੰਪ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ—ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਲਕਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ—ਬੁਧੀਮਾਨ ਤੌਰ ਤੇ ਬੋਲਦੀ ਹੈ। ਤਾਰਾ ਆਖਦੀ ਹੈ, “ਤੁਸੀਂ ਅਪਾਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਉੱਚਤਮ ਧਰਮ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਕੀਰਤੀ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ, ਵਿਵੇਕਸ਼ੀਲ ਹੋ, ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਧੀਰ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਧਨੁ ਤੇ ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਸੁਡੋਲ ਹੋ, ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਹੋ।” ਤਾਰਾ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, “ਜਿਸ ਬਾਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰੋ; ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ, ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਪਾਸ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਲੀ ਮੈਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ, ਰਾਮ ਜੀ।” ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, “ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਲੀ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਦੁਖੀ ਤੇ ਪੀਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਵਿਦੇਹਾ ਦੀ ਧੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ।” ਤਾਰਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, “ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਕਿ ਪਿਆਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਵਲੀ ਮੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦੁਖ ਨਾ ਸਹੇ।” ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, “ਜੇ ਤੁਸੀਂ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਪਾਪ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਾਣੋ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰੋ; ਔਰਤ ਦੀ ਹਤਿਆ ਤੇਰਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਬਣੇਗਾ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।” ਤਾਰਾ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, “ਪਤੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਉਸਦੇ ਆਪ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।” ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, “ਤੁਸੀਂ, ਰਾਮ ਜੀ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ—ਉਸਦੀ ਪਿਆਰੀ—ਉਸਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਤੂੰ ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ ਲੈਵੇਗਾ।” ਤਾਰਾ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, “ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਦੁਖੀ, ਅਸਹਾਇ ਤੇ ਐਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਨਾ ਮਾਰੋ; ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਵਲੀ—ਜੋ ਮਤੰਗਾ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਧੀਆ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਦਾ ਸੀ—ਉਸਦੇ ਬਿਨਾਂ, ਲੰਬਾ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਉੱਚ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਬਾਤਾਂ ਕਹੀਆਂ: “ਵੀਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਨਾ ਡੋਲਾਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।” ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, “ਸਾਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਦੁਖ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ 'ਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ; ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਵੀ ਉਸਦੇ ਨਿਯਮ ਤੋਂ ਉੱਤਰਦੇ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੇ ਉਸਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ।” ਰਾਮ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਤੂੰ ਚੋਟੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਵੇਗੀ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣੇਗਾ; ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦਾ ਨਿਯਮ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਵੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਜੀ, ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਾਰਾ, ਸੋਗ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਸੋਭਾ ਤੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਨਾਲ, ਚੁਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਪਚੀਸਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ। ਫਿਰ ਕਕੁਤਸਥ, ਜੋ ਸੁਗਰੀਵ, ਤਾਰਾ, ਅੰਗਦ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਰੋਣ-ਧੋਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰੋ।” ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ; ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਅੰਸੂ ਵਹਾ ਚੁੱਕੇ ਹੋ। ਹਰ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ।” ਰਾਮ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, “ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਭਾਗ ਹੈ; ਭਾਗ ਹੀ ਕਰਮ ਦਾ ਜਰੀਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ, ਭਾਗ ਹੀ ਸਾਰੇ ਉੱਦਮਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।” ਰਾਮ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਕਰਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਭਾਗ 'ਤੇ ਰਾਜ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਆਪਣੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਮਾਂ ਉਸਦਾ ਆਖਰੀ ਆਸਰਾ ਹੈ।