ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜਾ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ, ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਗੱਲ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਹੀ ਸੀ। ਰਾਮ ਦੀ ਉਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਸੀ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਵੀ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਹੋਇਆ।” ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਦੁਖ਼ੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਰਾਮ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ, “ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਰਾ ਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਉਹ ਅਜੇਹੇ ਮਹਾਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ—even ਰਾਜ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਲੋਂ ਵੀ?” ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, “ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੇਰੇ ਮਹਾਨਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਮੇਰੀ ਭਟਕੀ ਹੋਈ ਮੱਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਇਹ ਘਾਤਕ ਪਾਪ ਕਰ ਬੈਠਿਆ।” ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਮੈਂ ਇਕ ਟਾਹਣੀ ਵਾਂਗ ਟੁੱਟ ਕੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਥੱਲੇ ਪਿਆ ਰਿਹਾ, ਰੋਇਆ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ, ‘ਤੂੰ ਇਹ ਫਿਰ ਨਾ ਕਰੀਂ।’” “ਉਸ ਵਲੋਂ ਭਰਾਤਾ-ਭਾਵ, ਉੱਚਤਾ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਈ; ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਗੁੱਸਾ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਨੀਚਤਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।” ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਵਿਰਲੇ ਤੇ ਅਣਸੁਣੇ ਪਾਪ ਵਾਂਗ ਮੰਨਦਾ ਹੈ: “ਇਹ ਕੰਮ ਸੋਚਣ ਯੋਗ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਪਾਪ ਕੀਤਾ।” “ਪृथਵੀ, ਪਾਣੀ, ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਸਹਿ ਲਿਆ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੌਣ ਉਸ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੇਗਾ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ?” “ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਨ ਦੇ, ਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਤਾਂ ਹੋਣ ਦਾ ਹੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਜਦ ਮੈਂ ਐਸਾ ਅਧਰਮੀ, ਕੁਟੰਬ ਨਾਸਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।” “ਮੈਂ ਪਾਪੀ, ਨਿੰਦਣਯੋਗ, ਤੇ ਨੀਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਾ ਮਿਲੀ; ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਵਹਾਵ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” “ਆਪਣੇ ਹੀ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਸਿਰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਇਹ ਪਾਪ ਦਾ ਰੋਗ ਮੈਨੂੰ ਪਾਗਲ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਤੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।” “ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਅਸਹਨ ਯੋਗ ਪਾਪ ਮੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਪੀਲਾ ਤੇ ਜਲਦਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਘਵ।” “ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆਂ ਦਾ ਕੁਟੰਬ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਹੁਣ ਅੱਧੀ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।” “ਪੁੱਤਰ ਤਾਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਗਾ ਤੇ ਆਗਿਆਕਾਰੀ; ਪਰ ਅੰਗਦ ਜਿਹਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲੇ? ਤੇ, ਹੇ ਵੀਰ, ਐਸਾ ਨੇੜਾ ਭਰਾ ਵੀ ਕਿਸੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ।” “ਅੱਜ, ਅੰਗਦ ਜਿਹਾ ਵੀਰ ਜੀਊਂਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ; ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਕੇਵਲ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜੀਵੇਗੀ। ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਉਹ ਵੀ ਜੀਊਂਦੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ—ਇਹ ਮੇਰੀ ਪੱਕੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ।” “ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਭਰਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।” “ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਜਰੂਰ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਮੇਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ; ਪਰ ਮੈਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਤੇ ਜੀਊਂਦੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ, ਲੀਨਾਜ਼ ਨਾਸਕ ਮੰਨੋ, ਹੇ ਰਾਮ।” ਇਸ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਤੱਕਿਆ, ਉਹ ਧੀਰਜਵਾਨ, ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ ਰੋਦੀ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਮੁਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਵਾਨਰ-ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਾਣੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਨਰਮਤਾ ਨਾਲ ਚੁੱਕਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਸੀ। ਜਦ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਾਸੋਂ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤੀਰ-ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਖੜਾ ਸੀ। ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਕੁਤਸਥ ਵਲੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਤਾਰਾ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਮਹਾਨ, ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੁਰੰਤ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਪਰ ਸਰੀਰ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਕੰਪ ਰਿਹਾ, ਵਿਦਵਾਨ ਤਾਰਾ ਰਾਮ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਲਕਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ। ਤਾਰਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਤੁਸੀਂ ਅਣਅੰਦਾਜ਼ੇ, ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਸੁ-ਸੰਯਮੀ, ਸਰਵੋਤਮ ਧਰਮੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਯਸ਼ ਨਿਸ਼ਚਿਤ, ਵਿਵੇਕਸ਼ੀਲ, ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਧੀਰਜਵਾਨ, ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਖਮੀ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ।” “ਤੁਸੀਂ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਮਜਬੂਤ ਹੋ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਪਰ ਦਿਵਿਆ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਹੋ।” “ਉਸੇ ਤੀਰ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰੋ; ਮਾਰੀ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਲੀ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਵੀਰ।” “ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਵਾਲੀ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਪੀਲਾਪਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ, ਵਿਦੇਹਾ ਦੀ ਧੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਢਲਾਨਾਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ।” “ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਕਿ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਾਲੀ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਦੁੱਖ ਨਾ ਸਹੇ।” “ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਪਾਪ ਮੰਨਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਜਾਣੋ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰੋ; ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਮਾਰਨ ਦਾ ਪਾਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।” “ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਤੇ ਵੈਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ; ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਤਨੀ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” “ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਵੀਰ, ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵੋ; ਇਸ ਕੰਮ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ ਲੈਣਗੇ।” “ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਦੁੱਖੀ, ਅਸਹਾਇ ਤੇ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ, ਮਤੰਗਾ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਵਿਦਵਾਨ ਵਾਨਰ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਲੰਬਾ ਜੀਊਂਦੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਵੀਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਨਾ ਡੋਲਣ ਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਰਚਨਹਾਰ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ।” “ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਚਨਹਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਿਯਮ ਤੋਂ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ।” “ਤੁਸੀਂ ਸਰਵੋਤਮ ਸੁਖ ਪਾਓਗੇ, ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣੇਗਾ; ਰਚਨਹਾਰ ਦਾ ਨਿਯਮ ਇੱਥੇ ਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਵੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿਲਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਸਾਂਤਵਨਾ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਤਾਰਾ, ਵੀਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਰੋਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ, ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਪਚਵੀ ਅਧਿਆਇ। ਫਿਰ, ਕਕੁਤਸਥ, ਜੋ ਉਹੀ ਦੁਖ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਤਾਰਾ, ਅੰਗਦ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। “ਵਿਲਾਪ ਤੇ ਦੁਖ ਕਰਕੇ, ਵਿਦਵਾਨ departed ਦੀ ਭਲਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।” “ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਸਮਝੋ; ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਪਾ ਲਏ ਹਨ। ਕੋਈ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।” “ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਨਸੀਬ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਨਸੀਬ ਹੀ ਕਰਣੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ, ਨਸੀਬ ਹੀ ਹਰ ਕੰਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।