ਵਾਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਅੰਗਦ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਅਤੇ ਸਹਾਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਤੇਰਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਲਈ ਪਿਤਾ, ਦਾਤਾ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਰੱਖਵਾਲਾ ਬਣ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ, ਤੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ।” ਵਾਲੀ ਨੇ ਅੰਗਦ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਤਾਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਪੰਨੇ ਤੇ ਖੜਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ ਜਵਾਨ ਅੰਗਦ, ਤਾਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਅਮਲ ਕਰੇਗਾ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਵਿਖਾਵੇਗਾ। ਅਤੇ ਸੂਸ਼ੇਨਾ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਧਨ ਦੀਆਂ ਸੁਖਮ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਕੁਨ-ਅਸ਼ਕੁਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ।” ਵਾਲੀ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣਾ ਕਰਤੱਵ ਨਿਭਾ, ਬਿਨਾ ਹਿਚਕਚਾਹਟ। ਜੇ ਤੂੰ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਧਰਮ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਮਾਣ ਘਟ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੁਗਰੀਵ, ਇਹ ਦਿਵਿਆ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਪਾ ਲੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮਾਲਾ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਛੱਡੀ ਜਾਵੇ।” ਵਾਲੀ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਭਰਾ-ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਲੀ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸਹੀ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਲੈ ਲਈ। ਮਾਲਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਾਲੀ ਨੇ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਹੁਣ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ, ਚਾਹੇ ਸੁਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੁਖ, ਦੋਨੋ ਨੂੰ ਸਹਿਣਾ; ਆਪਣੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਗਮੀ ਨੂੰ ਭੁਗਤ, ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਅਗਿਆ ਮੰਨ।” ਵਾਲੀ ਨੇ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, “ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ, ਬਾਹੁ-ਬਲੀ, ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਰਹਿਆ, ਐਸਾ ਸੁਗਰੀਵ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰਹਿ। ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਆਰ ਦਿਖਾ, ਨਾ ਪੂਰੀ ਬੇਰੁਖੀ; ਦੋਨੋ ਵੱਡੇ ਦੋਸ਼ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਦਾ ਮਿਆਰੀ ਰੁੱਖ ਰੱਖ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਵਾਲੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨੇ ਭੇਦ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਦੰਦ ਦਿਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੁਕ ਗਈ। ਫਿਰ ਵਾਨਰ, ਆਪਣੇ ਨੇਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਥੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਸੋਗ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਹੁਣ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਖਾਲੀ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਬਾਗਾਂ, ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਸੁੰਨੇ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ੇਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ; ਜਿਸ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਕੰਬਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਹੁਣ ਕੌਣ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁਚੇ ਬੰਨ੍ਹੇਗਾ? ਕੌਣ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਗੰਧਰਵ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ? ਗੋਲਭਾ, ਉਹ ਬਾਹੁ-ਬਲੀ, ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਨਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿਨ, ਜੰਗ ਰੁਕਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਿਰ, ਸੋਲਵੇਂ ਸਾਲ, ਗੋਲਭਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਵਿਅੰਤ, ਦੰਦ-ਦਾਰ ਵਾਲੀ ਨੇ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਡਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ—ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ? ਜਦੋਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਨੇਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ; ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੇਰਾਂ ਭਰੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਾਂ ਵਰਗੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਂ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਰਾ, ਗਹਿਰੀ ਗਮੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਪਤੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਲਪਟ ਕੇ ਡਿੱਗੀ ਹੋਈ ਲਤਾ ਵਾਂਗ, ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਤੇਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਰਾ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਵਾਲੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਕੋਲ ਆਈ ਅਤੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ: “ਤੂੰ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਣਸੁਣੀਆਂ ਕਰ ਕੇ, ਹੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਇਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ, ਜੋ ਦੁਖ ਨਾਲ ਢਕ ਗਈ ਹੈ। ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਧਰਤੀ ਤੈਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੱਧ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਲਪਟ ਕੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ। ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ; ਹੁਣ ਸੁਗਰੀਵ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਲੇਰੀ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਭਲਕੇ ਭਲਕੇ ਰੀਛ ਅਤੇ ਵਾਨਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੋਹ ਅਤੇ ਅੰਗਦ ਦੀ ਗਮੀ ਸਹਿਣੀ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾਗਦਾ? ਇਹ ਉਹੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਦੀ ਖੱਟ ਹੈ—ਇਥੇ ਹੀ ਤੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਹ ਮਰੇ ਪਏ ਹਨ; ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ-ਅਤਮਾ, ਉੱਚ-ਕੁਲ, ਜੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ। ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਸਹਾਰੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ; ਬੁਧੀਮਾਨ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਕੁਆਰੀ ਨੂੰ ਯੋਧਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਅਚਾਨਕ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਗਈ; ਮੇਰਾ ਮਾਣ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਮੇਰਾ ਸਦਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਵੱਡੀ, ਅਥਾਹ ਗਮੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹਾਂ; ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਪੱਥਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਿੰਨਾ ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਅਡੋਲ। ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਮਰਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਅੱਜ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਿਆ? ਉਹ ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਪਤੀ, ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਪਾ ਗਿਆ; ਪਤੀ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਔਰਤ, ਚਾਹੇ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹੋਣ, ਫਿਰ ਵੀ ਵਿਧਵਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਉਸ ਕੋਲ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਹੋਵੇ, ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਧਵਾ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੀੜਿਆਂ ਅਤੇ ਕੀਟਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਖੱਟ, ਐਸਾ ਹੀ ਤੇਰਾ ਵਿਛੌਣਾ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਧੂੜ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਜੱਫੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੀ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਾਂ; ਅੱਜ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਰਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਤੀਰ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਭੇਦ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਿਆ। ਜਦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੁਣ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਦੇਖਿਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਨੀਲਾ ਨੇ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ ਹੋਏ ਤੀਰ ਨੂੰ ਕੱਢ ਲਿਆ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਵਾਲੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤਾਰਾ, ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ, ਗਹਿਰੀ ਗਮੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਸੁੰਨੀ ਹੋ ਗਈ।