ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮਾਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅਗਵਾਂ ਵਾਨਰਾਂ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਵਾਨਰ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਅੰਗਦ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਰਾਜ ਕਰ ਸਕੇ। ਹੁਣ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਰਤਵ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਵ ਨਿਭਾਏ ਜਾਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਹੈ। ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਯੋਗ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਮਿਲਣ, ਅਤੇ ਅੰਗਦ ਦਾ ਰਾਜਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਵੇ; ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਿੰਘਾਸਨ ’ਤੇ ਦੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇਗੀ।” ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਾਰਾ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਨੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੇਰੇ ਲਈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹੀਦ ਪਤੀ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਉਣਾ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੌਂ ਅੰਗਦ ਵਰਗੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਵਾਨਰ ਰਾਜ ਉੱਤੇ, ਨਾ ਅੰਗਦ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਹੱਕ ਹੈ; ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਚਾਚਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਗਲਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। ਹਨੂਮਾਨ, ਅੰਗਦ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸੋਚ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੱਖੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਤਾ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਅਸਲ ਸਬੰਧੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਾਂ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਤਾਂ, ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਆਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਵਧੀਆ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਇਸ ਮੰਜੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਰਹਾਂ, ਨਾ ਕਿ ਵਾਨਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਛਾਂ ਲਵਾਂ।” ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਬਾਈਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ। ਵਾਲੀ, ਜੋ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਥਾ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਦੇਖਿਆ। ਆਪਣੀ ਹਾਰ ਮੰਨ ਕੇ, ਵਾਲੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਗੱਲਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਕਹੀਆਂ, “ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਲਿਆ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਿਸਮਤ ਵਲੋਂ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਭਟਕ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਖੀ ਸੀ; ਭਰਾਤੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਹੁਣ ਬਦਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਹੀ ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ’ਤੇ ਰਾਜ ਕਰ; ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ ਇਥੋਂ ਚਲ ਕੇ ਯਮਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਰਾਜ, ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਇਜ਼ਤ ਇਕੱਠੇ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਵੀਰ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੀਂ। ਇਹ ਅੰਗਦ, ਜੋ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾ ਵਿੱਚ ਪਲਾ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂ ਹਨ, ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੈ—ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ ਇਹ ਮੇਰੇ ਸਹਾਰੇ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਤੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਪਾਲਣਹਾਰ ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣੀਂ, ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਬਚਾਈਂ। ਤਾਰਾ ਦਾ ਇਹ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਤੈਥੋਂ ਵੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਰਹੇਗਾ। ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ ਨੌਜਵਾਨ ਅੰਗਦ, ਤਾਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਯੋਗ ਕਾਰਜ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਸੁਸ਼ੇਣ ਦੀ ਧੀ, ਧਨ ਸੰਬੰਧੀ ਨੁਕਤੇ ਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸ਼ਕੁਨ-ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਤੂੰ ਰਘੁਨਾਥ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਨਿਭਾ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਲੇ-ਹਵਾਲੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ; ਨਾ ਕਰਨਾ ਅਧਰਮ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਤੇਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਘਟੇਗੀ। ਅਤੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾ ਆਪਣੇ ਗਲ ਵਿਚ ਪਾ ਲੈ; ਇਸ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਰੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਛੱਡੀ ਜਾਵੇ। ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਵਾਲੀ ਵਲੋਂ ਇਹ ਕਹਿਣ ਉਪਰੰਤ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਭਰਾਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਚਿੱਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਲੀ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸਹੀ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਲੈ ਲਈ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਦੇ ਕੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਰਲੋਕ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਲੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਅਖੀਰਲੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ, “ਹੁਣ ਤੂੰ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ, ਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਐਨਾ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਨਾਂ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਵਧੇਰੇ ਲਗਾਅ ਵਿਖਾ, ਨਾਂ ਪੂਰੀ ਉੱਦਾਸੀ—ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਹਨ, ਤੂੰ ਸਧਾਰਨ ਰਾਹ ਰੱਖੀਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵਾਲੀ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਗੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਦੰਦ ਵਿਖ ਰਹੇ ਸਨ—ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਹੋ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਅਗੂਆ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਉਥੇ ਰੋ ਪਏ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਸੋਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਸੁੰਨੀ ਹੋ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸਵਰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਬਾਗਾਂ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵੀ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਬਰ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਵਾਲੀ ਮਰ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ; ਜਿਸਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਕੰਬਦੇ ਸੀ। ਹੁਣ ਕੌਣ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਗੂੰਦੇਗਾ, ਕੌਣ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਗੰਧਰਵ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ? ਗੋਲਭਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼, ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਨਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿਨ, ਲੜਾਈ ਰੋਕੀ। ਸੋਲਵੇਂ ਸਾਲ ਉਹ ਗੋਲਭਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਉੱਤਮ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣੇ ਵਾਲੀ ਨੇ ਉਸ ਉਪਦ੍ਰਵੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ—ਅੱਜ ਉਹ ਆਪੇ ਕਿਵੇਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ? ਜਦੋਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਅਗੂਆ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਾ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਂਡ ਦੀ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਤਾਰਾ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਪਤੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਲਤਾ ਵੱਡੇ ਡਿੱਗੇ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਚੰਬੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।