ਸੂਰਜ ਦੇ ਡੁੱਬ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਭ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਉਹ ਅਤੁਟ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ ਯੋਧੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਵੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਮ, ਜੋ ਕਿ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ: “ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਕਿਹੜੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਦੱਸੋ।” ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਉਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: “ਇੱਥੇ ਇਕ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਕੁਸ਼ਾ ਜੀ ਹੋਏ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਚਨ ਦੇ ਪੱਕੇ, ਅਤੇ ਸਤਕਰਮੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਇਕ ਉੱਤਮ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਨਾਰੀ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਕੁਸ਼ਾਂਬਾ, ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ, ਅਸੂਰਤ ਰਜਸ ਅਤੇ ਵਸੁ ਸੀ—ਇਹ ਸਭ ਚਮਕਦਾਰ, ਉਰਜਾਵਾਨ ਅਤੇ ਯੋਧਾ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਕੁਸ਼ਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: ‘ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰੋ; ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡਾ ਪੂਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।’ ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਾਰੋ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ-ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਕੁਸ਼ਾਂਬਾ ਨੇ ਕੌਸ਼ਾਂਬੀ, ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ ਨੇ ਮਹੋਦਯਾ, ਅਸੂਰਤ ਰਜਸ ਨੇ ਧਰਮਾਰਣਯ ਅਤੇ ਵਸੁ ਨੇ ਗਿਰਿਵਰਜਾ ਨਗਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਰਾਮ ਜੀ, ਇਹ ਵਸੁ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਧਰ ਪੰਜ ਉੱਤਮ ਪਹਾੜ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸੁਮਾਗਧੀ ਨਦੀ, ਜੋ ਮਾਗਧਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਾਰ ਵਾਂਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਗਧੀ ਨਦੀ ਵਸੁ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਉਪਜਾਊ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ, ਜੋ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਘ੍ਰਤਾਚੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੌ ਬੇਮਿਸਾਲ ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹ ਧੀਆਂ, ਜੋ ਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈਆਂ, ਬੜੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਸਜ-ਧਜ ਕੇ, ਬਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵਾਂਗ ਸੌ ਨਦੀਆਂ ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀਆਂ, ਦਾਖਲ ਹੋਈਆਂ। ਉਹ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਨਚਦੀਆਂ, ਵਾਦਯ ਵਜਾਉਂਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਧੀਆਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ, ਬਾਗਾਂ ਵਿਚ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚ ਤਾਰੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਹਰੇਕ ਗੁਣ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਵਾਯੂ-ਦੇਵ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਣੋ। ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦੋ, ਤੁਸੀਂ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੀਆਂ। ਜਵਾਨੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਛਣਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਅਟੱਲ ਜਵਾਨੀ ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਲੈ ਲਵੋਗੀਆਂ।” ਵਾਯੂ-ਦੇਵ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੌ ਧੀਆਂ ਹੱਸੀਆਂ ਤੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਹਰੇਕ ਜੀਵ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ; ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਹੇ ਦੇਵ, ਅਸੀਂ ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਟਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਕਦੇ ਉਹ ਸਮਾਂ ਨਾ ਆਵੇ, ਹੇ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸਚੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਕਰੋ। ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਪਤੀ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਹੀ ਸਾਡੇ ਸਵਾਮੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਹਨ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਸਾਨੂੰ ਦੇਵੇਗਾ, ਉਹੀ ਸਾਡਾ ਪਤੀ ਹੋਵੇਗਾ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਯੂ-ਦੇਵ, ਹਰੀ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚ ਘੁਸ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਵਾਯੂ-ਦੇਵ ਦੇ ਤੋੜੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਧੀਆਂ, ਉਂਗਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਡਰ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈਆਂ; ਬੜੀ ਘਬਰਾਹਟ, ਲਜਜਾ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਜੂਆਂ ਨਾਲ। ਰਾਜਾ ਨੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟੀਆਂ ਤੇ ਦੁਖੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਬੜੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਪੁੱਛਿਆ: “ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਦੱਸੋ ਧੀਆਂ। ਕੌਣ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ? ਕਿਸ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਐਸਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ? ਤੁਸੀਂ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ ਹੋ ਪਰ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ।” ਰਾਜਾ ਨੇ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਹੁਣ, ਸੁਣੋ ਅਗਲਾ ਚੈਪਟਰ। ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੌ ਧੀਆਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਛੂਹ ਕੇ, ਮਸਤਕ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਕਿਹਾ: “ਰਾਜਾ ਜੀ, ਵਾਯੂ, ਜੋ ਸਭ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਅਸਾਡੇ ਨਾਲ ਅਧਰਮ ਕਰਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਭਾਗਵਤ; ਅਸੀਂ ਖੁਦਮੁਖਤਾਰ ਨਹੀਂ। ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਚੁਣੋ; ਜੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਹੋਵਾਂਗੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ; ਪਾਪ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਦ ਅਸੀਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਤਦ ਸਾਨੂੰ ਵਾਯੂ ਨੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਨੇ ਸੌ ਉੱਤਮ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਸਬਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਡਿਊਟੀ ਹੈ, ਮੇਰੀਆਂ ਧੀਆਂ। ਤੁਸੀਂ ਇਕਤਾ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਸਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ। ਸਜਾਵਟ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਸਬਰ ਮਰਦਾਂ ਲਈ; ਪਰ ਇਹ ਸਬਰ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਜੋ ਸਬਰ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ, ਧੀਆਂ, ਉਹ ਬੜਾ ਵੱਡਾ ਗੁਣ ਹੈ—ਸਬਰ ਹੀ ਦਾਨ ਹੈ, ਸਬਰ ਹੀ ਸਚ ਹੈ, ਸਬਰ ਹੀ ਯਜ ਹੈ, ਮੇਰੀਆਂ ਧੀਆਂ।