ତାଂ ଵେପମାନାମୁପଲକ୍ଷ୍ଯ ସୀତାଂ ସ ରାଵଣୋ ମୃତ୍ଯୁସମପ୍ରଭାଵଃ। କୁଲଂ ବଲଂ ନାମ ଚ କର୍ମ ଚାତ୍ମନଃ ସମାଚଚକ୍ଷେ ଭଯକାରଣାର୍ଥମ୍
ସୀତାଙ୍କୁ ଏପରି କମ୍ପିଉଥିବା ଦେଖି, ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ଭୟଙ୍କର ରାବଣ ତାଙ୍କର ବଂଶ, ଶକ୍ତି, ନାମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଭୟ ଦେବା ପାଇଁ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
thumb|ଅଷ୍ଟଚତ୍ଵାରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଅରଣ୍ଯକାଣ୍ଡେ ଅଷ୍ଟଚତ୍ଵାରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୩-
ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟ କାଣ୍ଡର ଅଠଚାଳିଶତମ ସର୍ଗ ଏବେ ଶୁଣ।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵତ୍ଯାଂ ସୀତାଯାଂ ସଂରବ୍ଧଃ ପରୁଷଂ ଵଚଃ। ଲଲାଟେ ଭ୍ରୁକୁଟିଂ କୃତ୍ଵା ରାଵଣଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହ
ସୀତା ଏପରି କହିଥିବାବେଳେ, ରାବଣ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଭୂଁହେଉଁ କ୍ଷୁଦ୍ର ଭୂକୁଟି ତିଆରି କରି, ତାଙ୍କୁ କଠୋର କଥା କହିଲେ।
ଭ୍ରାତା ଵୈଶ୍ରଵଣସ୍ଯାହଂ ସାପତ୍ନୋ ଵରଵର୍ଣିନି। ରାଵଣୋ ନାମ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଦଶଗ୍ରୀଵଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ମୁଁ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଇ ରାବଣ, ଦଶମୁଖୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ତୁମେ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ।
ଯସ୍ଯ ଦେଵାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ପିଶାଚପତଗୋରଗାଃ। ଵିଦ୍ରଵନ୍ତି ସଦା ଭୀତା ମୃତ୍ଯୋରିଵ ସଦା ପ୍ରଜାଃ
ମୋ ଭୟରେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ, ପକ୍ଷୀ ଓ ସର୍ପମାନେ ସଦା ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଦୌଡ଼ିଯାନ୍ତି, ଯେପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ପଳାଏ।
ଯେନ ଵୈଶ୍ରଵଣୋ ଭ୍ରାତା ଵୈମାତ୍ରାଃ କାରଣାନ୍ତରେ। ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵମାସାଦିତଃ କ୍ରୋଧାଦ୍ ରଣେ ଵିକ୍ରମ୍ଯ ନିର୍ଜିତଃ
ମୋ ଭାଇ ବୈଶ୍ରବଣ, ଅନ୍ୟ ମାଆଁର ପୁଅ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ରୋଷରେ ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲି।
ମଦ୍ଭଯାର୍ତଃ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ସ୍ଵମଧିଷ୍ଠାନମୃଦ୍ଧିମତ୍। କୈଲାସଂ ପର୍ଵତଶ୍ରେଷ୍ଠମଧ୍ଯାସ୍ତେ ନରଵାହନଃ
ମୋ ଭୟରେ ଅତି କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ତାଙ୍କର ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଭରିଥିବା ନିଜ ଆସନ ଛାଡ଼ି, ଏବେ ଦେବତାଙ୍କ ଯାନରେ ବସି କୈଳାସ ପର୍ବତରେ ରହୁଛନ୍ତି।
ଯସ୍ଯ ତତ୍ ପୁଷ୍ପକଂ ନାମ ଵିମାନଂ କାମଗଂ ଶୁଭମ୍। ଵୀର୍ଯାଦାଵର୍ଜିତଂ ଭଦ୍ରେ ଯେନ ଯାମି ଵିହାଯସମ୍
ଯେଉଁ ଶୁଭ୍ର ଓ ଇଚ୍ଛାମତା ବିମାନ ପୁଷ୍ପକ ନାମରେ ପରିଚିତ, ମୁଁ ମୋର ପ୍ରଭାବ ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ କରିଛି, ହେ ସୁମଧୁରା, ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଆକାଶରେ ଯାତ୍ରା କରେ।
ମମ ସଂଜାତରୋଷସ୍ଯ ମୁଖଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ମୈଥିଲି। ଵିଦ୍ରଵନ୍ତି ପରିତ୍ରସ୍ତାଃ ସୁରାଃ ଶକ୍ରପୁରୋଗମାଃ
ମୁଁ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ହେ ମିଥିଳାନନ୍ଦିନୀ, ମୋ ମୁହଁ ଦେଖିଲେ ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଭୟରେ ପଳାଇଯାନ୍ତି।
ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠାମ୍ଯହଂ ତତ୍ର ମାରୁତୋ ଵାତି ଶଙ୍କିତଃ। ତୀଵ୍ରାଂଶୁଃ ଶିଶିରାଂଶୁଶ୍ଚ ଭଯାତ୍ ସମ୍ପଦ୍ଯତେ ଦିଵି
ମୁଁ ଯେଉଁଠାରେ ରହେ, ସେଠାରେ ପବନ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଧୀରେ ବହେ; ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ତୀବ୍ର ହୁଏ, ଚନ୍ଦ୍ରମାର କିରଣ ଶିତଳ ହୁଏ—ସବୁ ଦେବଲୋକରେ ଭୟରୁ।
ନିଷ୍କମ୍ପପତ୍ରାସ୍ତରଵୋ ନଦ୍ଯଶ୍ଚ ସ୍ତିମିତୋଦକାଃ। ଭଵନ୍ତି ଯତ୍ର ତତ୍ରାହଂ ତିଷ୍ଠାମି ଚ ଚରାମି ଚ
ମୁଁ ଯେଉଁଠାରେ ରହେ କିମ୍ବା ଚାଲେ, ସେଠାରେ ଗଛମାନେ ତାଙ୍କର ପତ୍ର ନ ହଲାଇ ଶାନ୍ତ ରହନ୍ତି, ନଦୀମାନେ ତାଙ୍କର ଜଳ ନ ଚଳାଇ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।
ମମ ପାରେ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଲଙ୍କା ନାମ ପୁରୀ ଶୁଭା। ସମ୍ପୂର୍ଣା ରାକ୍ଷସୈର୍ଘୋରୈର୍ଯଥେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯାମରାଵତୀ
ମୋ ଦିଗରେ ସମୁଦ୍ର ପାରେ ଲଂକା ନାମର ଶୁଭ୍ର ନଗର ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ ଥିବା ପରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅମରାବତୀରେ ଦେବତାମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ପ୍ରାକାରେଣ ପରିକ୍ଷିପ୍ତା ପାଣ୍ଡୁରେଣ ଵିରାଜିତା। ହେମକକ୍ଷ୍ଯା ପୁରୀ ରମ୍ଯା ଵୈଦୂର୍ଯମଯତୋରଣା
ସେ ଆନନ୍ଦମୟ ନଗର ଧଳା ଦେଉଳୀ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି, ସୁନା ଆଙ୍ଗନ ଓ ବୈଦୂର୍ୟ ରତ୍ନର ତୋରଣ ଦ୍ୱାର ସହିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଛି।
ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵରଥସମ୍ବାଧା ତୂର୍ଯନାଦଵିନାଦିତା। ସର୍ଵକାମଫଲୈର୍ଵୃକ୍ଷୈଃ ସଂକୁଲୋଦ୍ଯାନଭୂଷିତା
ସେଠାରେ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥର ଭିଡ଼ ଅଛି, ବାଦ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ ଗଞ୍ଜାମି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଥିବା ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ୟାନ ଶୋଭିତ।
ତତ୍ର ତ୍ଵଂ ଵସ ହେ ସୀତେ ରାଜପୁତ୍ରି ମଯା ସହ। ନ ସ୍ମରିଷ୍ଯସି ନାରୀଣାଂ ମାନୁଷୀଣାଂ ମନସ୍ଵିନି
ହେ ରାଜକୁମାରୀ ସୀତା, ସେଠାରେ ତୁମେ ମୋ ସହିତ ବସିବା; ତୁମେ ମାନବୀ ମହିଳାମାନେ କୁହାଯିବା ଦିନ ମଧ୍ୟ ମନେ ପକାଇବା ନାହିଁ।
ଭୁଞ୍ଜାନା ମାନୁଷାନ୍ ଭୋଗାନ୍ ଦିଵ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଵରଵର୍ଣିନି। ନ ସ୍ମରିଷ୍ଯସି ରାମସ୍ଯ ମାନୁଷସ୍ଯ ଗତାଯୁଷଃ
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ମାନବ ଓ ଦିବ୍ୟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିବା; ତେବେ ମାନବ ଓ ଆୟୁ ଶେଷ ହୋଇଥିବା ରାମଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇବା ନାହିଁ।
ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ପ୍ରିଯଂ ପୁତ୍ରଂ ରାଜ୍ଯେ ଦଶରଥୋ ନୃପଃ। ମନ୍ଦଵୀର୍ଯସ୍ତତୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ସୁତଃ ପ୍ରସ୍ଥାପିତୋ ଵନମ୍
ଦଶରଥ ରାଜା ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ପୁଅଙ୍କୁ ସିଂହାସନରେ ବସାଇଦେଇ, ପରେ ଦୁଃଖରେ ଓ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅକୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ପଠାଇଦେଲେ।
ତେନ କିଂ ଭ୍ରଷ୍ଟରାଜ୍ଯେନ ରାମେଣ ଗତଚେତସା। କରିଷ୍ଯସି ଵିଶାଲାକ୍ଷି ତାପସେନ ତପସ୍ଵିନା
ବଡ଼ ଆଖି ବିଶିଷ୍ଟେ, ରାମ ରାଜ୍ୟ ହରାଇ ମନ ହରାଇଛନ୍ତି, ସେଉଁଥିରେ ଏମିତି ଏକ ତାପସ ସହିତ ତୁମେ କଣ କରିପାରିବ?
ରକ୍ଷ ରାକ୍ଷସଭର୍ତାରଂ କାମଯ ସ୍ଵଯମାଗତମ୍। ନ ମନ୍ମଥଶରାଵିଷ୍ଟଂ ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାତୁଂ ତ୍ଵମର୍ହସି
ଏହି ରାକ୍ଷସମାନ୍ୟ ମାନ୍ୟ ନାୟକ ନିଜେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ତାଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ରଖ; ପ୍ରେମର ବାଣରେ ବିଧ୍ଧ ଏଉଁଜଣଙ୍କୁ ତୁମେ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାଯ ହି ମାଂ ଭୀରୁ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପଂ ଗମିଷ୍ଯସି। ଚରଣେନାଭିହତ୍ଯେଵ ପୁରୂରଵସମୁର୍ଵଶୀ
ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବ, ଭୟଭୀତେ, ପରେ ତୁମେ ଅନୁତାପ କରିବ; ଯେପରି ଉର୍ବଶୀ ତାଙ୍କର ପାଦରେ ପୁରୁରବାସଙ୍କୁ ଘାତ କରି ଶୋକ କରିଥିଲେ।
ଅଙ୍ଗୁଲ୍ଯା ନ ସମୋ ରାମୋ ମମ ଯୁଦ୍ଧେ ସ ମାନୁଷଃ। ତଵ ଭାଗ୍ଯେନ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତଂ ଭଜସ୍ଵ ଵରଵର୍ଣିନି
ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋର ଏକ ଆଙ୍ଗୁଠି ସମାନ ମଧ୍ୟ ରାମ ନୁହେଁ, ସେ ମାନବ ମାତ୍ର; ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମ ଭାଗ୍ୟରେ ଯାହା ମିଳିଛି, ତାହାକୁ ଉପଭୋଗ କର।
ଏଵମୁକ୍ତା ତୁ ଵୈଦେହୀ କ୍ରୁଦ୍ଧା ସଂରକ୍ତଲୋଚନା। ଅବ୍ରଵୀତ୍ ପରୁଷଂ ଵାକ୍ଯଂ ରହିତେ ରାକ୍ଷସାଧିପମ୍
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ବୈଦେହୀ କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତ ହୋଇ, ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ରାକ୍ଷସମାନ୍ୟ ନାୟକଙ୍କୁ କଠୋର କଥା କହିଲେ।
କଥଂ ଵୈଶ୍ରଵଣଂ ଦେଵଂ ସର୍ଵଦେଵନମସ୍କୃତମ୍। ଭ୍ରାତରଂ ଵ୍ଯପଦିଶ୍ଯ ତ୍ଵମଶୁଭଂ କର୍ତୁମିଚ୍ଛସି
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କୁବେରଙ୍କୁ ଭାଇ ବୋଲି ଦାବି କରି, ତୁମେ କିପରି ଅପକାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?
ଅଵଶ୍ଯଂ ଵିନଶିଷ୍ଯନ୍ତି ସର୍ଵେ ରାଵଣ ରାକ୍ଷସାଃ। ଯେଷାଂ ତ୍ଵଂ କର୍କଶୋ ରାଜା ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିରଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ହେ ରାବଣ, ଯେଉଁ ରାକ୍ଷସମାନେ ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟ, ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଓ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ରାଜା ଅଟେ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ନଶ୍ଟ ହେବେ।
ଅପହୃତ୍ଯ ଶଚୀଂ ଭାର୍ଯାଂ ଶକ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଜୀଵିତୁମ୍। ନହି ରାମସ୍ଯ ଭାର୍ଯାଂ ମାମାନୀଯ ସ୍ଵସ୍ତିମାନ୍ ଭଵେତ୍
ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଶଚୀଙ୍କୁ ଚୋରି କରିବା ପରେ ବଞ୍ଚିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ରାମଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମୋତେ ନେଇଯିବା ପରେ ତୁମେ ସୁସ୍ଥ ରହିପାରିବ ନାହିଁ।
ଜୀଵେଚ୍ଚିରଂ ଵଜ୍ରଧରସ୍ଯ ପଶ୍ଚା- ଚ୍ଛଚୀଂ ପ୍ରଧୃଷ୍ଯାପ୍ରତିରୂପରୂପାମ୍। ନ ମାଦୃଶୀଂ ରାକ୍ଷସ ଧର୍ଷଯିତ୍ଵା ପୀତାମୃତସ୍ଯାପି ତଵାସ୍ତି ମୋକ୍ଷଃ
ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଶଚୀଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘଜୀବୀ ହେବା ସମ୍ଭବ, କିନ୍ତୁ ମୋ ପରି ଜଣେ ନାରୀଙ୍କୁ ଅପମାନ କରି, ରାକ୍ଷସ, ତୁମେ ଅମୃତ ପିଇଲେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ ନାହିଁ।
thumb|ଏକୋନପଞ୍ଚାଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଅରଣ୍ଯକାଣ୍ଡେ ଏକୋନପଞ୍ଚାଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୩-
ଏବେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟ କାଣ୍ଡର ଏକୋନପଞ୍ଚାଶତମ ସର୍ଗ ଶୁଣ।
ସୀତାଯା ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦଶଗ୍ରୀଵଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ହସ୍ତେ ହସ୍ତଂ ସମାହତ୍ଯ ଚକାର ସୁମହଦ୍ ଵପୁଃ
ସୀତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଦଶମୁଖୀ ତାଙ୍କର ହାତକୁ ହାତରେ ମାଡ଼ି, ଦେହକୁ ବଡ଼ କରିଦେଲେ।
ସ ମୈଥିଲୀଂ ପୁନର୍ଵାକ୍ଯଂ ବଭାଷେ ଵାକ୍ଯକୋଵିଦଃ। ନୋନ୍ମତ୍ତଯା ଶ୍ରୁତୌ ମନ୍ଯେ ମମ ଵୀର୍ଯପରାକ୍ରମୌ
ଅପରେ, ଶବ୍ଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଦଶମୁଖୀ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ତୁମେ ମୁଁ ପାଗଳ ନୁହେଁ, ମୋର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପ ଶୁଣିନାହ, ମୁଁ ଭାବୁଛି।'
ଉଦ୍ଵହେଯଂ ଭୁଜାଭ୍ଯାଂ ତୁ ମେଦିନୀମମ୍ବରେ ସ୍ଥିତଃ। ଆପିବେଯଂ ସମୁଦ୍ରଂ ଚ ମୃତ୍ଯୁଂ ହନ୍ଯାଂ ରଣେ ସ୍ଥିତଃ
ମୁଁ ଆକାଶରେ ଦଢ଼ି ଦୁଇ ହାତରେ ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇପାରିବି, ସାଗରକୁ ପିଇଯିବି, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ମାରିପାରିବି।