ରାଵଣସ୍ଯ ପୁନର୍ଵାକ୍ଯଂ ନିଶମ୍ଯ ତଦକମ୍ପନଃ। ଆଚଚକ୍ଷେ ବଲଂ ତସ୍ଯ ଵିକ୍ରମଂ ଚ ମହାତ୍ମନଃ
ରାବଣଙ୍କ କଥା ପୁନି ଶୁଣି, ଅକମ୍ପନ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ସାହସ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ରାମୋ ନାମ ମହାତେଜାଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସର୍ଵଧନୁଷ୍ମତାମ୍। ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରଗୁଣସମ୍ପନ୍ନଃ ପରଂ ଧର୍ମଂ ଗତୋ ଯୁଧି
ରାମ ନାମରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ପ୍ରବଳ ବ୍ୟକ୍ତି, ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧର ମଧ୍ୟରେ ସେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରର ଗୁଣ ଥିବା, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି।
ତସ୍ଯାନୁରୂପୋ ବଲଵାନ୍ ରକ୍ତାକ୍ଷୋ ଦୁନ୍ଦୁଭିସ୍ଵନଃ। କନୀଯାଁଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ଭ୍ରାତା ରାକାଶଶିନିଭାନନଃ
ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଲାଲ ଆଖି, ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଡ଼ମ୍ବ ଭଳି ଗୁଞ୍ଜି, ମୁହଁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ। ଶକ୍ତିରେ ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କ ସମାନ।
ସ ତେନ ସହ ସଂଯୁକ୍ତଃ ପାଵକେନାନିଲୋ ଯଥା। ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାଜଵରସ୍ତେନ ଜନସ୍ଥାନଂ ନିପାତିତମ୍
ଏହି ଦୁଇ ଭାଇ ଏକଠି ହେଇ, ଅଗ୍ନି ଓ ପବନ ଭଳି ଏକତାରେ, ସେ ଗୌରବମୟ ରାଜପୁତ୍ର ଜନସ୍ଥାନକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ।
ନୈଵ ଦେଵା ମହାତ୍ମାନୋ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା। ଶରା ରାମେଣ ତୂତ୍ସୃଷ୍ଟା ରୁକ୍ମପୁଙ୍ଖାଃ ପତତ୍ତ୍ରିଣଃ
ଏଠାରେ ଦେବତା କିମ୍ବା ମହାତ୍ମାମାନେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ସୁନା ରେଖା ଓ ପାଖୀ ଭଳି ତୀର ଯଥେଷ୍ଟ।
ସର୍ପାଃ ପଞ୍ଚାନନା ଭୂତ୍ଵା ଭକ୍ଷଯନ୍ତି ସ୍ମ ରାକ୍ଷସାନ୍। ଯେନ ଯେନ ଚ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ରାକ୍ଷସା ଭଯକର୍ଷିତାଃ
ସେ ତୀରଗୁଡିକ ପାଞ୍ଚମୁଖୀ ସାପ ଭଳି ହୋଇ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ଖାଇଦେଲେ; ଭୟରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଯେଉଁଠି ଯାଇପାରିଲେ, ସେଉଁଠି ଭଗିଗଲେ।
ତେନ ତେନ ସ୍ମ ପଶ୍ଯନ୍ତି ରାମମେଵାଗ୍ରତଃ ସ୍ଥିତମ୍। ଇତ୍ଥଂ ଵିନାଶିତଂ ତେନ ଜନସ୍ଥାନଂ ତଵାନଘ
ଯେଉଁଠି ଯାଇଥିଲେ, ସେଉଁଠି ରାମଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖିଲେ; ଏଭଳି ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜନସ୍ଥାନ ନଷ୍ଟ ହେଲା, ହେ ନିର୍ମଳ।
ଅକମ୍ପନଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଵଣୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍। ଗମିଷ୍ଯାମି ଜନସ୍ଥାନଂ ରାମଂ ହନ୍ତୁଂ ସଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍
ଅକମ୍ପନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାବଣ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଜନସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମାରିବି।'
ଅଥୈଵମୁକ୍ତେ ଵଚନେ ପ୍ରୋଵାଚେଦମକମ୍ପନଃ। ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ରାମସ୍ଯ ବଲପୌରୁଷମ୍
ଏପରି କଥା କହିବା ପରେ, ଅକମ୍ପନ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: 'ହେ ରାଜା, ରାମଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପର ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣ।'
ଅସାଧ୍ଯଃ କୁପିତୋ ରାମୋ ଵିକ୍ରମେଣ ମହାଯଶାଃ। ଆପଗାଯାସ୍ତୁ ପୂର୍ଣାଯା ଵେଗଂ ପରିହରେଚ୍ଛରୈଃ
କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ରାମ, ଯଶସ୍ବୀ ଓ ପ୍ରତାପଶାଳୀ, ଅଜୟ; ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଦୀର ଭଳି ତୀବ୍ର ଝରଣାକୁ ତୀରରେ ଅଟକାଇପାରିବେ।
ସତାରାଗ୍ରହନକ୍ଷତ୍ରଂ ନଭଶ୍ଚାପ୍ଯଵସାଦଯେତ୍। ଅସୌ ରାମସ୍ତୁ ସୀଦନ୍ତୀଂ ଶ୍ରୀମାନଭ୍ଯୁଦ୍ଧରେନ୍ମହୀମ୍
ସେ ନକ୍ଷତ୍ର, ଗ୍ରହ ଓ ତାରା ସହିତ ଆକାଶକୁ ମାଟିକୁ ଫେରାଇପାରିବେ; ଏହି ଗୌରବମୟ ରାମ ଡୁବୁଥିବା ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇପାରିବେ।
ଭିତ୍ତ୍ଵା ଵେଲାଂ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଲୋକାନାପ୍ଲାଵଯେଦ୍ ଵିଭୁଃ। ଵେଗଂ ଵାପି ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଵାଯୁଂ ଵା ଵିଧମେଚ୍ଛରୈଃ
ସମୁଦ୍ରର ତଟକୁ ଭେଦି, ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବନ୍ୟାରେ ଡୁବାଇପାରିବେ; ସମୁଦ୍ରର ଝରଣା କିମ୍ବା ପବନର ଶକ୍ତିକୁ ତୀରରେ ଭଙ୍ଗ କରିପାରିବେ।
ସଂହୃତ୍ଯ ଵା ପୁନର୍ଲୋକାନ୍ ଵିକ୍ରମେଣ ମହାଯଶାଃ। ଶକ୍ତଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସ ପୁରୁଷଃ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ପୁନରପି ପ୍ରଜାଃ
ସେ ପ୍ରତାପ ଦ୍ୱାରା ଜଗତକୁ ଆପସାରିପାରିବେ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ପୁନି ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବେ।
ନହି ରାମୋ ଦଶଗ୍ରୀଵ ଶକ୍ଯୋ ଜେତୁଂ ରଣେ ତ୍ଵଯା। ରକ୍ଷସାଂ ଵାପି ଲୋକେନ ସ୍ଵର୍ଗଃ ପାପଜନୈରିଵ
ହେ ଦଶମୁଖୀ, ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ; ରାକ୍ଷସମାନେ କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ନ ତଂ ଵଧ୍ଯମହଂ ମନ୍ଯେ ସର୍ଵୈର୍ଦେଵାସୁରୈରପି। ଅଯଂ ତସ୍ଯ ଵଧୋପାଯସ୍ତନ୍ମମୈକମନାଃ ଶୃଣୁ
ମୁଁ ଭାବୁଛି ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମିଶି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ; ତଥାପି ତାଙ୍କୁ ମାରିବା ଉପାୟ ଅଛି—ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ଶୁଣ।
ଭାର୍ଯା ତସ୍ଯୋତ୍ତମା ଲୋକେ ସୀତା ନାମ ସୁମଧ୍ଯମା। ଶ୍ଯାମା ସମଵିଭକ୍ତାଙ୍ଗୀ ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନଂ ରତ୍ନଭୂଷିତା
ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ନାମ ସୀତା; ସୁନ୍ଦର ଶରୀର, ଶ୍ୟାମାବର୍ଣ୍ଣ, ଭଲ ଗଠିତ ଅଙ୍ଗ, ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରତ୍ନ, ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ।
ନୈଵ ଦେଵୀ ନ ଗନ୍ଧର୍ଵୀ ନାପ୍ସରା ନ ଚ ପନ୍ନଗୀ। ତୁଲ୍ଯା ସୀମନ୍ତିନୀ ତସ୍ଯା ମାନୁଷୀ ତୁ କୁତୋ ଭଵେତ୍
ଦେବୀ, ଗନ୍ଧର୍ବୀ, ଅପ୍ସରା କିମ୍ବା ନାଗିନୀ ମଧ୍ୟ ସୀତା ସମାନ ନୁହେଁ; ଏତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ମାନବୀ କିପରି ତାଙ୍କ ସମାନ ହେବ?
ଅରୋଚଯତ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ରାଵଣୋ ରାକ୍ଷସାଧିପଃ। ଚିନ୍ତଯିତ୍ଵା ମହାବାହୁରକମ୍ପନମୁଵାଚ ହ
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ରାବଣ ସେ କଥାକୁ ମନେ ପସନ୍ଦ କଲେ; ଚିନ୍ତା କରି, ବଳଶାଳୀ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଅକମ୍ପନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ବାଢଂ କଲ୍ଯଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ହ୍ଯେକଃ ସାରଥିନା ସହ। ଆନେଷ୍ଯାମି ଚ ଵୈଦେହୀମିମାଂ ହୃଷ୍ଟୋ ମହାପୁରୀମ୍
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ଏକାକି ମୋ ସାରଥି ସହିତ ଏହିଖଣି ବେଳେ ଯିବି; ମୁଁ ଆନନ୍ଦରେ ଏହି ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ବଡ଼ ସହରକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବି।
ତଦେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଯଯୌ ଖରଯୁକ୍ତେନ ରାଵଣଃ। ରଥେନାଦିତ୍ଯଵର୍ଣେନ ଦିଶଃ ସର୍ଵାଃ ପ୍ରକାଶଯନ୍
ଏପରି କହି, ରାବଣ ଖରା ଯୋଜା ରଥରେ ବସି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆଲୋକିତ କରି ଚାଲିଗଲେ।
ସ ରଥୋ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ନକ୍ଷତ୍ରପଥଗୋ ମହାନ୍। ଚଞ୍ଚୂର୍ଯମାଣଃ ଶୁଶୁଭେ ଜଲଦେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଇଵ
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ରାବଣଙ୍କର ବଡ଼ ରଥ ତାରାପଥରେ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ, ମେଘମାଳା ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ସ ଦୂରେ ଚାଶ୍ରମଂ ଗତ୍ଵା ତାଟକେଯମୁପାଗମତ୍। ମାରୀଚେନାର୍ଚିତୋ ରାଜା ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯୈରମାନୁଷୈଃ
ସେ ଦୂରେ ଥିବା ତାଟକାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ଏଠାରେ ମାରୀଚ ରାଜାଙ୍କୁ ଅଲୌକିକ ଖାଦ୍ୟ ଓ ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ତଂ ସ୍ଵଯଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ତୁ ଆସନେନୋଦକେନ ଚ। ଅର୍ଥୋପହିତଯା ଵାଚା ମାରୀଚୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ମାରୀଚ ନିଜେ ଆସନ ଓ ପାଣି ଦେଇ, ଉପଯୁକ୍ତ କଥା କହି, ରାବଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
କଚ୍ଚିତ୍ ସକୁଶଲଂ ରାଜଁଲ୍ଲୋକାନାଂ ରାକ୍ଷସାଧିପ। ଆଶଙ୍କେ ନାଧିଜାନେ ତ୍ଵଂ ଯତସ୍ତୂର୍ଣମୁପାଗତଃ
ହେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା, ତୁମ ଜନମାନେ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି ତୋ? ମୁଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି, କାରଣ ମୁଁ ଜାଣିନାହିଁ, ତୁମେ ଏତେ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ହୋଇ କାହିଁକି ଏଠାକୁ ଆସିଛ?
ଏଵମୁକ୍ତୋ ମହାତେଜା ମାରୀଚେନ ସ ରାଵଣଃ। ତତଃ ପଶ୍ଚାଦିଦଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀଦ୍ ଵାକ୍ଯକୋଵିଦଃ
ମାରୀଚ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ କଥାରେ ପାରଙ୍ଗତ ରାବଣ ଏହି କଥା କହିଲେ:
ଆରକ୍ଷୋ ମେ ହତସ୍ତାତ ରାମେଣାକ୍ଲିଷ୍ଟକାରିଣା। ଜନସ୍ଥାନମଵଧ୍ଯଂ ତତ୍ ସର୍ଵଂ ଯୁଧି ନିପାତିତମ୍
ମୋର ରକ୍ଷକ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଯିଏ କେବେ ତ୍ରୁଟି କରନ୍ତିନାହିଁ, ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ପ୍ରିୟ; ଅଜୟ ଥିବା ଜନସ୍ଥାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଇଛି।
ତସ୍ଯ ମେ କୁରୁ ସାଚିଵ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯାପହାରଣେ। ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମାରୀଚୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ତେଣୁ, ତାଙ୍କର ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଚୁରାଇବାରେ ମୋତେ ସହଯୋଗ କର; ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମାରୀଚ କହିଲେ।
ଆଖ୍ଯାତା କେନ ଵା ସୀତା ମିତ୍ରରୂପେଣ ଶତ୍ରୁଣା। ତ୍ଵଯା ରାକ୍ଷସଶାର୍ଦୂଲ କୋ ନ ନନ୍ଦତି ନନ୍ଦିତଃ
କିଏ ସୀତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିଦେଲା, ମିତ୍ର ଭାବରେ ଥିବା ଶତ୍ରୁ କି? ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ତୁମ ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଥିବା ଲୋକ କିଏ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିନଥିବେ?
ସୀତାମିହାନଯସ୍ଵେତି କୋ ବ୍ରଵୀତି ବ୍ରଵୀହି ମେ। ରକ୍ଷୋଲୋକସ୍ଯ ସର୍ଵସ୍ଯ କଃ ଶୃଙ୍ଗଂ ଛେତ୍ତୁମିଚ୍ଛତି
କିଏ ତୁମକୁ 'ସୀତାଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣ' କହିଛି? ମୋତେ କହ। ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ନିଜ ଶିଂଗ କାଟିବାକୁ ଚାହେ?
ପ୍ରୋତ୍ସାହଯତି ଯଶ୍ଚ ତ୍ଵାଂ ସ ଚ ଶତ୍ରୁରସଂଶଯମ୍। ଆଶୀଵିଷମୁଖାଦ୍ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାମୁଦ୍ଧର୍ତୁଂ ଚେଚ୍ଛତି ତ୍ଵଯା
ଯିଏ ତୁମକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଛି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶତ୍ରୁ; ତୁମ ଦ୍ୱାରା ବିଷାକ୍ତ ସାପର ମୁଁହରୁ ଦାନ୍ତ ଉଠାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛି।