କେନ ଭୀମଂ ଜନସ୍ଥାନଂ ହତଂ ମମ ପରାସୁନା। କୋ ହି ସର୍ଵେଷୁ ଲୋକେଷୁ ଗତିଂ ନାଧିଗମିଷ୍ଯତି
ମୋର ଭୟଙ୍କର ଜନସ୍ଥାନ କିଏ ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱଂସ କଲା? ସମସ୍ତ ଲୋକରେ କିଏ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଟାଳିପାରିବ?
ନ ହି ମେ ଵିପ୍ରିଯଂ କୃତ୍ଵା ଶକ୍ଯଂ ମଘଵତା ସୁଖମ୍। ପ୍ରାପ୍ତୁଂ ଵୈଶ୍ରଵଣେନାପି ନ ଯମେନ ଚ ଵିଷ୍ଣୁନା
ମୋତେ କ୍ଷତି କରି, ଇନ୍ଦ୍ର, କୁବେର, ଯମ, ବା ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ କେବେ ଶାନ୍ତି ନାହିଁ ପାଇପାରିବେ।
କାଲସ୍ଯ ଚାପ୍ଯହଂ କାଲୋ ଦହେଯମପି ପାଵକମ୍। ମୃତ୍ଯୁଂ ମରଣଧର୍ମେଣ ସଂଯୋଜଯିତୁମୁତ୍ସହେ
ମୁଁ ସମୟ ପାଇଁ ସମୟ ହୁଏ, ଚାହିଲେ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ଜଳାଇପାରିବି। ମୃତ୍ୟୁକୁ ତାଙ୍କର ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ସହ ଏକତ୍ର କରିପାରିବି।
ଵାତସ୍ଯ ତରସା ଵେଗଂ ନିହନ୍ତୁମପି ଚୋତ୍ସହେ। ଦହେଯମପି ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତେଜସାଽଽଦିତ୍ଯପାଵକୌ
ମୁଁ ବାୟୁର ତୀବ୍ର ଗତିକୁ ମଧ୍ୟ ରୋକିପାରିବି। କ୍ରୋଧରେ ମୋର ତେଜରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ଜଳାଇଦେଇପାରିବି।
ତଥା କ୍ରୁଦ୍ଧଂ ଦଶଗ୍ରୀଵଂ କୃତାଞ୍ଜଲିରକମ୍ପନଃ। ଭଯାତ୍ ସଂଦିଗ୍ଧଯା ଵାଚା ରାଵଣଂ ଯାଚତେଽଭଯମ୍
ଏପରି କ୍ରୋଧିତ ଦଶମୁଖୀଙ୍କୁ ଅକମ୍ପନ ଭୟରେ ହାତ ଜୋଡି, କମ୍ପିଥିବା କଣ୍ଠରେ ରାବଣଙ୍କୁ ନିରାପତ୍ତା ଅନୁରୋଧ କଲେ।
ଦଶଗ୍ରୀଵୋଽଭଯଂ ତସ୍ମୈ ପ୍ରଦଦୌ ରକ୍ଷସାଂ ଵରଃ। ସ ଵିସ୍ରବ୍ଧୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ ଵାକ୍ଯମସଂଦିଗ୍ଧମକମ୍ପନଃ
ଦଶମୁଖୀ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କୁ ନିରାପତ୍ତା ଦେଲେ। ଏହି ଭରସା ପାଇ ଅକମ୍ପନ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ସଫା କଥା କହିଲେ।
ପୁତ୍ରୋ ଦଶରଥସ୍ଯାସ୍ତେ ସିଂହସଂହନନୋ ଯୁଵା। ରାମୋ ନାମ ମହାସ୍କନ୍ଧୋ ଵୃତ୍ତାଯତମହାଭୁଜଃ
ଦଶରଥଙ୍କର ଏକ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି, ଯୁବକ, ସିଂହ ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତାଙ୍କ ନାମ ରାମ। ତିନି ବିଶାଳ ଛାତି ଓ ଦୃଢ଼ ବାହୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ଶ୍ଯାମଃ ପୃଥୁଯଶାଃ ଶ୍ରୀମାନତୁଲ୍ଯବଲଵିକ୍ରମଃ। ହତସ୍ତେନ ଜନସ୍ଥାନେ ଖରଶ୍ଚ ସହଦୂଷଣଃ
ସେ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ବିଶାଳ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଶ୍ରୀମୟ, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପରେ ସମାନ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜନସ୍ଥାନରେ ଖରା ଓ ଦୂଷଣ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଅକମ୍ପନଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଵଣୋ ରାକ୍ଷସାଧିପଃ। ନାଗେନ୍ଦ୍ର ଇଵ ନିଃଶ୍ଵସ୍ଯ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ଅକମ୍ପନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ରାବଣ ନାଗର ଭଳି ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ ନେଇ, ଏହି କଥା କହିଲେ—
ସ ସୁରେନ୍ଦ୍ରେଣ ସଂଯୁକ୍ତୋ ରାମଃ ସର୍ଵାମରୈଃ ସହ। ଉପଯାତୋ ଜନସ୍ଥାନଂ ବ୍ରୂହି କଚ୍ଚିଦକମ୍ପନ
ଏହି ରାମ କି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି? ଅକମ୍ପନ, ସତ୍ୟ କଥା କହ।
ରାଵଣସ୍ଯ ପୁନର୍ଵାକ୍ଯଂ ନିଶମ୍ଯ ତଦକମ୍ପନଃ। ଆଚଚକ୍ଷେ ବଲଂ ତସ୍ଯ ଵିକ୍ରମଂ ଚ ମହାତ୍ମନଃ
ରାବଣଙ୍କ କଥା ପୁନି ଶୁଣି, ଅକମ୍ପନ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ସାହସ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ରାମୋ ନାମ ମହାତେଜାଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସର୍ଵଧନୁଷ୍ମତାମ୍। ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରଗୁଣସମ୍ପନ୍ନଃ ପରଂ ଧର୍ମଂ ଗତୋ ଯୁଧି
ରାମ ନାମରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ପ୍ରବଳ ବ୍ୟକ୍ତି, ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧର ମଧ୍ୟରେ ସେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରର ଗୁଣ ଥିବା, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି।
ତସ୍ଯାନୁରୂପୋ ବଲଵାନ୍ ରକ୍ତାକ୍ଷୋ ଦୁନ୍ଦୁଭିସ୍ଵନଃ। କନୀଯାଁଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ଭ୍ରାତା ରାକାଶଶିନିଭାନନଃ
ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଲାଲ ଆଖି, ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଡ଼ମ୍ବ ଭଳି ଗୁଞ୍ଜି, ମୁହଁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ। ଶକ୍ତିରେ ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କ ସମାନ।
ସ ତେନ ସହ ସଂଯୁକ୍ତଃ ପାଵକେନାନିଲୋ ଯଥା। ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାଜଵରସ୍ତେନ ଜନସ୍ଥାନଂ ନିପାତିତମ୍
ଏହି ଦୁଇ ଭାଇ ଏକଠି ହେଇ, ଅଗ୍ନି ଓ ପବନ ଭଳି ଏକତାରେ, ସେ ଗୌରବମୟ ରାଜପୁତ୍ର ଜନସ୍ଥାନକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ।
ନୈଵ ଦେଵା ମହାତ୍ମାନୋ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା। ଶରା ରାମେଣ ତୂତ୍ସୃଷ୍ଟା ରୁକ୍ମପୁଙ୍ଖାଃ ପତତ୍ତ୍ରିଣଃ
ଏଠାରେ ଦେବତା କିମ୍ବା ମହାତ୍ମାମାନେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ସୁନା ରେଖା ଓ ପାଖୀ ଭଳି ତୀର ଯଥେଷ୍ଟ।
ସର୍ପାଃ ପଞ୍ଚାନନା ଭୂତ୍ଵା ଭକ୍ଷଯନ୍ତି ସ୍ମ ରାକ୍ଷସାନ୍। ଯେନ ଯେନ ଚ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ରାକ୍ଷସା ଭଯକର୍ଷିତାଃ
ସେ ତୀରଗୁଡିକ ପାଞ୍ଚମୁଖୀ ସାପ ଭଳି ହୋଇ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ଖାଇଦେଲେ; ଭୟରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଯେଉଁଠି ଯାଇପାରିଲେ, ସେଉଁଠି ଭଗିଗଲେ।
ତେନ ତେନ ସ୍ମ ପଶ୍ଯନ୍ତି ରାମମେଵାଗ୍ରତଃ ସ୍ଥିତମ୍। ଇତ୍ଥଂ ଵିନାଶିତଂ ତେନ ଜନସ୍ଥାନଂ ତଵାନଘ
ଯେଉଁଠି ଯାଇଥିଲେ, ସେଉଁଠି ରାମଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖିଲେ; ଏଭଳି ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜନସ୍ଥାନ ନଷ୍ଟ ହେଲା, ହେ ନିର୍ମଳ।
ଅକମ୍ପନଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଵଣୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍। ଗମିଷ୍ଯାମି ଜନସ୍ଥାନଂ ରାମଂ ହନ୍ତୁଂ ସଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍
ଅକମ୍ପନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାବଣ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଜନସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମାରିବି।'
ଅଥୈଵମୁକ୍ତେ ଵଚନେ ପ୍ରୋଵାଚେଦମକମ୍ପନଃ। ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ରାମସ୍ଯ ବଲପୌରୁଷମ୍
ଏପରି କଥା କହିବା ପରେ, ଅକମ୍ପନ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: 'ହେ ରାଜା, ରାମଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପର ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣ।'
ଅସାଧ୍ଯଃ କୁପିତୋ ରାମୋ ଵିକ୍ରମେଣ ମହାଯଶାଃ। ଆପଗାଯାସ୍ତୁ ପୂର୍ଣାଯା ଵେଗଂ ପରିହରେଚ୍ଛରୈଃ
କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ରାମ, ଯଶସ୍ବୀ ଓ ପ୍ରତାପଶାଳୀ, ଅଜୟ; ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଦୀର ଭଳି ତୀବ୍ର ଝରଣାକୁ ତୀରରେ ଅଟକାଇପାରିବେ।
ସତାରାଗ୍ରହନକ୍ଷତ୍ରଂ ନଭଶ୍ଚାପ୍ଯଵସାଦଯେତ୍। ଅସୌ ରାମସ୍ତୁ ସୀଦନ୍ତୀଂ ଶ୍ରୀମାନଭ୍ଯୁଦ୍ଧରେନ୍ମହୀମ୍
ସେ ନକ୍ଷତ୍ର, ଗ୍ରହ ଓ ତାରା ସହିତ ଆକାଶକୁ ମାଟିକୁ ଫେରାଇପାରିବେ; ଏହି ଗୌରବମୟ ରାମ ଡୁବୁଥିବା ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇପାରିବେ।
ଭିତ୍ତ୍ଵା ଵେଲାଂ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଲୋକାନାପ୍ଲାଵଯେଦ୍ ଵିଭୁଃ। ଵେଗଂ ଵାପି ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଵାଯୁଂ ଵା ଵିଧମେଚ୍ଛରୈଃ
ସମୁଦ୍ରର ତଟକୁ ଭେଦି, ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବନ୍ୟାରେ ଡୁବାଇପାରିବେ; ସମୁଦ୍ରର ଝରଣା କିମ୍ବା ପବନର ଶକ୍ତିକୁ ତୀରରେ ଭଙ୍ଗ କରିପାରିବେ।
ସଂହୃତ୍ଯ ଵା ପୁନର୍ଲୋକାନ୍ ଵିକ୍ରମେଣ ମହାଯଶାଃ। ଶକ୍ତଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସ ପୁରୁଷଃ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ପୁନରପି ପ୍ରଜାଃ
ସେ ପ୍ରତାପ ଦ୍ୱାରା ଜଗତକୁ ଆପସାରିପାରିବେ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ପୁନି ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବେ।
ନହି ରାମୋ ଦଶଗ୍ରୀଵ ଶକ୍ଯୋ ଜେତୁଂ ରଣେ ତ୍ଵଯା। ରକ୍ଷସାଂ ଵାପି ଲୋକେନ ସ୍ଵର୍ଗଃ ପାପଜନୈରିଵ
ହେ ଦଶମୁଖୀ, ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ; ରାକ୍ଷସମାନେ କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ନ ତଂ ଵଧ୍ଯମହଂ ମନ୍ଯେ ସର୍ଵୈର୍ଦେଵାସୁରୈରପି। ଅଯଂ ତସ୍ଯ ଵଧୋପାଯସ୍ତନ୍ମମୈକମନାଃ ଶୃଣୁ
ମୁଁ ଭାବୁଛି ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମିଶି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ; ତଥାପି ତାଙ୍କୁ ମାରିବା ଉପାୟ ଅଛି—ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ଶୁଣ।
ଭାର୍ଯା ତସ୍ଯୋତ୍ତମା ଲୋକେ ସୀତା ନାମ ସୁମଧ୍ଯମା। ଶ୍ଯାମା ସମଵିଭକ୍ତାଙ୍ଗୀ ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନଂ ରତ୍ନଭୂଷିତା
ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ନାମ ସୀତା; ସୁନ୍ଦର ଶରୀର, ଶ୍ୟାମାବର୍ଣ୍ଣ, ଭଲ ଗଠିତ ଅଙ୍ଗ, ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରତ୍ନ, ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ।
ନୈଵ ଦେଵୀ ନ ଗନ୍ଧର୍ଵୀ ନାପ୍ସରା ନ ଚ ପନ୍ନଗୀ। ତୁଲ୍ଯା ସୀମନ୍ତିନୀ ତସ୍ଯା ମାନୁଷୀ ତୁ କୁତୋ ଭଵେତ୍
ଦେବୀ, ଗନ୍ଧର୍ବୀ, ଅପ୍ସରା କିମ୍ବା ନାଗିନୀ ମଧ୍ୟ ସୀତା ସମାନ ନୁହେଁ; ଏତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ମାନବୀ କିପରି ତାଙ୍କ ସମାନ ହେବ?
ଅରୋଚଯତ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ରାଵଣୋ ରାକ୍ଷସାଧିପଃ। ଚିନ୍ତଯିତ୍ଵା ମହାବାହୁରକମ୍ପନମୁଵାଚ ହ
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ରାବଣ ସେ କଥାକୁ ମନେ ପସନ୍ଦ କଲେ; ଚିନ୍ତା କରି, ବଳଶାଳୀ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଅକମ୍ପନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ବାଢଂ କଲ୍ଯଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ହ୍ଯେକଃ ସାରଥିନା ସହ। ଆନେଷ୍ଯାମି ଚ ଵୈଦେହୀମିମାଂ ହୃଷ୍ଟୋ ମହାପୁରୀମ୍
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ଏକାକି ମୋ ସାରଥି ସହିତ ଏହିଖଣି ବେଳେ ଯିବି; ମୁଁ ଆନନ୍ଦରେ ଏହି ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ବଡ଼ ସହରକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବି।
ତଦେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଯଯୌ ଖରଯୁକ୍ତେନ ରାଵଣଃ। ରଥେନାଦିତ୍ଯଵର୍ଣେନ ଦିଶଃ ସର୍ଵାଃ ପ୍ରକାଶଯନ୍
ଏପରି କହି, ରାବଣ ଖରା ଯୋଜା ରଥରେ ବସି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆଲୋକିତ କରି ଚାଲିଗଲେ।