ଆସୀଦ୍ ଦଶରଥୋ ନାମ ରାଜା ତ୍ରିଦଶଵିକ୍ରମଃ। ତସ୍ଯାହମଗ୍ରଜଃ ପୁତ୍ରୋ ରାମୋ ନାମ ଜନୈଃ ଶ୍ରୁତଃ
ଦଶରଥ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଦେବତାମାନେ ପରି। ମୁଁ ସେଉଁଠାରେ ବଡ଼ ପୁଅ, ଲୋକେ ମୋତେ ରାମ କୁହନ୍ତି।
ଭ୍ରାତାଯଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ନାମ ଯଵୀଯାନ୍ ମାମନୁଵ୍ରତଃ। ଇଯଂ ଭାର୍ଯା ଚ ଵୈଦେହୀ ମମ ସୀତେତି ଵିଶ୍ରୁତା
ଏହା ମୋର ଛୋଟ ଭାଇ, ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସେ ସଦା ମୋ ପଛରେ ରହେ। ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଭଲି ପରିଚିତ ଭାଇଦେହୀ, ଯାହାକୁ ସୀତା ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ତ୍ଵାଂ ତୁ ଵେଦିତୁମିଚ୍ଛାମି କସ୍ଯ ତ୍ଵଂ କାସି କସ୍ଯ ଵା। ତ୍ଵଂ ହି ତାଵନ୍ମନୋଜ୍ଞାଙ୍ଗୀ ରାକ୍ଷସୀ ପ୍ରତିଭାସି ମେ
ମୁଁ ତ ତୁମ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ—ତୁମେ କାହାର, କିଏ, କାହା ପାଖରେ ଅଛ? ତୁମେ ମୋତେ ରାକ୍ଷସୀ ଭଳି ଲାଗୁଛ, ଯଦିଓ ତୁମ ରୂପ ଆକର୍ଷଣୀୟ।
ଇହ ଵା କିଂନିମିତ୍ତଂ ତ୍ଵମାଗତା ବ୍ରୂହି ତତ୍ତ୍ଵତଃ। ସାବ୍ରଵୀଦ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାକ୍ଷସୀ ମଦନାର୍ଦିତା
ତୁମେ ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ—ଏହାର ସତ୍ୟ କାରଣ କହ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, କାମନାରେ ଦୁଃଖିତ ରାକ୍ଷସୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଶ୍ରୂଯତାଂ ରାମ ତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଵଚନଂ ମମ। ଅହଂ ଶୂର୍ପଣଖା ନାମ ରାକ୍ଷସୀ କାମରୂପିଣୀ
ରାମ, ମୋର କଥା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ, ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି—ମୋର ନାମ ଶୂର୍ପଣଖା, ମୁଁ ଏକ ରାକ୍ଷସୀ, ଯେଉଁଠି ଭଲି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରେ।
ଅରଣ୍ଯଂ ଵିଚରାମୀଦମେକା ସର୍ଵଭଯଂକରା। ରାଵଣୋ ନାମ ମେ ଭ୍ରାତା ଯଦି ତେ ଶ୍ରୋତ୍ରମାଗତଃ
ମୁଁ ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ଏକା ଘୁରୁଛି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଛି। ମୋର ଭାଇ ରାବଣ, ସମ୍ଭବତଃ ତୁମେ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଥିବ।
ଵୀରୋ ଵିଶ୍ରଵସଃ ପୁତ୍ରୋ ଯଦି ତେ ଶ୍ରୋତ୍ରମାଗତଃ। ପ୍ରଵୃଦ୍ଧନିଦ୍ରଶ୍ଚ ସଦା କୁମ୍ଭକର୍ଣୋ ମହାବଲଃ
ସେ ବିଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁଅ, ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ—ସମ୍ଭବତଃ ତୁମେ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛ। ତାଙ୍କ ଭାଇ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ସଦା ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ରହନ୍ତି, ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଵିଭୀଷଣସ୍ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ନ ତୁ ରାକ୍ଷସଚେଷ୍ଟିତଃ। ପ୍ରଖ୍ଯାତଵୀର୍ଯୌ ଚ ରଣେ ଭ୍ରାତରୌ ଖରଦୂଷଣୌ
ବିଭୀଷଣ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ପରି ଆଚରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ମୋର ଭାଇ ଖର ଓ ଦୂଷଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶୂର।
ତାନହଂ ସମତିକ୍ରାନ୍ତାଂ ରାମ ତ୍ଵାପୂର୍ଵଦର୍ଶନାତ୍। ସମୁପେତାସ୍ମି ଭାଵେନ ଭର୍ତାରଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଆସିଛି, ରାମ, ଏବଂ ପ୍ରଥମେ ତୁମକୁ ଦେଖି, ମନରେ ଆକର୍ଷଣ ହୋଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଭାବେ ତୁମକୁ ପତି ବାନ୍ଧିବାକୁ ଆସିଛି।
ଅହଂ ପ୍ରଭାଵସମ୍ପନ୍ନା ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦବଲଗାମିନୀ। ଚିରାଯ ଭଵ ଭର୍ତା ମେ ସୀତଯା କିଂ କରିଷ୍ଯସି
ମୁଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଚାଲିପାରେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର ପତି ହେବା—ସୀତା ସହ କ'ଣ କରିବ?
ଵିକୃତା ଚ ଵିରୂପା ଚ ନ ସେଯଂ ସଦୃଶୀ ତଵ। ଅହମେଵାନୁରୂପା ତେ ଭାର୍ଯାରୂପେଣ ପଶ୍ଯ ମାମ୍
ସେ ବିକୃତ ଓ କୁରୂପ, ତୁମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ମୁଁ ମାତ୍ର ତୁମ ପାଇଁ ଯଥୋଚିତ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ମୋତେ ଏହି ରୂପରେ ଦେଖ।
ଇମାଂ ଵିରୂପାମସତୀଂ କରାଲାଂ ନିର୍ଣତୋଦରୀମ୍। ଅନେନ ସହ ତେ ଭ୍ରାତ୍ରା ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯାମି ମାନୁଷୀମ୍
ଏହି କୁରୂପ, ଦୁଷ୍ଟ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଚାପି ପେଟ ଥିବା ମହିଳା—ମୁଁ ତାକୁ ତୁମ ଭାଇ ସହିତ ଖାଇଦେବି।
ତତଃ ପର୍ଵତଶୃଙ୍ଗାଣି ଵନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ। ପଶ୍ଯନ୍ ସହ ମଯା କାମୀ ଦଣ୍ଡକାନ୍ ଵିଚରିଷ୍ଯସି
ତାପରେ, ଆମେ ଦୁଇଜଣେ ଇଚ୍ଛାରେ ଦଣ୍ଡକ ଅରଣ୍ୟରେ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖି ଘୁରିବା।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତଃ କାକୁତ୍ସ୍ଥଃ ପ୍ରହସ୍ଯ ମଦିରେକ୍ଷଣାମ୍। ଇଦଂ ଵଚନମାରେଭେ ଵକ୍ତୁଂ ଵାକ୍ଯଵିଶାରଦଃ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, କାକୁତ୍ସ୍ଥ ହସିଲେ ଏବଂ ମଦରେ ମତ ନୟନ ଥିବା ତାକୁ ଦେଖି, ନିପୁଣ ଭାବେ ଏହି କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
thumb|ଅଷ୍ଟାଦଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଅରଣ୍ଯକାଣ୍ଡେ ଅଷ୍ଟାଦଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୩-
ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟ କାଣ୍ଡର ଅଠାରେ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣ।
ତାଂ ତୁ ଶୂର୍ପଣଖାଂ ରାମଃ କାମପାଶାଵପାଶିତାମ୍। ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଵାଚା ସ୍ମିତପୂର୍ଵମଥାବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ଶୂର୍ପଣଖା କାମନାରେ ବନ୍ଧା ହୋଇଥିବାକୁ ଦେଖି, ରାମ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ମୃଦୁ ହସି ସହ ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
କୃତଦାରୋଽସ୍ମି ଭଵତି ଭାର୍ଯେଯଂ ଦଯିତା ମମ। ତ୍ଵଦ୍ଵିଧାନାଂ ତୁ ନାରୀଣାଂ ସୁଦୁଃଖା ସସପତ୍ନତା
ମୁଁ ଆଗରୁ ବିବାହିତ, ଏହି ମୋର ପ୍ରିୟା ଜଣେ ଜୀବନ ସଙ୍ଗିନୀ। ତୁମ ପରି ଜଣେ ନାରୀ ପାଇଁ ସହଧର୍ମିଣୀ ଥିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖର କଥା।
ଅନୁଜସ୍ତ୍ଵେଷ ମେ ଭ୍ରାତା ଶୀଲଵାନ୍ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନଃ। ଶ୍ରୀମାନକୃତଦାରଶ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ନାମ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ଏହା ମୋର ଛୋଟ ଭାଇ, ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଶିଳବାନ୍, ଦେଖିବାକୁ ଭଲ, ମହିମାଶାଳୀ ଏବଂ ଅବିବାହିତ।
ଅପୂର୍ଵୀ ଭାର୍ଯଯା ଚାର୍ଥୀ ତରୁଣଃ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନଃ। ଅନୁରୂପଶ୍ଚ ତେ ଭର୍ତା ରୂପସ୍ଯାସ୍ଯ ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେ ଯୁବକ, ଦେଖିବାକୁ ଆକର୍ଷକ, ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ଜଣେ ଜୀବନ ସଙ୍ଗିନୀ ଖୋଜୁଛି, ତୁମ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ସହ ସେ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ୱାମୀ ହେବ।
ଏନଂ ଭଜ ଵିଶାଲାକ୍ଷି ଭର୍ତାରଂ ଭ୍ରାତରଂ ମମ। ଅସପତ୍ନା ଵରାରୋହେ ମେରୁମର୍କପ୍ରଭା ଯଥା
ଓ ବଡ଼ ଆଖି ଥିବା ସୁନ୍ଦରୀ, ମୋର ଭାଇଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କର, ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ଜୀବନ ସଙ୍ଗିନୀ ହେବ, ଯେପରି ମେରୁ ପର୍ବତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଭା।
ଇତି ରାମେଣ ସା ପ୍ରୋକ୍ତା ରାକ୍ଷସୀ କାମମୋହିତା। ଵିସୃଜ୍ଯ ରାମଂ ସହସା ତତୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣମବ୍ରଵୀତ୍
ଏଭଳି ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଆସୁରୀ ଅତିଚେଷ୍ଟା ରେ ରାମଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ହଠାତ୍ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲା।
ଅସ୍ଯ ରୂପସ୍ଯ ତେ ଯୁକ୍ତା ଭାର୍ଯାହଂ ଵରଵର୍ଣିନୀ। ମଯା ସହ ସୁଖଂ ସର୍ଵାନ୍ ଦଣ୍ଡକାନ୍ ଵିଚରିଷ୍ଯସି
ଓ ସୁନ୍ଦର, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଜୀବନ ସଙ୍ଗିନୀ, ମୋ ସହ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦଣ୍ଡକ ଅରଣ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦରେ ଘୁଞ୍ଚିବ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ସୌମିତ୍ରୀ ରାକ୍ଷସ୍ଯା ଵାକ୍ଯକୋଵିଦଃ। ତତଃ ଶୂର୍ପନଖୀଂ ସ୍ମିତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ଯୁକ୍ତମବ୍ରଵୀତ୍
ଏଭଳି ରାକ୍ଷସୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବାକ୍ୟ କୁଶଳ ସୌମିତ୍ରି ହସି ଶୂର୍ପଣଖାଙ୍କୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
କଥଂ ଦାସସ୍ଯ ମେ ଦାସୀ ଭାର୍ଯା ଭଵିତୁମିଚ୍ଛସି। ସୋଽହମାର୍ଯେଣ ପରଵାନ୍ ଭ୍ରାତ୍ରା କମଲଵର୍ଣିନି
ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଦାସ, ତୁମେ କିପରି ଦାସୀ ହୋଇ ମୋର ଜୀବନ ସଙ୍ଗିନୀ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ମୁଁ ମୋ ମହାନ ଭାଇଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ଓ କମଳ ରଙ୍ଗର ସୁନ୍ଦରୀ।
ସମୃଦ୍ଧାର୍ଥସ୍ଯ ସିଦ୍ଧାର୍ଥା ମୁଦିତାମଲଵର୍ଣିନୀ। ଆର୍ଯସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷି ଭାର୍ଯା ଭଵ ଯଵୀଯସୀ
ଓ ବଡ଼ ଆଖି ଥିବା, ତୁମେ ମୋର ଆଦର୍ଶ ଭାଇଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ଜୀବନ ସଙ୍ଗିନୀ ହେବା ଉଚିତ, ସେ ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ, ସଫଳ ଏବଂ ଆନନ୍ଦିତ।
ଏତାଂ ଵିରୂପାମସତୀଂ କରାଲାଂ ନିର୍ଣତୋଦରୀମ୍। ଭାର୍ଯାଂ ଵୃଦ୍ଧାଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ତ୍ଵାମେଵୈଷ ଭଜିଷ୍ଯତି
ଏହି ବୃଦ୍ଧ, କୁରୁପ, ଦୁଷ୍ଟ, ଭୟଙ୍କର, ଥୋଲ ଉଦର ଥିବା ଜୀବନ ସଙ୍ଗିନୀକୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମକୁ ଏକମାତ୍ର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବ।
କୋ ହି ରୂପମିଦଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ଵରଵର୍ଣିନି। ମାନୁଷୀଷୁ ଵରାରୋହେ କୁର୍ଯାଦ୍ ଭାଵଂ ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ଓ ସୁନ୍ଦର ରଙ୍ଗର ନାରୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାନବ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ଏପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସୌନ୍ଦର୍ୟକୁ ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ୟ ଉପରେ ମନ ଦେଇପାରିବ?
ଇତି ସା ଲକ୍ଷ୍ମଣେନୋକ୍ତା କରାଲା ନିର୍ଣତୋଦରୀ। ମନ୍ଯତେ ତଦ୍ଵଚଃ ସତ୍ଯଂ ପରିହାସାଵିଚକ୍ଷଣା
ଏଭଳି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଭୟଙ୍କର ଥୋଲ ଉଦର ଥିବା ଆସୁରୀ, ବୁଦ୍ଧିହୀନ ଥିବାରୁ, ସେଇ କଥାକୁ ସତ୍ୟ ଭାବିଲା।
ସା ରାମଂ ପର୍ଣଶାଲାଯାମୁପଵିଷ୍ଟଂ ପରଂତପମ୍। ସୀତଯା ସହ ଦୁର୍ଧର୍ଷମବ୍ରଵୀତ୍ କାମମୋହିତା
କାମେ ମତିହରା ହୋଇ, ସେ ଶତ୍ରୁ ଦଳନ ରାମଙ୍କୁ ପର୍ଣ୍ଣଶାଳାରେ ସୀତା ସହ ବସିଥିବାବେଳେ ନିକଟକୁ ଗଲା।
ଇମାଂ ଵିରୂପାମସତୀଂ କରାଲାଂ ନିର୍ଣତୋଦରୀମ୍। ଵୃଦ୍ଧାଂ ଭାର୍ଯାମଵଷ୍ଟଭ୍ଯ ନ ମାଂ ତ୍ଵଂ ବହୁ ମନ୍ଯସେ
ଏହି ବୃଦ୍ଧ, କୁରୁପ, ଦୁଷ୍ଟ, ଭୟଙ୍କର, ଥୋଲ ଉଦର ଥିବା ଜୀବନ ସଙ୍ଗିନୀକୁ ଧରି ରହିଛ, ତେଣୁ ମୋତେ ମୂଲ୍ୟ ଦେଉନାହଁ।