କଦ୍ରୂର୍ନାଗସହସ୍ରଂ ତୁ ଵିଜଜ୍ଞେ ଧରଣୀଧରାନ୍। ଦ୍ଵୌ ପୁତ୍ରୌ ଵିନତାଯାସ୍ତୁ ଗରୁଡୋଽରୁଣ ଏଵ ଚ
କଦ୍ରୂ ହଜାରଟି ନାଗ, ଅର୍ଥାତ୍ ଧରଣୀକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସର୍ପମାନେ, ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ଭାବେ ବିନତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁଅ ହେଲେ—ଗରୁଡ଼ ଏବଂ ଅରୁଣ।
ତସ୍ମାଜ୍ଜାତୋଽହମରୁଣାତ୍ ସମ୍ପାତିଶ୍ଚ ମମାଗ୍ରଜଃ। ଜଟାଯୁରିତି ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ଶ୍ଯେନୀପୁତ୍ରମରିଂଦମ
ମୁଁ ଅରୁଣଙ୍କର ପୁଅ, ଏବଂ ସମ୍ପାତି ମୋର ଭାଇ। ମୋତେ ଶ୍ୟେନୀଙ୍କର ପୁଅ ଜଟାୟୁ ବୋଲି ଜାଣ।
ସୋଽହଂ ଵାସସହାଯସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଯଦୀଚ୍ଛସି। ଇଦଂ ଦୁର୍ଗଂ ହି କାନ୍ତାରଂ ମୃଗରାକ୍ଷସସେଵିତମ୍। ସୀତାଂ ଚ ତାତ ରକ୍ଷିଷ୍ଯେ ତ୍ଵଯି ଯାତେ ସଲକ୍ଷ୍ମଣେ
ତୁମେ ଚାହାଁଲେ, ମୁଁ ଏଠାରେ ତୁମ ସହଯାତ୍ରୀ ହେବି। ଏହି ଅରଣ୍ୟ ଅତି କଠିନ ଏବଂ ପଶୁ-ରାକ୍ଷସମାନେ ଘୁରୁଥିବା ସ୍ଥାନ। ତୁମେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଯିବାବେଳେ, ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ସୀତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବି।
ଜଟାଯୁଷଂ ତୁ ପ୍ରତିପୂଜ୍ଯ ରାଘଵୋ ମୁଦା ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଚ ସଂନତୋଽଭଵତ୍ । ପିତୁର୍ହି ଶୁଶ୍ରାଵ ସଖିତ୍ଵମାତ୍ମଵା- ଞ୍ଜଟାଯୁଷା ସଂକଥିତଂ ପୁନଃ ପୁନଃ
ରାଘବ ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଆନନ୍ଦରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଶିର ନମାଇଲେ। କାରଣ, ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଠାରୁ ଜଟାୟୁ ସହିତ ସଖ୍ୟତା ବିଷୟରେ ପୁନିପୁନି ଶୁଣିଥିଲେ।
ସ ତତ୍ର ସୀତାଂ ପରିଦାଯ ମୈଥିଲୀଂ ସହୈଵ ତେନାତିବଲେନ ପକ୍ଷିଣା। ଜଗାମ ତାଂ ପଞ୍ଚଵଟୀଂ ସଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ରିପୂନ୍ ଦିଧକ୍ଷନ୍ ଶଲଭାନିଵାନଲଃ
ସେଠାରେ ମିଥିଲାର ରାଜକୁମାରୀ ସୀତାଙ୍କୁ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ହାତରେ ସମର୍ପଣ କରି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ପଞ୍ଚବଟୀକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଅଗ୍ନି ଯେପରି moth ଦଳିଦିଏ, ସେପରି ସେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ରୋଷ ଧରି ଯାଉଥିଲେ।
thumb|ସପ୍ତଦଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଅରଣ୍ଯକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତଦଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୩-
ଏବେ ସପ୍ତଦଶ ସର୍ଗ ଶୁଣନ୍ତୁ।
କୃତାଭିଷେକୋ ରାମସ୍ତୁ ସୀତା ସୌମିତ୍ରିରେଵ ଚ। ତସ୍ମାଦ୍ ଗୋଦାଵରୀତୀରାତ୍ ତତୋ ଜଗ୍ମୁଃ ସ୍ଵମାଶ୍ରମମ୍
ରାମ, ସୀତା ଏବଂ ସୌମିତ୍ରି ସହିତ ସ୍ନାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଗୋଦାବରୀ ତଟ ଛାଡ଼ି ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଆଶ୍ରମଂ ତମୁପାଗମ୍ଯ ରାଘଵଃ ସହଲକ୍ଷ୍ମଣଃ। କୃତ୍ଵା ପୌର୍ଵାହ୍ଣିକଂ କର୍ମ ପର୍ଣଶାଲାମୁପାଗମତ୍
ରାଘବ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ସେ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚି, ପ୍ରଭାତର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ପତ୍ରର ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଉଵାସ ସୁଖିତସ୍ତତ୍ର ପୂଜ୍ଯମାନୋ ମହର୍ଷିଭିଃ। ସ ରାମଃ ପର୍ଣଶାଲାଯାମାସୀନଃ ସହ ସୀତଯା
ସେଠାରେ ରାମ ମହାର୍ଷିମାନେଙ୍କର ସମ୍ମାନ ପାଇ ଖୁସିରେ ବସିଲେ। ସୀତା ସହିତ ପତ୍ର ଘରେ ରାମ ବସିଥିଲେ।
ଵିରରାଜ ମହାବାହୁଶ୍ଚିତ୍ରଯା ଚନ୍ଦ୍ରମା ଇଵ। ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ସହ ଭ୍ରାତ୍ରା ଚକାର ଵିଵିଧାଃ କଥାଃ
ବଳଶାଳୀ ରାମ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଆଲୋକିତ ହେଉଥିଲେ। ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ କଥା ହେଉଥିଲେ।
ତଦାସୀନସ୍ଯ ରାମସ୍ଯ କଥାସଂସକ୍ତଚେତସଃ। ତଂ ଦେଶଂ ରାକ୍ଷସୀ କାଚିଦାଜଗାମ ଯଦୃଚ୍ଛଯା
ସେ ସମୟରେ, ରାମ କଥାରେ ମନ ଲଗାଇ ବସିଥିବାବେଳେ, ଏକ ରାକ୍ଷସୀ ହଠାତ୍ ସେଠାକୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଲା।
ସା ତୁ ଶୂର୍ପଣଖା ନାମ ଦଶଗ୍ରୀଵସ୍ଯ ରକ୍ଷସଃ। ଭଗିନୀ ରାମମାସାଦ୍ଯ ଦଦର୍ଶ ତ୍ରିଦଶୋପମମ୍
ସେ ଦଶମୁଖୀ ରାକ୍ଷସ ରାବଣଙ୍କର ଭଉଣୀ ଶୂର୍ପଣଖା ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା। ସେ ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ତାଙ୍କୁ ଦେବତା ସଦୃଶ ଦେଖିଲା।
ଦୀପ୍ତାସ୍ଯଂ ଚ ମହାବାହୁଂ ପଦ୍ମପତ୍ରାଯତେକ୍ଷଣମ୍। ଗଜଵିକ୍ରାନ୍ତଗମନଂ ଜଟାମଣ୍ଡଲଧାରିଣମ୍
ସେ ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁହଁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଲମ୍ବା ଆଖି, ହାତୀ ପରି ଚାଲିବା ଚାଳ ଏବଂ ଜଟା ବାନ୍ଧା ଦେଖିଲା।
ସୁକୁମାରଂ ମହାସତ୍ତ୍ଵଂ ପାର୍ଥିଵଵ୍ଯଞ୍ଜନାନ୍ଵିତମ୍। ରାମମିନ୍ଦୀଵରଶ୍ଯାମଂ କଂଦର୍ପସଦୃଶପ୍ରଭମ୍
ସେ ଦେଖିଲା ରାମ ମୃଦୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ରାଜସିକ ଚିହ୍ନ ଥିବା, ନୀଳ କମଳ ଭଳି କଳା ଏବଂ କାମଦେବ ପରି ଚମକୁଥିବା।
ବଭୂଵେନ୍ଦ୍ରୋପମଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାକ୍ଷସୀ କାମମୋହିତା। ସୁମୁଖଂ ଦୁର୍ମୁଖୀ ରାମଂ ଵୃତ୍ତମଧ୍ଯଂ ମହୋଦରୀ
ଇନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାକ୍ଷସୀ ଅତିଚେଷ୍ଟାରେ ଭରିଗଲା। ତାଙ୍କର ମୁହଁ କୁବ୍ରୁତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସୁନ୍ଦର ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିଲା। ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଚକ୍ର ମୋଟା ଥିଲା, ପେଟ ବଡ଼।
ଵିଶାଲାକ୍ଷଂ ଵିରୂପାକ୍ଷୀ ସୁକେଶଂ ତାମ୍ରମୂର୍ଧଜା। ପ୍ରିଯରୂପଂ ଵିରୂପା ସା ସୁସ୍ଵରଂ ଭୈରଵସ୍ଵନା
ତାଙ୍କର ଆଖି ବିକୃତ ଥିଲା, ରାମଙ୍କ ଆଖି ବଡ଼ ଏବଂ ସୁନ୍ଦର। ତାଙ୍କର କେଶ ରଙ୍ଗିନ ଥିଲା, ରାମଙ୍କ କେଶ ଶୋଭାଦାୟକ। ସେ ଅସୁନ୍ଦର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ରାମ ଆକର୍ଷକ। ତାଙ୍କର ସ୍ୱର ମଧୁର ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଭୟଙ୍କର।
ତରୁଣଂ ଦାରୁଣା ଵୃଦ୍ଧା ଦକ୍ଷିଣଂ ଵାମଭାଷିଣୀ। ନ୍ଯାଯଵୃତ୍ତଂ ସୁଦୁର୍ଵୃତ୍ତା ପ୍ରିଯମପ୍ରିଯଦର୍ଶନା
ସେ ବୟସ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଯୁବତୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, କଠୋର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୃଦୁ କଥା କହୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଖରାପ ଥିଲା, ରାମ ନ୍ୟାୟପରାୟଣ। ସେ ଦେଖିବାକୁ ଅସୁନ୍ଦର, ରାମ ଦେଖିବାକୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ।
ଶରୀରଜସମାଵିଷ୍ଟା ରାକ୍ଷସୀ ରାମମବ୍ରଵୀତ୍। ଜଟୀ ତାପସଵେଷେଣ ସଭାର୍ଯଃ ଶରଚାପଧୃକ୍
ଦେହିକ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଭରିଥିବା ସେ ରାକ୍ଷସୀ ରାମଙ୍କୁ କହିଲା— 'ତୁମେ ଜଟା ଧାରିଛ, ତାପସ ପରି ପିନ୍ଧିଛ, ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଧନୁଷ-ବାଣ ଧରିଛ...'
ଆଗତସ୍ତ୍ଵମିମଂ ଦେଶଂ କଥଂ ରାକ୍ଷସସେଵିତମ୍। କିମାଗମନକୃତ୍ଯଂ ତେ ତତ୍ତ୍ଵମାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି
ତୁମେ କିପରି ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ବସିଥିବା ଦେଶକୁ ଆସିଛ? ତୁମର ଏଠାରେ ଆସିବାର କାରଣ କ'ଣ? ସତ୍ୟ କଥା କହିବାକୁ ଉଚିତ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ରାକ୍ଷସ୍ଯା ଶୂର୍ପଣଖ୍ଯା ପରଂତପଃ। ଋଜୁବୁଦ୍ଧିତଯା ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତୁମୁପଚକ୍ରମେ
ଏପରି ଭାବେ ଶୂର୍ପଣଖା ନାମକ ରାକ୍ଷସୀ କହିଲେ, ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା ସେ ନିଜର ସରଳ ମନରେ ସବୁ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଆସୀଦ୍ ଦଶରଥୋ ନାମ ରାଜା ତ୍ରିଦଶଵିକ୍ରମଃ। ତସ୍ଯାହମଗ୍ରଜଃ ପୁତ୍ରୋ ରାମୋ ନାମ ଜନୈଃ ଶ୍ରୁତଃ
ଦଶରଥ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଦେବତାମାନେ ପରି। ମୁଁ ସେଉଁଠାରେ ବଡ଼ ପୁଅ, ଲୋକେ ମୋତେ ରାମ କୁହନ୍ତି।
ଭ୍ରାତାଯଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ନାମ ଯଵୀଯାନ୍ ମାମନୁଵ୍ରତଃ। ଇଯଂ ଭାର୍ଯା ଚ ଵୈଦେହୀ ମମ ସୀତେତି ଵିଶ୍ରୁତା
ଏହା ମୋର ଛୋଟ ଭାଇ, ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସେ ସଦା ମୋ ପଛରେ ରହେ। ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଭଲି ପରିଚିତ ଭାଇଦେହୀ, ଯାହାକୁ ସୀତା ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ତ୍ଵାଂ ତୁ ଵେଦିତୁମିଚ୍ଛାମି କସ୍ଯ ତ୍ଵଂ କାସି କସ୍ଯ ଵା। ତ୍ଵଂ ହି ତାଵନ୍ମନୋଜ୍ଞାଙ୍ଗୀ ରାକ୍ଷସୀ ପ୍ରତିଭାସି ମେ
ମୁଁ ତ ତୁମ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ—ତୁମେ କାହାର, କିଏ, କାହା ପାଖରେ ଅଛ? ତୁମେ ମୋତେ ରାକ୍ଷସୀ ଭଳି ଲାଗୁଛ, ଯଦିଓ ତୁମ ରୂପ ଆକର୍ଷଣୀୟ।
ଇହ ଵା କିଂନିମିତ୍ତଂ ତ୍ଵମାଗତା ବ୍ରୂହି ତତ୍ତ୍ଵତଃ। ସାବ୍ରଵୀଦ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାକ୍ଷସୀ ମଦନାର୍ଦିତା
ତୁମେ ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ—ଏହାର ସତ୍ୟ କାରଣ କହ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, କାମନାରେ ଦୁଃଖିତ ରାକ୍ଷସୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଶ୍ରୂଯତାଂ ରାମ ତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଵଚନଂ ମମ। ଅହଂ ଶୂର୍ପଣଖା ନାମ ରାକ୍ଷସୀ କାମରୂପିଣୀ
ରାମ, ମୋର କଥା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ, ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି—ମୋର ନାମ ଶୂର୍ପଣଖା, ମୁଁ ଏକ ରାକ୍ଷସୀ, ଯେଉଁଠି ଭଲି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରେ।
ଅରଣ୍ଯଂ ଵିଚରାମୀଦମେକା ସର୍ଵଭଯଂକରା। ରାଵଣୋ ନାମ ମେ ଭ୍ରାତା ଯଦି ତେ ଶ୍ରୋତ୍ରମାଗତଃ
ମୁଁ ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ଏକା ଘୁରୁଛି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଛି। ମୋର ଭାଇ ରାବଣ, ସମ୍ଭବତଃ ତୁମେ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଥିବ।
ଵୀରୋ ଵିଶ୍ରଵସଃ ପୁତ୍ରୋ ଯଦି ତେ ଶ୍ରୋତ୍ରମାଗତଃ। ପ୍ରଵୃଦ୍ଧନିଦ୍ରଶ୍ଚ ସଦା କୁମ୍ଭକର୍ଣୋ ମହାବଲଃ
ସେ ବିଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁଅ, ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ—ସମ୍ଭବତଃ ତୁମେ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛ। ତାଙ୍କ ଭାଇ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ସଦା ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ରହନ୍ତି, ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଵିଭୀଷଣସ୍ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ନ ତୁ ରାକ୍ଷସଚେଷ୍ଟିତଃ। ପ୍ରଖ୍ଯାତଵୀର୍ଯୌ ଚ ରଣେ ଭ୍ରାତରୌ ଖରଦୂଷଣୌ
ବିଭୀଷଣ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ପରି ଆଚରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ମୋର ଭାଇ ଖର ଓ ଦୂଷଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶୂର।
ତାନହଂ ସମତିକ୍ରାନ୍ତାଂ ରାମ ତ୍ଵାପୂର୍ଵଦର୍ଶନାତ୍। ସମୁପେତାସ୍ମି ଭାଵେନ ଭର୍ତାରଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଆସିଛି, ରାମ, ଏବଂ ପ୍ରଥମେ ତୁମକୁ ଦେଖି, ମନରେ ଆକର୍ଷଣ ହୋଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଭାବେ ତୁମକୁ ପତି ବାନ୍ଧିବାକୁ ଆସିଛି।
ଅହଂ ପ୍ରଭାଵସମ୍ପନ୍ନା ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦବଲଗାମିନୀ। ଚିରାଯ ଭଵ ଭର୍ତା ମେ ସୀତଯା କିଂ କରିଷ୍ଯସି
ମୁଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଚାଲିପାରେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର ପତି ହେବା—ସୀତା ସହ କ'ଣ କରିବ?