କଶ୍ଯପଃ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ତାସାମଷ୍ଟୌ ସୁମଧ୍ଯମାଃ। ଅଦିତିଂ ଚ ଦିତିଂ ଚୈଵ ଦନୂମପି ଚ କାଲକାମ୍
କଶ୍ୟପ ଏହି ଝିଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଠଜଣ ସୁସୂକ୍ଷ୍ମ କଟିବଳୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ—ଅଦିତି, ଦିତି, ଦନୁ ଓ କାଳକା।
ତାମ୍ରାଂ କ୍ରୋଧଵଶାଂ ଚୈଵ ମନୁଂ ଚାପ୍ଯନଲାମପି। ତାସ୍ତୁ କନ୍ଯାସ୍ତତଃ ପ୍ରୀତଃ କଶ୍ଯପଃ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍
ତାମ୍ରା, କ୍ରୋଧବଶା, ମନୁ ଓ ଅନଳା; ଏପରେ, ଖୁସି ହୋଇ, କଶ୍ୟପ ଏହି ଝିଅମାନଙ୍କୁ ପୁଣି କହିଲେ।
ପୁତ୍ରାଂସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଭର୍ତୄନ୍ ଵୈ ଜନଯିଷ୍ଯଥ ମତ୍ସମାନ୍। ଅଦିତିସ୍ତନ୍ମନା ରାମ ଦିତିଶ୍ଚ ଦନୁରେଵ ଚ
ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅଦିତି, ଦିତି ଓ ଦନୁ ତୁମ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତିନି ଜଗତର ଅଧିପତି ପୁଅମାନେକୁ ଜନ୍ମ ଦେବେ, ରାମ।
କାଲକା ଚ ମହାବାହୋ ଶେଷାସ୍ତ୍ଵମନସୋଽଭଵନ୍। ଅଦିତ୍ଯାଂ ଜଜ୍ଞିରେ ଦେଵାସ୍ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଦରିଂଦମ
ଓ ବଳଶାଳୀ, କାଳକା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ଅଦିତିଠାରୁ ତେତିସି ଦେବତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ହେଲା, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ।
ଆଦିତ୍ଯା ଵସଵୋ ରୁଦ୍ରା ଅଶ୍ଵିନୌ ଚ ପରଂତପ। ଦିତିସ୍ତ୍ଵଜନଯତ୍ ପୁତ୍ରାନ୍ ଦୈତ୍ଯାଂସ୍ତାତ ଯଶସ୍ଵିନଃ
ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କରୁଥିବା, ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର ଓ ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତା ଅଦିତିଠାରୁ ଜନ୍ମିଲେ; କିନ୍ତୁ ଦିତି ଯଶସ୍ୱୀ ଦୈତ୍ୟ ପୁଅମାନେକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ନରକଂ କାଲକଂ ଚୈଵ କାଲକାପି ଵ୍ଯଜାଯତ। କ୍ରୌଞ୍ଚୀଂ ଭାସୀଂ ତଥା ଶ୍ଯେନୀଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୀଂ ତଥା ଶୁକୀମ୍
ନରକ ଓ କାଳକ ଏବଂ କାଳକା ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ; କ୍ରଉଞ୍ଚୀ, ଭାସୀ, ଶ୍ୟେନୀ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୀ ଓ ଶୁକୀ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।
ତାମ୍ରା ତୁ ସୁଷୁଵେ କନ୍ଯାଃ ପଞ୍ଚୈତା ଲୋକଵିଶ୍ରୁତାଃ। ଉଲୂକାଞ୍ଜନଯତ୍ କ୍ରୌଞ୍ଚୀ ଭାସୀ ଭାସାନ୍ ଵ୍ଯଜାଯତ
ତାମ୍ରା ପଞ୍ଚଟି ପ୍ରସିଦ୍ଧ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; କ୍ରଉଞ୍ଚୀ ଉଲୁକ (ପାଉଁଚା) ଜନ୍ମାଇଲେ, ଭାସୀ ଭାସ (ବକ) ଜନ୍ମାଇଲେ।
ଶ୍ଯେନୀ ଶ୍ଯେନାଂଶ୍ଚ ଗୃଧ୍ରାଂଶ୍ଚ ଵ୍ଯଜାଯତ ସୁତେଜସଃ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୀ ତୁ ହଂସାଂଶ୍ଚ କଲହଂସାଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ
ଶ୍ୟେନୀ ଶ୍ୟେନ (ବାଜ) ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୃଧ୍ର (ଶାଳିକା) ଜନ୍ମାଇଲେ; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୀ ହଂସ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର କଲହଂସ ଜନ୍ମାଇଲେ।
ଚକ୍ରଵାକାଂଶ୍ଚ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଵିଜଜ୍ଞେ ସାପି ଭାମିନୀ। ଶୁକୀ ନତାଂ ଵିଜଜ୍ଞେ ତୁ ନତାଯାଂ ଵିନତା ସୁତା
ସେ ଉଜ୍ୱଳା ମହିଳା ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମାଇଲେ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ; ଶୁକୀ ନତାକୁ ଜନ୍ମାଇଲେ, ନତାଠାରୁ ଭିନତା ଜନ୍ମିଲେ।
ଦଶ କ୍ରୋଧଵଶା ରାମ ଵିଜଜ୍ଞେଽପ୍ଯାତ୍ମସଂଭଵାଃ। ମୃଗୀଂ ଚ ମୃଗମନ୍ଦାଂ ଚ ହରୀଂ ଭଦ୍ରମଦାମପି
ହେ ରାମ, ତାଙ୍କ ରୋଷରୁ ଦଶଟି ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ; ମୃଗୀ, ମୃଗମନ୍ଦା, ହରୀ ଓ ଭଦ୍ରମଦା ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।
ମାତଙ୍ଗୀମଥ ଶାର୍ଦୂଲୀଂ ଶ୍ଵେତାଂ ଚ ସୁରଭୀଂ ତଥା। ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସମ୍ପନ୍ନାଂ ସୁରସାଂ କଦ୍ରୁକାମପି
ତାପରେ ମାତଙ୍ଗୀ, ଶାର୍ଦୂଳୀ, ଶ୍ୱେତା ଓ ସୁରଭୀ ଜନ୍ମିଲେ; ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ସୁରସା ଓ କଦ୍ରୁ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।
ଅପତ୍ଯଂ ତୁ ମୃଗାଃ ସର୍ଵେ ମୃଗ୍ଯା ନରଵରୋତ୍ତମ। ଋକ୍ଷାଶ୍ଚ ମୃଗମନ୍ଦାଯାଃ ସୃମରାଶ୍ଚମରାସ୍ତଥା
ହେ ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ମୃଗ ମୃଗୀଙ୍କର ସନ୍ତାନ; ମୃଗମନ୍ଦାଠାରୁ ଭାଲୁ ଓ ସ୍ରମରା, ଚମରାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।
ତତସ୍ତ୍ଵିରାଵତୀଂ ନାମ ଜଜ୍ଞେ ଭଦ୍ରମଦା ସୁତାମ୍। ତସ୍ଯାସ୍ତ୍ଵୈରାଵତଃ ପୁତ୍ରୋ ଲୋକନାଥୋ ମହାଗଜଃ
ତାପରେ ଭଦ୍ରମଦା ଇରାବତୀ ନାମକ ଜିଅକୁ ଜନ୍ମାଇଲେ; ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି ବିଶ୍ୱର ମହାଗଜ ଏଇରାବତ।
ହର୍ଯାଶ୍ଚ ହରଯୋଽପତ୍ଯଂ ଵାନରାଶ୍ଚ ତପସ୍ଵିନଃ। ଗୋଲାଙ୍ଗୂଲାଶ୍ଚ ଶାର୍ଦୂଲୀ ଵ୍ଯାଘ୍ରାଂଶ୍ଚାଜନଯତ୍ ସୁତାନ୍
ହରୀଠାରୁ ବାନର ଓ ତପସ୍ୱୀ ବାନରମାନେ ଜନ୍ମିଲେ; ଶାର୍ଦୂଳୀଠାରୁ ଗୋଲାଙ୍ଗୂଳ (ଲଙ୍ଗୁର) ଓ ବାଘ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମିଲେ।
ମାତଙ୍ଗ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଥ ମାତଙ୍ଗା ଅପତ୍ଯଂ ମନୁଜର୍ଷଭ। ଦିଶାଗଜଂ ତୁ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଶ୍ଵେତା ଵ୍ଯଜନଯତ୍ ସୁତମ୍
ତାପରେ, ହେ ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମାତଙ୍ଗୀଠାରୁ ହାତୀମାନେ ଜନ୍ମିଲେ; ଶ୍ୱେତା ଦିଗ୍ଗଜକୁ ଜନ୍ମାଇଲେ, ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ।
ତତୋ ଦୁହିତରୌ ରାମ ସୁରଭିର୍ଦ୍ଵେ ଵ୍ଯଜାଯତ। ରୋହିଣୀଂ ନାମ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଗନ୍ଧର୍ଵୀଂ ଚ ଯଶସ୍ଵିନୀମ୍
ତାପରେ, ହେ ରାମ, ସୁରଭୀ ଦୁଇଟି ଝିଅକୁ ଜନ୍ମାଇଲେ; ତାଙ୍କ ନାମ ହେଉଛି ରୋହିଣୀ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗନ୍ଧର୍ବୀ।
ରୋହିଣ୍ଯଜନଯଦ୍ ଗାଵୋ ଗନ୍ଧର୍ଵୀ ଵାଜିନଃ ସୁତାନ୍। ସୁରସାଜନଯନ୍ନାଗାନ୍ ରାମ କଦ୍ରୂଶ୍ଚ ପନ୍ନଗାନ୍
ରୋହିଣୀ ଗାଈମାନେକୁ ଜନ୍ମାଇଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବୀ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ; ସୁରସା ସାପମାନେକୁ ଓ କଦ୍ରୁ ନାଗମାନେକୁ ଜନ୍ମାଇଲେ, ରାମ।
ମନୁର୍ମନୁଷ୍ଯାଞ୍ଜନଯତ୍ କଶ୍ଯପସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ କ୍ଷତ୍ରିଯାନ୍ ଵୈଶ୍ଯାନ୍ ଶୂଦ୍ରାଂଶ୍ଚ ମନୁଜର୍ଷଭ
ମନୁ ମହାତ୍ମା କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ମାନବମାନେର ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ହେ ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଜନ୍ମିଲେ।
ମୁଖତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଜାତା ଉରସଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାସ୍ତଥା। ଊରୁଭ୍ଯାଂ ଜଜ୍ଞିରେ ଵୈଶ୍ଯାଃ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ଶୂଦ୍ରା ଇତି ଶ୍ରୁତିଃ
ତାଙ୍କର ମୁହଁଠାରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଛାତିଠାରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଉରୁଠାରୁ ବୈଶ୍ୟ ଓ ପାଦଠାରୁ ଶୂଦ୍ର ଜନ୍ମିଲେ ବୋଲି ଶ୍ରୁତି କହେ।
ସର୍ଵାନ୍ ପୁଣ୍ଯଫଲାନ୍ ଵୃକ୍ଷାନନଲାପି ଵ୍ଯଜାଯତ। ଵିନତା ଚ ଶୁକୀପୌତ୍ରୀ କଦ୍ରୂଶ୍ଚ ସୁରସାସ୍ଵସା
ଅନଳା ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟଫଳ ଦେଉଥିବା ଗଛମାନେକୁ ଜନ୍ମାଇଲେ; ଶୁକୀଙ୍କ ନାତି ଭିନତା ଓ ସୁରସାଙ୍କ ଭଉଣୀ କଦ୍ରୁ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।
କଦ୍ରୂର୍ନାଗସହସ୍ରଂ ତୁ ଵିଜଜ୍ଞେ ଧରଣୀଧରାନ୍। ଦ୍ଵୌ ପୁତ୍ରୌ ଵିନତାଯାସ୍ତୁ ଗରୁଡୋଽରୁଣ ଏଵ ଚ
କଦ୍ରୂ ହଜାରଟି ନାଗ, ଅର୍ଥାତ୍ ଧରଣୀକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସର୍ପମାନେ, ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ଭାବେ ବିନତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁଅ ହେଲେ—ଗରୁଡ଼ ଏବଂ ଅରୁଣ।
ତସ୍ମାଜ୍ଜାତୋଽହମରୁଣାତ୍ ସମ୍ପାତିଶ୍ଚ ମମାଗ୍ରଜଃ। ଜଟାଯୁରିତି ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ଶ୍ଯେନୀପୁତ୍ରମରିଂଦମ
ମୁଁ ଅରୁଣଙ୍କର ପୁଅ, ଏବଂ ସମ୍ପାତି ମୋର ଭାଇ। ମୋତେ ଶ୍ୟେନୀଙ୍କର ପୁଅ ଜଟାୟୁ ବୋଲି ଜାଣ।
ସୋଽହଂ ଵାସସହାଯସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଯଦୀଚ୍ଛସି। ଇଦଂ ଦୁର୍ଗଂ ହି କାନ୍ତାରଂ ମୃଗରାକ୍ଷସସେଵିତମ୍। ସୀତାଂ ଚ ତାତ ରକ୍ଷିଷ୍ଯେ ତ୍ଵଯି ଯାତେ ସଲକ୍ଷ୍ମଣେ
ତୁମେ ଚାହାଁଲେ, ମୁଁ ଏଠାରେ ତୁମ ସହଯାତ୍ରୀ ହେବି। ଏହି ଅରଣ୍ୟ ଅତି କଠିନ ଏବଂ ପଶୁ-ରାକ୍ଷସମାନେ ଘୁରୁଥିବା ସ୍ଥାନ। ତୁମେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଯିବାବେଳେ, ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ସୀତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବି।
ଜଟାଯୁଷଂ ତୁ ପ୍ରତିପୂଜ୍ଯ ରାଘଵୋ ମୁଦା ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଚ ସଂନତୋଽଭଵତ୍ । ପିତୁର୍ହି ଶୁଶ୍ରାଵ ସଖିତ୍ଵମାତ୍ମଵା- ଞ୍ଜଟାଯୁଷା ସଂକଥିତଂ ପୁନଃ ପୁନଃ
ରାଘବ ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଆନନ୍ଦରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଶିର ନମାଇଲେ। କାରଣ, ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଠାରୁ ଜଟାୟୁ ସହିତ ସଖ୍ୟତା ବିଷୟରେ ପୁନିପୁନି ଶୁଣିଥିଲେ।
ସ ତତ୍ର ସୀତାଂ ପରିଦାଯ ମୈଥିଲୀଂ ସହୈଵ ତେନାତିବଲେନ ପକ୍ଷିଣା। ଜଗାମ ତାଂ ପଞ୍ଚଵଟୀଂ ସଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ରିପୂନ୍ ଦିଧକ୍ଷନ୍ ଶଲଭାନିଵାନଲଃ
ସେଠାରେ ମିଥିଲାର ରାଜକୁମାରୀ ସୀତାଙ୍କୁ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ହାତରେ ସମର୍ପଣ କରି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ପଞ୍ଚବଟୀକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଅଗ୍ନି ଯେପରି moth ଦଳିଦିଏ, ସେପରି ସେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ରୋଷ ଧରି ଯାଉଥିଲେ।
thumb|ସପ୍ତଦଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଅରଣ୍ଯକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତଦଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୩-
ଏବେ ସପ୍ତଦଶ ସର୍ଗ ଶୁଣନ୍ତୁ।
କୃତାଭିଷେକୋ ରାମସ୍ତୁ ସୀତା ସୌମିତ୍ରିରେଵ ଚ। ତସ୍ମାଦ୍ ଗୋଦାଵରୀତୀରାତ୍ ତତୋ ଜଗ୍ମୁଃ ସ୍ଵମାଶ୍ରମମ୍
ରାମ, ସୀତା ଏବଂ ସୌମିତ୍ରି ସହିତ ସ୍ନାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଗୋଦାବରୀ ତଟ ଛାଡ଼ି ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଆଶ୍ରମଂ ତମୁପାଗମ୍ଯ ରାଘଵଃ ସହଲକ୍ଷ୍ମଣଃ। କୃତ୍ଵା ପୌର୍ଵାହ୍ଣିକଂ କର୍ମ ପର୍ଣଶାଲାମୁପାଗମତ୍
ରାଘବ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ସେ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚି, ପ୍ରଭାତର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ପତ୍ରର ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଉଵାସ ସୁଖିତସ୍ତତ୍ର ପୂଜ୍ଯମାନୋ ମହର୍ଷିଭିଃ। ସ ରାମଃ ପର୍ଣଶାଲାଯାମାସୀନଃ ସହ ସୀତଯା
ସେଠାରେ ରାମ ମହାର୍ଷିମାନେଙ୍କର ସମ୍ମାନ ପାଇ ଖୁସିରେ ବସିଲେ। ସୀତା ସହିତ ପତ୍ର ଘରେ ରାମ ବସିଥିଲେ।
ଵିରରାଜ ମହାବାହୁଶ୍ଚିତ୍ରଯା ଚନ୍ଦ୍ରମା ଇଵ। ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ସହ ଭ୍ରାତ୍ରା ଚକାର ଵିଵିଧାଃ କଥାଃ
ବଳଶାଳୀ ରାମ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଆଲୋକିତ ହେଉଥିଲେ। ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ କଥା ହେଉଥିଲେ।