ସ ପୁଣ୍ଯକର୍ମା ଭୁଵନେ ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭଃ ପିତାମହଂ ସାନୁଚରଂ ଦଦର୍ଶ ହ। ପିତାମହଶ୍ଚାପି ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ତଂ ଦ୍ଵିଜଂ ନନନ୍ଦ ସୁସ୍ଵାଗତମିତ୍ଯୁଵାଚ ହ
ସେ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ, ଜଗତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷି, ସହଚରମାନେ ସହିତ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ପ୍ରଜାପତି ମଧ୍ୟ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ବାଗତ କଲେ।
thumb|ଷଷ୍ଠଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଅରଣ୍ଯକାଣ୍ଡେ ଷଷ୍ଠଃ ସର୍ଗଃ ॥୩-
ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଛଅଟିଏ ସର୍ଗ ଏବେ ଶୁଣ।
ଶରଭଙ୍ଗେ ଦିଵଂ ପ୍ରାପ୍ତେ ମୁନିସଙ୍ଘାଃ ସମାଗତାଃ। ଅଭ୍ଯଗଚ୍ଛନ୍ତ କାକୁତ୍ସ୍ଥଂ ରାମଂ ଜ୍ଵଲିତତେଜସମ୍
ଶରଭଙ୍ଗ ଦିବ୍ୟଲୋକକୁ ଯିବା ପରେ, ବହୁ ସନ୍ତମାନେ ଏକଠା ହୋଇ, ଜ୍ଵଳନ୍ତ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶର ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ଵୈଖାନସା ଵାଲଖିଲ୍ଯାଃ ସମ୍ପ୍ରକ୍ଷାଲା ମରୀଚିପାଃ। ଅଶ୍ମକୁଟ୍ଟାଶ୍ଚ ବହଵଃ ପତ୍ରାହାରାଶ୍ଚ ତାପସାଃ
ସେଠାରେ ବୈଖାନସ, ବାଳଖିଲ୍ୟ, ସମ୍ପ୍ରକ୍ଷାଳ, ମରୀଚିପ, ଅନେକ ଅଶ୍ମକୁଟ୍ଟ ଓ ପତ୍ର ଖାଇଥିବା ତାପସମାନେ ଥିଲେ।
ଦନ୍ତୋଲୂଖଲିନଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵୋନ୍ମଜ୍ଜକାଃ ପରେ। ଗାତ୍ରଶଯ୍ଯା ଅଶଯ୍ଯାଶ୍ଚ ତଥୈଵାନଵକାଶିକାଃ
ଅନେକ ମୁନି ଦାନ୍ତକୁ ଉଲୁଖଳ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ, କେହି ଜଳରେ ଡୁବି ରହୁଥିଲେ, କେହି ଭୂମିରେ ଶୋଇଥିଲେ କିମ୍ବା ଶୋଇନଥିଲେ, ଆଉ କେହି ଖୋଲା ଆକାଶ ତଳେ ବସୁଥିଲେ।
ମୁନଯଃ ସଲିଲାହାରା ଵାଯୁଭକ୍ଷାସ୍ତଥାପରେ। ଆକାଶନିଲଯାଶ୍ଚୈଵ ତଥା ସ୍ଥଣ୍ଡିଲଶାଯିନଃ
କିଛି ମୁନି ପାଣି ଖାଇ ବଞ୍ଚୁଥିଲେ, କିଛି ବାୟୁ ଖାଇଥିଲେ, କିଛି ଆକାଶରେ ବସୁଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ମାଟି ଉପରେ ଶୋଇଥିଲେ।
ତଥୋର୍ଧ୍ଵଵାସିନୋ ଦାନ୍ତାସ୍ତଥାଽଽର୍ଦ୍ରପଟଵାସସଃ। ସଜପାଶ୍ଚ ତପୋନିଷ୍ଠାସ୍ତଥା ପଞ୍ଚତପୋଽନ୍ଵିତାଃ
କିଛି ମୁନି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅବସ୍ଥାରେ ରହୁଥିଲେ, କିଛି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିଲେ, କିଛି ଭିଜା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, କିଛି ଜପ କରିଥିଲେ, କିଛି କଠୋର ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ପଞ୍ଚତପ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିଲେ।
ଅଭିଗମ୍ଯ ଚ ଧର୍ମଜ୍ଞା ରାମଂ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵରମ୍। ଊଚୁଃ ପରମଧର୍ମଜ୍ଞମୃଷିସଙ୍ଘାଃ ସମାଗତାଃ
ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ଏହି ମୁନିମାନେ, ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ସମସ୍ତେ ଏକଠା ହୋଇ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧର୍ମବିଦ୍ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତ୍ଵମିକ୍ଷ୍ଵାକୁକୁଲସ୍ଯାସ୍ଯ ପୃଥିଵ୍ଯାଶ୍ଚ ମହାରଥଃ। ପ୍ରଧାନଶ୍ଚାପି ନାଥଶ୍ଚ ଦେଵାନାଂ ମଘଵାନିଵ
ତୁମେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଓ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ବିର ରଥୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ରକ୍ଷକ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଘବାନଙ୍କ ପରି।
ଵିଶ୍ରୁତସ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଯଶସା ଵିକ୍ରମେଣ ଚ। ପିତୃଵ୍ରତତ୍ଵଂ ସତ୍ଯଂ ଚ ତ୍ଵଯି ଧର୍ମଶ୍ଚ ପୁଷ୍କଲଃ
ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତୁମେ ପିତାପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ସତ୍ୟବାନ୍, ଓ ଧର୍ମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ତ୍ଵାମାସାଦ୍ଯ ମହାତ୍ମାନଂ ଧର୍ମଜ୍ଞଂ ଧର୍ମଵତ୍ସଲମ୍। ଅର୍ଥିତ୍ଵାନ୍ନାଥ ଵକ୍ଷ୍ଯାମସ୍ତଚ୍ଚ ନଃ କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହସି
ବଡ଼ ଆତ୍ମା, ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ଓ ଧର୍ମକୁ ଭଲପାଉଥିବା ରାମ, ଆମେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛୁ, ଆମ ଅନୁରୋଧ ପାଇଁ ଦୟାକରି ଖ୍ମା କର।
ଅଧର୍ମଃ ସୁମହାନ୍ ନାଥ ଭଵେତ୍ ତସ୍ଯ ତୁ ଭୂପତେଃ। ଯୋ ହରେଦ୍ ବଲିଷଡ୍ଭାଗଂ ନ ଚ ରକ୍ଷତି ପୁତ୍ରଵତ୍
ହେ ରକ୍ଷକ, ଯେ ରାଜା ଜନସାଧାରଣରୁ ଛଅଂଶ ଭାଗ ନେଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ପୁଅମାନଙ୍କ ପରି ରକ୍ଷା କରେନାହିଁ, ସେଠାରେ ବଡ଼ ଅନ୍ୟାୟ ହୁଏ।
ଯୁଞ୍ଜାନଃ ସ୍ଵାନିଵ ପ୍ରାଣାନ୍ ପ୍ରାଣୈରିଷ୍ଟାନ୍ ସୁତାନିଵ। ନିତ୍ଯଯୁକ୍ତଃ ସଦା ରକ୍ଷନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ଵିଷଯଵାସିନଃ
ଯିଏ ସବୁବେଳେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଭଳି, କିମ୍ବା ପ୍ରିୟ ପୁଅମାନଙ୍କ ପରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ହୋଇ ରକ୍ଷା କରେ, ସେଠି ଏକ ସତ୍ୟ ରାଜା ହୁଏ।
ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଶାଶ୍ଵତୀଂ ରାମ କୀର୍ତିଂ ସ ବହୁଵାର୍ଷିକୀମ୍। ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସ୍ଥାନମାସାଦ୍ଯ ତତ୍ର ଚାପି ମହୀଯତେ
ଏମିତି ରାଜା, ରାମ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅମର କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ ଓ ସେଠାରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ଯତ୍ କରୋତି ପରଂ ଧର୍ମଂ ମୁନିର୍ମୂଲଫଲାଶନଃ। ତତ୍ର ରାଜ୍ଞଶ୍ଚତୁର୍ଭାଗଃ ପ୍ରଜା ଧର୍ମେଣ ରକ୍ଷତଃ
ଯେ ତାପସ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ ଉତ୍ତମ ଧର୍ମ କରନ୍ତି, ସେ ଧର୍ମର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଏହିପରି ରାଜାଙ୍କୁ ମିଳେ, ଯେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଧର୍ମରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ସୋଽଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଭୂଯିଷ୍ଠୋ ଵାନପ୍ରସ୍ଥଗଣୋ ମହାନ୍। ତ୍ଵନ୍ନାଥୋଽନାଥଵଦ୍ ରାମ ରାକ୍ଷସୈର୍ହନ୍ଯତେ ଭୃଶମ୍
ଏହି ବଡ଼ ବନବାସୀ ତାପସମାନେ, ଅଧିକାଂଶ ଦ୍ୱିଜ, ତୁମର ରକ୍ଷା ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ରାମ, ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନାଥ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ମାରୁଛନ୍ତି।
ଏହି ପଶ୍ଯ ଶରୀରାଣି ମୁନୀନାଂ ଭାଵିତାତ୍ମନାମ୍। ହତାନାଂ ରାକ୍ଷସୈର୍ଘୋରୈର୍ବହୂନାଂ ବହୁଧା ଵନେ
ଆସ, ଏହି ଅନେକ ଉତ୍ତମ ମନୋଭାବ ଥିବା ମୁନିମାନଙ୍କର ଦେହ ଦେଖ, ଯେଉଁମାନେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ ବନରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ମାରିଦେଇଛନ୍ତି।
ପମ୍ପାନଦୀନିଵାସାନାମନୁମନ୍ଦାକିନୀମପି। ଚିତ୍ରକୂଟାଲଯାନାଂ ଚ କ୍ରିଯତେ କଦନଂ ମହତ୍
ପମ୍ପା ନଦୀ, ଅନୁମନ୍ଦାକିନୀ ଓ ଚିତ୍ରକୂଟରେ ବସୁଥିବା ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ହେଉଛି।
ଏଵଂ ଵଯଂ ନ ମୃଷ୍ଯାମୋ ଵିପ୍ରକାରଂ ତପସ୍ଵିନାମ୍। କ୍ରିଯମାଣଂ ଵନେ ଘୋରଂ ରକ୍ଷୋଭିର୍ଭୀମକର୍ମଭିଃ
ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ବନରେ ତାପସମାନଙ୍କ ଉପରେ କରୁଥିବା ଆମେ ସହିପାରୁନାହିଁ।
ତତସ୍ତ୍ଵାଂ ଶରଣାର୍ଥଂ ଚ ଶରଣ୍ଯଂ ସମୁପସ୍ଥିତାଃ। ପରିପାଲଯ ନୋ ରାମ ଵଧ୍ଯମାନାନ୍ ନିଶାଚରୈଃ
ସେଥିପାଇଁ ଆମେ ତୁମ ଶରଣକୁ ଆସିଛୁ, ହେ ରାମ, ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦ୍ୱାରା ମାରାଯାଉଛୁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
ପରା ତ୍ଵତ୍ତୋ ଗତିର୍ଵୀର ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ନୋପପଦ୍ଯତେ। ପରିପାଲଯ ନଃ ସର୍ଵାନ୍ ରାକ୍ଷସେଭ୍ଯୋ ନୃପାତ୍ମଜ
ହେ ବୀର, ପୃଥିବୀରେ ତୁମ୍ଭା ଛାଡ଼ି ଆମେ ଆଉ କାହାରି ଆଶ୍ରୟ ପାଉନାହିଁ। ରାକ୍ଷସମାନେଠାରୁ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର, ରାଜପୁତ୍ର।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ କାକୁତ୍ସ୍ଥସ୍ତାପସାନାଂ ତପସ୍ଵିନାମ୍। ଇଦଂ ପ୍ରୋଵାଚ ଧର୍ମାତ୍ମା ସର୍ଵାନେଵ ତପସ୍ଵିନଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ ତାପସମାନେଠାରେ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
ନୈଵମର୍ହଥ ମାଂ ଵକ୍ତୁମାଜ୍ଞାପ୍ଯୋଽହଂ ତପସ୍ଵିନାମ୍। କେଵଲେନ ସ୍ଵକାର୍ଯେଣ ପ୍ରଵେଷ୍ଟଵ୍ଯଂ ଵନଂ ମଯା
ମୁଁ ତୁମେମାନେଠାରୁ ଏପରି ଆଜ୍ଞା ନେବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ମୋର ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି।
ଵିପ୍ରକାରମପାକ୍ରଷ୍ଟୁଂ ରାକ୍ଷସୈର୍ଭଵତାମିମମ୍। ପିତୁସ୍ତୁ ନିର୍ଦେଶକରଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋଽହମିଦଂ ଵନମ୍
ତୁମେମାନେ ରାକ୍ଷସମାନେଠାରୁ ଯେ ଅନ୍ୟାୟ ଭୋଗୁଛ, ତାହା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ପିତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବାକୁ ମୁଁ ଏହି ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି।
ଭଵତାମର୍ଥସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମାଗତୋଽହଂ ଯଦୃଚ୍ଛଯା। ତସ୍ଯ ମେଽଯଂ ଵନେ ଵାସୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାଫଲଃ
ତୁମେମାନଙ୍କର କାମ ସାଧନ ପାଇଁ ମୁଁ ସଯୋଗକ୍ରମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ଏଠାରେ ମୋର ଅରଣ୍ୟବାସ ବଡ଼ ଫଳଦାୟକ ହେବ।
ତପସ୍ଵିନାଂ ରଣେ ଶତ୍ରୂନ୍ ହନ୍ତୁମିଚ୍ଛାମି ରାକ୍ଷସାନ୍। ପଶ୍ଯନ୍ତୁ ଵୀର୍ଯମୃଷଯଃ ସଭ୍ରାତୁର୍ମେ ତପୋଧନାଃ
ମୁଁ ଚାହେଁ ତାପସମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ରାକ୍ଷସମାନେଠାରୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରିବାକୁ। ମୋ ଭାଇ ସହିତ ତାପସମାନେ ମୋର ପ୍ରଭାବ ଦେଖନ୍ତୁ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ଵରଂ ଚାପି ତପୋଧନାନାଂ ଧର୍ମେ ଧୃତାତ୍ମା ସହ ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ। ତପୋଧନୈଶ୍ଚାପି ସହାର୍ଯଦତ୍ତଃ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣମେଵାଭିଜଗାମ ଵୀରଃ
ତାପସମାନେଠାରେ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଥିବା ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ତାପସମାନେଙ୍କ ସହ ଏଗିଯାଇ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
thumb|ସପ୍ତମଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଅରଣ୍ଯକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତମଃ ସର୍ଗଃ ॥୩-
ଏବେ ସପ୍ତମ ସର୍ଗ ଶୁଣ।
ରାମସ୍ତୁ ସହିତୋ ଭ୍ରାତ୍ରା ସୀତଯା ଚ ପରଂତପଃ। ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣସ୍ଯାଶ୍ରମପଦଂ ଜଗାମ ସହ ତୈର୍ଦ୍ଵିଜୈଃ
ଶତ୍ରୁମାରକ ରାମ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଏବଂ ସୀତା ସହିତ, ସେଇ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସହ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ସ ଗତ୍ଵା ଦୂରମଧ୍ଵାନଂ ନଦୀସ୍ତୀର୍ତ୍ଵା ବହୂଦକାଃ। ଦଦର୍ଶ ଵିମଲଂ ଶୈଲଂ ମହାମେରୁମିଵୋନ୍ନତମ୍
ଅନେକ ଦୂର ଯାତ୍ରା କରି ଏବଂ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଦୀଗୁଡ଼ିକୁ ଅଟି, ସେ ଏକ ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ମହାମେରୁ ପରି ଉଚ୍ଚ ଥିଲା।