ଅବ୍ରଵୀଦ୍ ଭ୍ରାତରଂ ରାମୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ଦୀପ୍ତତେଜସମ୍। କଷ୍ଟଂ ଵନମିଦଂ ଦୁର୍ଗଂ ନ ଚ ସ୍ମୋ ଵନଗୋଚରାଃ
ତାପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ରାମ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହି ଅରଣ୍ୟ ଅତି କଠିନ ଓ ଦୁର୍ଗମ; ଆମେ ଏପରି ଜଙ୍ଗଲ ଜୀବନରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ନୁହେଁ।'
ଅଭିଗଚ୍ଛାମହେ ଶୀଘ୍ରଂ ଶରଭଙ୍ଗଂ ତପୋଧନମ୍। ଆଶ୍ରମଂ ଶରଭଙ୍ଗସ୍ଯ ରାଘଵୋଽଭିଜଗାମ ହ
'ଆମେ ଶୀଘ୍ର ତପୋଧନ ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଚଳିଯିବା।' ଏହିପରି ଭାବେ ରାଘବ ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
ତସ୍ଯ ଦେଵପ୍ରଭାଵସ୍ଯ ତପସା ଭାଵିତାତ୍ମନଃ। ସମୀପେ ଶରଭଙ୍ଗସ୍ଯ ଦଦର୍ଶ ମହଦଦ୍ଭୁତମ୍
ଯିଏ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ଓ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିର ମାଲିକ, ସେଇ ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ନିକଟରେ ରାମ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ଅସଂସ୍ପୃଶନ୍ତଂ ଵସୁଧାଂ ଦଦର୍ଶ ଵିବୁଧେଶ୍ଵରମ୍। ସମ୍ପ୍ରଭାଭରଣଂ ଦେଵଂ ଵିରଜୋଽମ୍ବରଧାରିଣମ୍
ସେ ଭୂମିକୁ ଛୁଁନଥିବା, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଅଳଙ୍କାରିତ, ନିର୍ମଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତଦ୍ଵିଧୈରେଵ ବହୁଭିଃ ପୂଜ୍ଯମାନଂ ମହାତ୍ମଭିଃ। ହରିତୈର୍ଵାଜିଭିର୍ଯୁକ୍ତମନ୍ତରିକ୍ଷଗତଂ ରଥମ୍
ଏହିପରି ଅନେକ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ହରିତ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗିତ ରଥରେ ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଚଳିଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଦଦର୍ଶାଦୂରତସ୍ତସ୍ଯ ତରୁଣାଦିତ୍ଯସଂନିଭମ୍। ପାଣ୍ଡୁରାଭ୍ରଘନପ୍ରଖ୍ଯଂ ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଲସଂନିଭମ୍
ଦୂରରୁ ସେ ତାଙ୍କୁ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ, ଧଳା ମେଘ ଭଳି ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମାଣ୍ଡଳ ସଦୃଶ ଦେଖିଲେ।
ଅପଶ୍ଯଦ୍ ଵିମଲଂ ଛତ୍ରଂ ଚିତ୍ରମାଲ୍ଯୋପଶୋଭିତମ୍। ଚାମରଵ୍ଯଜନେ ଚାଗ୍ର୍ଯେ ରୁକ୍ମଦଣ୍ଡେ ମହାଧନେ
ସେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଛତା ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଦୁଇଟି ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ସୁନା ହାତଲା ଚାମର ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
ଗୃହୀତେ ଵରନାରୀଭ୍ଯାଂ ଧୂଯମାନେ ଚ ମୂର୍ଧନି। ଗନ୍ଧର୍ଵାମରସିଦ୍ଧାଶ୍ଚ ବହଵଃ ପରମର୍ଷଯଃ
ସେଇ ଛତା ଦୁଇଜଣ ମହିଳା ଧରି ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଢୁମାଉଥିଲେ। ଏଠାରେ ଅନେକ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଅନ୍ତରିକ୍ଷଗତଂ ଦେଵଂ ଗୀର୍ଭିରଗ୍ର୍ଯା ଭିରୈଡଯନ୍। ସହ ସମ୍ଭାଷମାଣେ ତୁ ଶରଭଙ୍ଗେନ ଵାସଵେ
ଆକାଶରେ ବସିଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବାଣୀରେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଉଥିଲା। ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ସହ ଓ ବାସବଙ୍କ ସହିତ ସେ କଥା ହେଉଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶତକ୍ରତୁଂ ତତ୍ର ରାମୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣମବ୍ରଵୀତ୍। ରାମୋଽଥ ରଥମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଭ୍ରାତୁର୍ଦର୍ଶଯତାଦ୍ଭୁତମ୍
ଶତକ୍ରୁତୁଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଦେଖି ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ରଥଟିକୁ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ।
ଅର୍ଚିଷ୍ମନ୍ତଂ ଶ୍ରିଯା ଜୁଷ୍ଟମଦ୍ଭୁତଂ ପଶ୍ଯ ଲକ୍ଷ୍ମଣ। ପ୍ରତପନ୍ତମିଵାଦିତ୍ଯମନ୍ତରିକ୍ଷଗତଂ ରଥମ୍
ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦେଖ, ସେଇ ରଥଟି କେତେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଶୋଭାମୟ! ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ବୀ ଏବଂ ଆକାଶରେ ଚଳିଛି।
ଯେ ହଯାଃ ପୁରୁହୂତସ୍ଯ ପୁରା ଶକ୍ରସ୍ଯ ନଃ ଶ୍ରୁତାଃ। ଅନ୍ତରିକ୍ଷଗତା ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ ଇମେ ହରଯୋ ଧ୍ରୁଵମ୍
ପୁରୁହୂତଙ୍କ ଯେଉଁ ଘୋଡ଼ାମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଶକ୍ରଙ୍କ ଦେଖିବାକୁ ଶୁଣିଥିଲୁ, ଏହିଏ ନିଶ୍ଚିତ ଦିବ୍ୟ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଆକାଶରେ ଚଳିଛନ୍ତି।
ଇମେ ଚ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ଯେ ତିଷ୍ଠନ୍ତ୍ଯଭିତୋ ଦିଶମ୍। ଶତଂ ଶତଂ କୁଣ୍ଡଲିନୋ ଯୁଵାନଃ ଖଡ୍ଗପାଣଯଃ
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ପୁରୁଷମାନେ ବାଘ ପରି ଦିଶୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ସେମାନେ ଶତେ ଶତେ, ଯୁବକ, କଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧି, ହାତରେ ତଳୱାର ଧରିଛନ୍ତି।
ଵିସ୍ତୀର୍ଣଵିପୁଲୋରସ୍କାଃ ପରିଘାଯତବାହଵଃ। ଶୋଣାଂଶୁଵସନାଃ ସର୍ଵେ ଵ୍ଯାଘ୍ରା ଇଵ ଦୁରାସଦାଃ
ସେମାନଙ୍କ ଛାତି ବଡ଼ ଓ ଚଉଡ଼ା, ବାହୁ ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ପରି ମଜବୁତ। ସମସ୍ତେ ଲାଲ ଆଭାରେ ଶୋଭିତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ବାଘ ପରି ଭୟଙ୍କର ଓ ଅପ୍ରାପ୍ୟ।
ଉରୋଦେଶେଷୁ ସର୍ଵେଷାଂ ହାରା ଜ୍ଵଲନସଂନିଭାଃ। ରୂପଂ ବିଭ୍ରତି ସୌମିତ୍ରେ ପଞ୍ଚଵିଂଶତିଵାର୍ଷିକମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କ ଛାତିରେ ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ବୀ ହାର ଅଛି। ହେ ସୌମିତ୍ରି, ସେମାନେ ସବୁଠି ପ୍ରାୟ ପଚିଶ ବର୍ଷର ଯୁବକ ପରି ଦିଶୁଛନ୍ତି।
ଏତଦ୍ଧି କିଲ ଦେଵାନାଂ ଵଯୋ ଭଵତି ନିତ୍ଯଦା। ଯଥେମେ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରା ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ
ଦେବମାନେ ସଦା ଏହିପରି ବୟସରେ ରହନ୍ତି। ଯେପରି ଏହି ବାଘ ପରି ପୁରୁଷମାନେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଆନନ୍ଦଦାୟକ।
ଇହୈଵ ସହ ଵୈଦେହ୍ଯା ମୁହୂର୍ତଂ ତିଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ମଣ। ଯାଵଜ୍ଜାନାମ୍ଯହଂ ଵ୍ଯକ୍ତଂ କ ଏଷ ଦ୍ଯୁତିମାନ୍ ରଥେ
ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ ଓ ବୈଦେହୀ ଏଠି ଅଳ୍ପ ସମୟ ରୁହ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଜାଣିପାରିବି କିଏ ଏହି ତେଜସ୍ବୀ ରଥରେ ଅଛନ୍ତି।
ତମେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସୌମିତ୍ରିମିହୈଵ ସ୍ଥୀଯତାମିତି। ଅଭିଚକ୍ରାମ କାକୁତ୍ସ୍ଥଃ ଶରଭଙ୍ଗାଶ୍ରମଂ ପ୍ରତି
ଏପରି କହି ସୌମିତ୍ରିଙ୍କୁ 'ଏଠି ରୁହ' ବୋଲି ଅନୁରୋଧ କରି, କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତତଃ ସମଭିଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ରାମଂ ଶଚୀପତିଃ। ଶରଭଙ୍ଗମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ଵିବୁଧାନିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ରାମଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଶଚୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଦେବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଇହୋପଯାତ୍ଯସୌ ରାମୋ ଯାଵନ୍ମାଂ ନାଭିଭାଷତେ। ନିଷ୍ଠାଂ ନଯତ ତାଵତ୍ ତୁ ତତୋ ମାଦ୍ରଷ୍ଟୁମର୍ହତି
ଏହିଠାରେ ରାମ ଆସୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋ ସହ କଥା ହେଉନାହାନ୍ତି, ତେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋତେ ନିଷ୍ଠାରେ ନେଇଯାଅ। ତାପରେ ସେ ମୋତେ ଦେଖିବାଯୋଗ୍ୟ।
ଜିତଵନ୍ତଂ କୃତାର୍ଥଂ ହି ତଦାହମଚିରାଦିମମ୍। କର୍ମ ହ୍ଯନେନ କର୍ତଵ୍ଯଂ ମହଦନ୍ଯୈଃ ସୁଦୁଷ୍କରମ୍
ମୁଁ ଜିତିଛି ଓ ନିଜ କାମ ସାଧିଛି, ଏବେ ଶୀଘ୍ର ଯିବି। ଏହି ରାମଙ୍କୁ ଏକ ବଡ଼ କାମ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଯାହା ଅନ୍ୟମାନେ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଅଥ ଵଜ୍ରୀ ତମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ମାନଯିତ୍ଵା ଚ ତାପସମ୍। ରଥେନ ହଯଯୁକ୍ତେନ ଯଯୌ ଦିଵମରିଂଦମଃ
ତାପରେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ତାପସଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇ, ଘୋଡ଼ା ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ପ୍ରଯାତେ ତୁ ସହସ୍ରାକ୍ଷେ ରାଘଵଃ ସପରିଚ୍ଛଦଃ। ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରମୁପାସୀନଂ ଶରଭଙ୍ଗମୁପାଗମତ୍
ସହସ୍ରନୟନ ଯିବା ପରେ, ରାଘବ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହିତ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରୁଥିବା ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ତସ୍ଯ ପାଦୌ ଚ ସଂଗୃହ୍ଯ ରାମଃ ସୀତା ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ। ନିଷେଦୁସ୍ତଦନୁଜ୍ଞାତା ଲବ୍ଧଵାସା ନିମନ୍ତ୍ରିତାଃ
ତାଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି ରାମ, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ବସିଲେ, ଏବଂ ରହିବା ସ୍ଥାନ ଓ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ମିଳିଲା।
ତତଃ ଶକ୍ରୋପଯାନଂ ତୁ ପର୍ଯପୃଚ୍ଛତ ରାଘଵଃ। ଶରଭଙ୍ଗଶ୍ଚ ତତ୍ ସର୍ଵଂ ରାଘଵାଯ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ତାପରେ ରାଘବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ, ଏବଂ ଶରଭଙ୍ଗ ସମସ୍ତ କଥା ରାଘବଙ୍କୁ କହିଦେଲେ।
ମାମେଷ ଵରଦୋ ରାମ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ନିନୀଷତି। ଜିତମୁଗ୍ରେଣ ତପସା ଦୁଷ୍ପ୍ରାପମକୃତାତ୍ମଭିଃ
ହେ ରାମ, ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର ମୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ମୋତେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ନେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ କଠିନ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ନିଜକୁ ସଂଯମ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅହଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ଵର୍ତମାନମଦୂରତଃ। ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ନ ଗଚ୍ଛାମି ତ୍ଵାମଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରିଯାତିଥିମ୍
ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ତୁମେ ଏଠାରେ ନିକଟରେ ଅଛ ଜାଣି, ମୋ ପ୍ରିୟ ଅତିଥି ତୁମକୁ ଦେଖିବା ଛାଡ଼ି ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଇନଥିଲି।
ତ୍ଵଯାହଂ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ଧାର୍ମିକେଣ ମହାତ୍ମନା। ସମାଗମ୍ଯ ଗମିଷ୍ଯାମି ତ୍ରିଦିଵଂ ଚାଵରଂ ପରମ୍
ହେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମହାତ୍ମା, ତୁମ ସହିତ ମୋର ମିଳନ ହେବା ପରେ ମୁଁ ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବି।
ଅକ୍ଷଯା ନରଶାର୍ଦୂଲ ଜିତା ଲୋକା ମଯା ଶୁଭାଃ। ବ୍ରାହ୍ମ୍ଯାଶ୍ଚ ନାକପୃଷ୍ଠ୍ଯାଶ୍ଚ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ମାମକାନ୍
ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଅକ୍ଷୟ ଏବଂ ଶୁଭ ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ଜିତିଛି; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ଲୋକରେ ରହନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୋ ପକ୍ଷରୁ ଗ୍ରହଣ କର।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ। ଋଷିଣା ଶରଭଙ୍ଗେନ ରାଘଵୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ଏପରି ଭାବେ ଶରଭଙ୍ଗ ଋଷି କହିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ରାଘବ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।