ରୁଦନ୍ତୌ ରୁଦତୀମ୍ ଦୁଃଖାତ୍ସମେତ୍ଯାର୍ଯାମ୍ ମନସ୍ସ୍ଵିନୀମ୍ । ଭରତମ୍ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଇଦମ୍ କୌସଲ୍ଯା ଭୃଶ ଦୁହ୍ଖିତା ॥୨-୭୫-
ସେମାନେ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦୁଥିବା ବେଳେ, ମନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ମହିଳା କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ତାପରେ, ଅତି ଦୁଃଖିତ କୌଶଲ୍ୟା ଭରତଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଇଦମ୍ ତେ ରାଜ୍ଯ କାମସ୍ଯ ରାଜ୍ଯମ୍ ପ୍ରାପ୍ତମ୍ ଅକଣ୍ଟକମ୍ । ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତମ୍ ବତ କୈକେଯ୍ଯା ଶୀଘ୍ରମ୍ କ୍ରୂରେଣ କର୍ମଣା ॥୨-୭୫-
ଏବେ ତୁମେ ଯେ ରାଜ୍ୟ ଚାହାଁଥିଲେ, ସେହି ରାଜ୍ୟ ଅବରୋଧ ବିନା ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି; ନିଶ୍ଚୟ, କୈକେୟୀ ତାଙ୍କ ନିଷ୍ଠୁର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ହସଲ କରିଛନ୍ତି।
ପ୍ରସ୍ଥାପ୍ଯ ଚୀର ଵସନମ୍ ପୁତ୍ରମ୍ ମେ ଵନ ଵାସିନମ୍ । କୈକେଯୀ କମ୍ ଗୁଣମ୍ ତତ୍ର ପଶ୍ଯତି କ୍ରୂର ଦର୍ଶିନୀ ॥୨-୭୫-
ମୋ ପୁଅକୁ ଚୀରବସନ ପିନ୍ଧାଇ, ଅରଣ୍ୟରେ ପଠାଇଦେଇ, ଏହି କୃର ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା କୈକେୟୀ ଏଥିରେ କେଉଁ ଗୁଣ ଦେଖୁଛନ୍ତି?
କ୍ଷିପ୍ରମ୍ ମାମ୍ ଅପି କୈକେଯୀ ପ୍ରସ୍ଥାପଯିତୁମ୍ ଅର୍ହତି । ହିରଣ୍ଯ ନାଭୋ ଯତ୍ର ଆସ୍ତେ ସୁତଃ ମେ ସୁମହା ଯଶାଃ ॥୨-୭୫-
ଶୀଘ୍ର ହେବ, କୈକେୟୀ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ପଠାଇଦେବେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୋର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଅ, ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିବା, ବସିଛନ୍ତି।
ଅଥଵା ସ୍ଵଯମ୍ ଏଵ ଅହମ୍ ସୁମିତ୍ର ଅନୁଚରା ସୁଖମ୍ । ଅଗ୍ନି ହୋତ୍ରମ୍ ପୁରଃ କୃତ୍ଯ ପ୍ରସ୍ଥାସ୍ଯେ ଯତ୍ର ରାଘଵଃ ॥୨-୭୫-
ନହେଲେ, ମୁଁ ନିଜେ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ଯିବି, ପୂର୍ବରୁ ଅଗ୍ନିହୋମ କରି, ଯେଉଁଠି ରାଘବ ଅଛନ୍ତି।
କାମମ୍ ଵା ସ୍ଵଯମ୍ ଏଵ ଅଦ୍ଯ ତତ୍ର ମାମ୍ ନେତୁମ୍ ଅର୍ହସି । ଯତ୍ର ଅସୌ ପୁରୁଷ ଵ୍ଯାଘ୍ରଃ ତପ୍ଯତେ ମେ ତପଃ ସୁତଃ ॥୨-୭୫-
ନାହିଁଲେ, ତୁମେ ଚାହିଲେ ଆଜି ମୋତେ ନିଜେ ନେଇଯାଅ, ଯେଉଁଠି ସେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ପୁଅ, ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି।
ଇଦମ୍ ହି ତଵ ଵିସ୍ତୀର୍ଣମ୍ ଧନ ଧାନ୍ଯ ସମାଚିତମ୍ । ହସ୍ତି ଅଶ୍ଵ ରଥ ସମ୍ପୂର୍ଣମ୍ ରାଜ୍ଯମ୍ ନିର୍ଯାତିତମ୍ ତଯା ॥୨-୭୫-
ଦେଖ, ଏହି ବିଶାଳ ରାଜ୍ୟ, ଧନ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥରେ ଭରିଆ, ସେ ତୁମକୁ ଦେଇଦେଇଛନ୍ତି।
ଇତ୍ଯାଦିବହୁଭିର୍ଵାକ୍ଯୈଃ କ୍ରୂରୈଃ ସମ୍ଭର୍ସ୍ତିତୋଽନଘଃ । ଵିଵ୍ଯଥେ ଭରତସ୍ତୀଵ୍ରମ୍ ଵ୍ରଣେ ତୁଦ୍ଯେଵ ସୂଚିନା ॥୨-୭୫-
ଏଭଳି ଅନେକ କଠୋର କଥାରେ ଦୋଷହୀନ ଭରତ ନିନ୍ଦିତ ହେଲେ ଓ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ପଡିଗଲେ, ଯେପରି ଘାଉରେ ସୁଇ ଲାଗିଥାଏ।
ପପାତ ଚରଣୌ ତସ୍ଯାସ୍ତଦା ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତଚେତନଃ । ଵିଲପ୍ଯ ବହୁଧାଽସମ୍ଜ୍ଞୋ ଲବ୍ଧସମ୍ଜ୍ଞ୍ସ୍ତତଃ ସ୍ଥିତଃ ॥୨-୭୫-
ସେତେବେଳେ, ଭରତ ଭୟଭିତ ମନେ ତାଙ୍କ ଚରଣ ଗୋଡ଼େ ପଡିଗଲେ, ବହୁପ୍ରକାର ଦୁଃଖ କରି କାନ୍ଦିଲେ, ଅଚେତନ ହେଲେ, ପରେ ସଚେତନ ହୋଇ ଉଭୋଇ ରହିଲେ।
ଏଵମ୍ ଵିଲପମାନାମ୍ ତାମ୍ ଭରତଃ ପ୍ରାନ୍ଜଲିସ୍ ତଦା । କୌସଲ୍ଯାମ୍ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଇଦମ୍ ଶୋକୈଃ ବହୁଭିର୍ ଆଵୃତାମ୍ ॥୨-୭୫-
ଏଭଳି କୌଶଲ୍ୟା ଦୁଃଖ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଭରତ ହାତ ଜୋଡି କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କୁ, ଯିଏ ଅନେକ ଶୋକରେ ଢାକିଯାଇଥିଲେ, କହିଲେ।
ଆର୍ଯେ କସ୍ମାତ୍ ଅଜାନନ୍ତମ୍ ଗର୍ହସେ ମାମ୍ ଅକିଲ୍ବିଷମ୍ । ଵିପୁଲାମ୍ ଚ ମମ ପ୍ରୀତିମ୍ ସ୍ଥିରାମ୍ ଜାନାସି ରାଘଵେ ॥୨-୭୫-
ମା, ଆପଣ କାହିଁକି ମୋତେ ଅଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦୋଷହୀନ ଥିବାବେଳେ ନିନ୍ଦା କରୁଛନ୍ତି? ଆପଣ ଭଲଭାବେ ଜାଣନ୍ତି, ମୋର ରାଘବଙ୍କ ପ୍ରତି ଗଭୀର ଓ ଅଟୁଟ ଭଲପାଇବା ଅଛି।
କୃତା ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଗା ବୁଦ୍ଧିର୍ ମା ଭୂତ୍ ତସ୍ଯ କଦାଚନ । ସତ୍ଯ ସମ୍ଧଃ ସତାମ୍ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଯସ୍ଯ ଆର୍ଯୋ ଅନୁମତେ ଗତଃ ॥୨-୭୫-
ମୋର ମନ ଯେଉଁଠି ଶାସ୍ତ୍ରର ଆଦରେ ଚାଲେ, କେବେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ; ସେ ସତ୍ୟବାନ, ସଦ୍ଗୁଣୀ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଓ ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇଛନ୍ତି।
ପ୍ରୈଷ୍ଯମ୍ ପାପୀଯସାମ୍ ଯାତୁ ସୂର୍ଯମ୍ ଚ ପ୍ରତି ମେହତୁ । ହନ୍ତୁ ପାଦେନ ଗାମ୍ ସୁପ୍ତାମ୍ ଯସ୍ଯ ଆର୍ଯୋ ଅନୁମତେ ଗତଃ ॥୨-୭୫-
ଯେଉଁ ଦାସ ସବୁଠାରୁ ପାପୀ, ସେ ପଠାଯାଉ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଅପବିତ୍ର କରୁ, କିମ୍ବା ଘୁମାଉଥିବା ଗାଈକୁ ପାଦ ଦେଇ ମାଡ଼େ—ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତି ଅଛି, ସେଠି ଏହି ଦୁଃଖ ହେଉ।
କାରଯିତ୍ଵା ମହତ୍ କର୍ମ ଭର୍ତା ଭୃତ୍ଯମ୍ ଅନର୍ଥକମ୍ । ଅଧର୍ମଃ ଯୋ ଅସ୍ଯ ସୋ ଅସ୍ଯାଃ ତୁ ଯସ୍ଯ ଆର୍ଯୋ ଅନୁମତେ ଗତଃ ॥୨-୭୫-
ଯଦି କୌଣସି ମାଲିକ ତାଙ୍କ ଦାସକୁ ବଡ଼ କାମ କରାଇ, ପରେ ଅପକୃତ କରିଦିଏ, ଏହା ଅନ୍ୟାୟ—ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତି ଅଛି, ସେଠି ଏହି ଅନ୍ୟାୟ ହେଉ।
ପରିପାଲଯମାନସ୍ଯ ରାଜ୍ଞୋ ଭୂତାନି ପୁତ୍ରଵତ୍ । ତତଃ ତୁ ଦ୍ରୁହ୍ଯତାମ୍ ପାପମ୍ ଯସ୍ଯ ଆର୍ଯୋ ଅନୁମତେ ଗତଃ ॥୨-୭୫-
ଯଦି ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ପୁଅ ପରି ରକ୍ଷା କରିଥିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ, ତେବେ ଯେଉଁଠି ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତି ଅଛି, ସେଠି ଏହି ପାପ ହେଉ।
ବଲି ଷଡ୍ ଭାଗମ୍ ଉଦ୍ଧୃତ୍ଯ ନୃପସ୍ଯ ଅରକ୍ଷତଃ ପ୍ରଜାଃ । ଅଧର୍ମଃ ଯୋ ଅସ୍ଯ ସୋ ଅସ୍ଯ ଅସ୍ତୁ ଯସ୍ଯ ଆର୍ଯୋ ଅନୁମତେ ଗତଃ ॥୨-୭୫-
ଯଦି ରାଜା ନିୟମିତ ଭାଗରେ କର ନେଇ, ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ଏହି ଅନ୍ୟାୟ ଯେଉଁଠି ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତି ଅଛି, ସେଠି ଏହି ପାପ ହେଉ।
ସମ୍ଶ୍ରୁତ୍ଯ ଚ ତପସ୍ଵିଭ୍ଯଃ ସତ୍ରେ ଵୈ ଯଜ୍ଞ ଦକ୍ଷିଣାମ୍ । ତାମ୍ ଵିପ୍ରଲପତାମ୍ ପାପମ୍ ଯସ୍ଯ ଆର୍ଯୋ ଅନୁମତେ ଗତଃ ॥୨-୭୫-
ଯିଏ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ସମ୍ମତି ମିଳିଛି, ସେ ଯଦି ଯଜ୍ଞରେ ତପସ୍ୱୀମାନେଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ, ପରେ ଚତୁରାଇରେ ସେଇ ଦାନ ଦେଇନାହିଁ, ସେ ଅପରାଧ କରୁ।
ହସ୍ତି ଅଶ୍ଵ ରଥ ସମ୍ବାଧେ ଯୁଦ୍ଧେ ଶସ୍ତ୍ର ସମାକୁଲେ । ମା ସ୍ମ କାର୍ଷୀତ୍ ସତାମ୍ ଧର୍ମମ୍ ଯସ୍ଯ ଆର୍ଯୋ ଅନୁମତେ ଗତଃ ॥୨-୭୫-
ହାତୀ, ଘୋଡା ଓ ରଥରେ ଭରିଥିବା, ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରରେ ଭରିପୁରିଥିବା ଯୁଦ୍ଧରେ, ଯିଏ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ସମ୍ମତି ମିଳିଛି, ସେ ନିଜେ ନିତିମାନଙ୍କର ଧର୍ମ ପାଳନ କରୁନାହିଁ।
ଉପଦିଷ୍ଟମ୍ ସୁସୂକ୍ଷ୍ମ ଅର୍ଥମ୍ ଶାସ୍ତ୍ରମ୍ ଯତ୍ନେନ ଧୀମତା । ସ ନାଶଯତୁ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ଯସ୍ଯ ଆର୍ଯୋ ଅନୁମତେ ଗତଃ ॥୨-୭୫-
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଯେଉଁ ଶାସ୍ତ୍ରର ଗୁପ୍ତ ଅର୍ଥ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶିଖାଇଥିବେ, ଯିଏ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ସମ୍ମତି ମିଳିଛି, ସେ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି ହୋଇ ସେଠାରେ ଅନର୍ଥ କରୁ।
ମା ଚ ତମ୍ ପ୍ଯୂଢବାହ୍ଵମ୍ସମ୍ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କସମ୍ତେଜନମ୍ । ଦ୍ରାକ୍ଷୀଦ୍ରାଜ୍ଯସ୍ଥମାସୀନମ୍ ଯସ୍ଯାର୍ଯୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥୨-୭୫-
ଯିଏ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ସମ୍ମତି ମିଳିଛି, ସେ ଅଭିଷିକ୍ତ, ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ରାଜସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା ବିରାଟ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିନପାରୁ।
ପାଯସମ୍ କୃସରମ୍ ଚାଗମ୍ ଵୃଥା ସୋ ଅଶ୍ନାତୁ ନିର୍ଘୃଣଃ । ଗୁରୂମଃ ଚ ଅପି ଅଵଜାନାତୁ ଯସ୍ଯ ଆର୍ଯୋ ଅନୁମତେ ଗତଃ ॥୨-୭୫-
ଯିଏ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ସମ୍ମତି ମିଳିଛି, ସେ ନିଷ୍ଠୁର ହୋଇ, ଦୁଧଭାତ ଓ ଖିର ଅନର୍ଥରେ ଖାଉ, ଏବଂ ଗୁରୁଜନଙ୍କୁ ଅବମାନ କରୁ।
ଗାଶ୍ଚ ସ୍ପୃଶତୁ ପାଦେନ ଗୁରୂନ୍ ପରିଵଦେତ୍ସ୍ଵଯମ୍ । ମିତ୍ରେ ଦ୍ରୁହ୍ଯେତ ସୋଽତ୍ଯନ୍ତମ୍ ଯସ୍ଯାର୍ଯୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥୨-୭୫-
ଯିଏ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ସମ୍ମତି ମିଳିଛି, ସେ ଚାରିପା ଦେଇ ଗାଈଁକୁ ଛୁଅନ୍ତୁ, ନିଜେ ଗୁରୁଜନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ମିତ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଧୋକା ଦିଅନ୍ତୁ।
ଵିଶ୍ଵାସାତ୍କଥିତମ୍ କିମ୍ଚିତ୍ପରିଵାଦମ୍ ମିଥଃ କ୍ଵଚିତ୍ । ଵିଵୃଣୋତୁ ସ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଯସ୍ଯାର୍ଯୋଓଽନୁମତେ ଗତଃ ॥୨-୭୫-
ଯିଏ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ସମ୍ମତି ମିଳିଛି, ସେ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି ହୋଇ, ଭିତରରେ କହିଥିବା ଗୁପ୍ତ ନିନ୍ଦାକୁ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରକାଶ କରୁ।
ଅକର୍ତା ହ୍ଯକୃତଜ୍ଞଶ୍ଚ ତ୍ଯକ୍ତାତ୍ମା ନିରପତ୍ରପଃ । ଲୋକେ ଭଵତୁ ଵିଦ୍ଵେଷ୍ଯୋ ଯସ୍ଯାର୍ଯୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥୨-୭୫-
ଯିଏ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ସମ୍ମତି ମିଳିଛି, ସେ କାମ କରନ୍ତୁନାହିଁ, ଋଣପରାୟଣ ଓ ଅକୃତଜ୍ଞ ହୋନ୍ତୁ, ନିଜକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ, ଲଜ୍ଜା ନ ରଖନ୍ତୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୃଣିତ ହୋନ୍ତୁ।
ପୁତ୍ରୈଃ ଦାରୈଃ ଚ ଭୃତ୍ଯୈଃ ଚ ସ୍ଵ ଗୃହେ ପରିଵାରିତଃ । ସ ଏକୋ ମୃଷ୍ଟମ୍ ଅଶ୍ନାତୁ ଯସ୍ଯ ଆର୍ଯୋ ଅନୁମତେ ଗତଃ ॥୨-୭୫-
ନିଜ ଘରେ ପୁଅ, ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ପତ୍ନୀ ଓ ଚାକରମାନେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ସମ୍ମତି ମିଳିଛି, ସେ ଏକାକି ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉ।
ଅପ୍ରାପ୍ଯ ସଦୃଶାନ୍ ଦାରାନନପତ୍ଯଃ ପ୍ରମୀଯତାମ୍ । ଅନଵାପ୍ଯ କ୍ରିଯାମ୍ ଧର୍ମ୍ଯାମ୍ ଯଶ୍ଯାର୍ଯୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥୨-୭୫-
ଯିଏ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ସମ୍ମତି ମିଳିଛି, ସେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ପାଇବାରେ ବଞ୍ଚିତ ହେଉ, ସନ୍ତାନ ହିନ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁ, ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରନ୍ତୁନାହିଁ।
ମାତ୍ମନଃ ସମ୍ତତିମ୍ ଦ୍ରାକ୍ଷୀତ୍ସ୍ଵେଷୁ ଦାରେଷୁ ଦୁଃଖିତଃ । ଆଯୁଃ ସମଗ୍ରମପ୍ରାପ୍ଯ ଯସ୍ଯାର୍ଯୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥୨-୭୫-
ଯିଏ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ସମ୍ମତି ମିଳିଛି, ସେ ନିଜ ବଂଶ କ୍ଷୟ ଦେଖୁନ୍ତୁ, ପତ୍ନୀମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଉନ୍ତୁ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁ ମିଳୁନାହିଁ।
ରାଜ ସ୍ତ୍ରୀ ବାଲ ଵୃଦ୍ଧାନାମ୍ ଵଧେ ଯତ୍ ପାପମ୍ ଉଚ୍ଯତେ । ଭୃତ୍ଯ ତ୍ଯାଗେ ଚ ଯତ୍ ପାପମ୍ ତତ୍ ପାପମ୍ ପ୍ରତିପଦ୍ଯତାମ୍ ॥୨-୭୫-
ଯିଏ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ସମ୍ମତି ମିଳିଛି, ସେ ରାଜା, ଜନନୀ, ଶିଶୁ ଓ ବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ମାରିବା ଓ ଚାକରକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଯେପରି ଅପରାଧ ହୁଏ, ସେଉଁଠି ଅପରାଧର ଫଳ ଭୋଗ କରୁ।
ଲାକ୍ଷଯା ମଧୁମାମ୍ସେନ ଲୋହେନ ଚ ଵିଷେଣ ଚ । ସଦୈଵ ବିଭୃଯାଦ୍ଭୃତ୍ଯାନ୍ ଯସ୍ଯାର୍ଯୋଽସୁମତେ ଗତଃ ॥୨-୭୫-
ଯିଏ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ସମ୍ମତି ମିଳିଛି, ସେ ସଦା ଚାକରମାନେଙ୍କୁ ଲାଖ, ମଧୁ, ମାଂସ, ଲୋହା ଓ ବିଷ ଦେଇ ପୋଷଣ କରୁ।
ସମ୍ଗ୍ରାମେ ସମୁପୋଢେ ସ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷ୍ଭଯମ୍କରେ । ପଲାଯାମାନୋ ଵଧ୍ଯେତ ଯସ୍ଯାର୍ଯୋଽନୁମେ ଗତଃ ॥୨-୭୫-
ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲାବେଳେ ଏବଂ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷରେ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ସମ୍ମତି ମିଳିଛି, ସେ ପଳାଇବା ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁ।