ତତଃ ଶାସନମାଜ୍ଞାଯ ଭ୍ରାତୁଃ ପ୍ରିଯକରଂ ହିତମ୍। ଗତ୍ଵା ସ ପ୍ରଵିଵେଶାଶୁ ସୁଯଜ୍ଞସ୍ଯ ନିଵେଶନମ୍
ତାପରେ, ଭାଇଙ୍କର ଆଦେଶ ଓ ଉପକାରକ କଥା ବୁଝି, ସେ ଶୀଘ୍ର ସୁଯଜ୍ଞଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ ଓ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତଂ ଵିପ୍ରମଗ୍ନ୍ଯଗାରସ୍ଥଂ ଵନ୍ଦିତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମଣୋଽବ୍ରଵୀତ୍। ସଖେଽଭ୍ଯାଗଚ୍ଛ ପଶ୍ଯ ତ୍ଵଂ ଵେଶ୍ମ ଦୁଷ୍କରକାରିଣଃ
ଅଗ୍ନିଗୃହରେ ଥିବା ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଲେ, 'ବନ୍ଧୁ, ଆସ, ଯେଉଁଠାରେ କଠିନ କାମ କରାଯାଏ ସେଠାରେ ତୁମେ ମୋ ସହିତ ଯିଅ।'
ତତଃ ସଂଧ୍ଯାମୁପାସ୍ଥାଯ ଗତ୍ଵା ସୌମିତ୍ରିଣା ସହ। ଋଦ୍ଧଂ ସ ପ୍ରାଵିଶଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ରମ୍ଯଂ ରାମନିଵେଶନମ୍
ତାପରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା କରି, ସେ ସୌମିତ୍ରିଙ୍କ ସହିତ ଯାଇ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ଭରପୂର ଓ ଶୋଭାମୟ ରାମଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଜାତରୂପମଯୈର୍ମୁଖ୍ଯୈରଙ୍ଗଦୈଃ କୁଣ୍ଡଲୈଃ ଶୁଭୈଃ। ସହେମସୂତ୍ରୈର୍ମଣିଭିଃ କେଯୂରୈର୍ଵଲଯୈରପି
ସୁନାର ଅଙ୍ଗଦ, ଶୁଭ୍ର କୁଣ୍ଡଳ, ସୁନା ତାରର ମାଳା, ମଣି, କେୟୂର ଓ ବଳୟ ଦ୍ୱାରା
ଅନ୍ଯୈଶ୍ଚ ରତ୍ନୈର୍ବହୁଭିଃ କାକୁତ୍ସ୍ଥଃ ପ୍ରତ୍ଯପୂଜଯତ୍। ସୁଯଜ୍ଞଂ ସ ତଦୋଵାଚ ରାମଃ ସୀତାପ୍ରଚୋଦିତଃ
ଏବଂ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା କାକୁତ୍ସ୍ଥବଂଶୀ ରାମ ସୁଯଜ୍ଞଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ; ତାପରେ ସୀତାଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ ରାମ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ହାରଂ ଚ ହେମସୂତ୍ରଂ ଚ ଭାର୍ଯାଯୈ ସୌମ୍ଯ ହାରଯ। ରଶନାଂ ଚାଥ ସା ସୀତା ଦାତୁମିଚ୍ଛତି ତେ ସଖୀ
ସୁମଧୁର, ତୁମର ଭାର୍ଯ୍ୟା ପାଇଁ ଏକ ମାଳା ଓ ସୁନା ତାର ନେଇଯାଅ; ଏବଂ ସୀତା, ମୋର ସହଚରୀ, ତାଙ୍କୁ ଏକ କମରବନ୍ଧ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
ଅଙ୍ଗଦାନି ଚ ଚିତ୍ରାଣି କେଯୂରାଣି ଶୁଭାନି ଚ। ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ସଖୀ ତୁଭ୍ଯଂ ଭାର୍ଯାଯୈ ଗଚ୍ଛତୀ ଵନମ୍
ଏହା ସହିତ, ମୋ ସହଚରୀ ତୁମର ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଉଥିବା ଭାର୍ଯ୍ୟା ପାଇଁ ଶୋଭାମୟ ଅଙ୍ଗଦ ଓ ଶୁଭ୍ର କେୟୂର ଦେଉଛନ୍ତି।
ପର୍ଯଙ୍କମଗ୍ର୍ଯାସ୍ତରଣଂ ନାନାରତ୍ନଵିଭୂଷିତମ୍। ତମପୀଚ୍ଛତି ଵୈଦେହୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯିତୁଂ ତ୍ଵଯି
ଏବଂ ଵୈଦେହୀ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଯେ, ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଏକ ଉତ୍ତମ ଶୟନପୀଠ ତୁମେ ବିଛାଇବା।
ନାଗଃ ଶତ୍ରୁଂଜଯୋ ନାମ ମାତୁଲୋଽଯଂ ଦଦୌ ମମ। ତଂ ତେ ନିଷ୍କସହସ୍ରେଣ ଦଦାମି ଦ୍ଵିଜପୁଙ୍ଗଵ
ମୋର ମାମା ଯିଏ ମୋତେ ଦେଇଥିଲେ, ଏହି ଶତୃଞ୍ଜୟ ନାମକ ହାତୀକୁ ଏବଂ ଏକ ହଜାର ସୁନା ମୁଦ୍ରା ସହିତ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସ ତୁ ରାମେଣ ସୁଯଜ୍ଞଃ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ତତ୍। ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣସୀତାନାଂ ପ୍ରଯୁଯୋଜାଶିଷଃ ଶିଵାଃ
ଏଭଳି ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସୁଯଜ୍ଞ ସେଇ ସମସ୍ତ ଉପହାର ଗ୍ରହଣ କରି, ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳାଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
ଅଥ ଭ୍ରାତରମଵ୍ଯଗ୍ରଂ ପ୍ରିଯଂ ରାମଃ ପ୍ରିଯଂଵଦମ୍। ସୌମିତ୍ରିଂ ତମୁଵାଚେଦଂ ବ୍ରହ୍ମେଵ ତ୍ରିଦଶେଶ୍ଵରମ୍
ତାପରେ ଦୟାଳୁ ଓ ପ୍ରିୟ ଭାଷୀ ରାମ ତାଙ୍କ ଅତି ପ୍ରିୟ ଓ ଶାନ୍ତ ଭାଇ ସୌମିତ୍ରିଙ୍କୁ, ବ୍ରହ୍ମା ଯେପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କୁ କହନ୍ତି, ସେପରି କହିଲେ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯଂ କୌଶିକଂ ଚୈଵ ତାଵୁଭୌ ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମୌ। ଅର୍ଚଯାହୂଯ ସୌମିତ୍ରେ ରତ୍ନୈଃ ସସ୍ଯମିଵାମ୍ବୁଭିଃ
ସୌମିତ୍ରି, ତୁମେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଓ କୌଶିକ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କର, ଯେପରି ଫସଲକୁ ପାଣି ଦିଆଯାଏ।
ତର୍ପଯସ୍ଵ ମହାବାହୋ ଗୋସହସ୍ରେଣ ରାଘଵ। ସୁଵର୍ଣରଜତୈଶ୍ଚୈଵ ମଣିଭିଶ୍ଚ ମହାଧନୈଃ
ହେ ବଳଶାଳୀ ରାଘବ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ହଜାର ଗାଈ, ସୁନା ଓ ଚାନ୍ଦି, ମଣି ଓ ବହୁ ଧନ ସହିତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର।
କୌସଲ୍ଯାଂ ଚ ଯ ଆଶୀର୍ଭିର୍ଭକ୍ତଃ ପର୍ଯୁପତିଷ୍ଠତି। ଆଚାର୍ଯସ୍ତୈତ୍ତିରୀଯାଣାମଭିରୂପଶ୍ଚ ଵେଦଵିତ୍
ଏବଂ ତୈତ୍ତିରୀୟ ଶିକ୍ଷକ, ଯିଏ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ, ଯିଏ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସେବା କରନ୍ତି—
ତସ୍ଯ ଯାନଂ ଚ ଦାସୀଶ୍ଚ ସୌମିତ୍ରେ ସମ୍ପ୍ରଦାପଯ। କୌଶେଯାନି ଚ ଵସ୍ତ୍ରାଣି ଯାଵତ୍ ତୁଷ୍ଯତି ସ ଦ୍ଵିଜଃ
ସୌମିତ୍ରି, ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଗାଡ଼ି, ଦାସୀ ଓ କୌଶେୟ ବସ୍ତ୍ର ଦିଅ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।
ସୂତଶ୍ଚିତ୍ରରଥଶ୍ଚାର୍ଯଃ ସଚିଵଃ ସୁଚିରୋଷିତଃ। ତୋଷଯୈନଂ ମହାର୍ହୈଶ୍ଚ ରତ୍ନୈର୍ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ଧନୈସ୍ତଥା
ଏବଂ ଚିତ୍ରରଥ ନାମକ ସାରଥି, ଦୀର୍ଘଦିନ ରାଜସଭାରେ ଥିବା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ବି ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଧନ ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର।
ପଶୁକାଭିଶ୍ଚ ସର୍ଵାଭିର୍ଗଵାଂ ଦଶଶତେନ ଚ। ଯେ ଚେମେ କଠକାଲାପା ବହଵୋ ଦଣ୍ଡମାଣଵାଃ
ସମସ୍ତ ଚରାଗାହ ଓ ଦଶ ଶତ ଗାଁ ଏଠାରେ ଅଛି, ଏଉଁଠି ବହୁ କଠକ ପାଠକ ଓ ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିବା ଯୁବକମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ନିତ୍ଯସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଶୀଲତ୍ଵାନ୍ନାନ୍ଯତ୍ କୁର୍ଵନ୍ତି କିଂଚନ। ଅଲସାଃ ସ୍ଵାଦୁକାମାଶ୍ଚ ମହତାଂ ଚାପି ସମ୍ମତାଃ
ସେମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ପାଠ ପଠିବାରେ ଲଗି ରହନ୍ତି, ଅନ୍ୟ କିଛି କାମ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେମାନେ ଆଳସୀ ଓ ସୁଖ ପସନ୍ଦ କିନ୍ତୁ ବଡ଼ମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ।
ତେଷାମଶୀତିଯାନାନି ରତ୍ନପୂର୍ଣାନି ଦାପଯ। ଶାଲିଵାହସହସ୍ରଂ ଚ ଦ୍ଵେ ଶତେ ଭଦ୍ରକାଂସ୍ତଥା
ସେମାନେ ପାଇଁ ଅଠିଅଠି ରତ୍ନ ଭରା ଗାଡ଼ି ଦେଇଦିଅ, ଦୁଇ ଶତ ଭଲ ଦୂଢ଼ ଓ ଏକ ହଜାର ଚାଉଳ ମାପ ଦେଇଦିଅ।
ଵ୍ଯଞ୍ଜନାର୍ଥଂ ଚ ସୌମିତ୍ରେ ଗୋସହସ୍ରମୁପାକୁରୁ। ମେଖଲୀନାଂ ମହାସଙ୍ଘଃ କୌସଲ୍ଯାଂ ସମୁପସ୍ଥିତଃ। ତେଷାଂ ସହସ୍ରଂ ସୌମିତ୍ରେ ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ସମ୍ପ୍ରଦାପଯ
ସେମାନଙ୍କର ଜୀବିକା ପାଇଁ ଏକ ହଜାର ଗାଁ ଦେଇଦିଅ, ସଉମିତ୍ରି। କୌସଲ୍ୟାଙ୍କ ପାଖକୁ ଏକ ବଡ଼ ମେଖଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ମହିଳାମାନେ ଆସିଛନ୍ତି—ସଉମିତ୍ରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣକୁ ଏକ ହଜାର ଦେଇଦିଅ।
ଅମ୍ବା ଯଥା ନୋ ନନ୍ଦେଚ୍ଚ କୌସଲ୍ଯା ମମ ଦକ୍ଷିଣାମ୍। ତଥା ଦ୍ଵିଜାତୀଂସ୍ତାନ୍ ସର୍ଵାଲ୍ଁଲକ୍ଷ୍ମଣାର୍ଚଯ ସର୍ଵଶଃ
ମୋ ମା କୌସଲ୍ୟା ତାଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣାରେ ଖୁସି ହେଉନ୍ତି, ଏହିପରି ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କର, ଲକ୍ଷ୍ମଣ।
ତତଃ ପୁରୁଷଶାର୍ଦୂଲସ୍ତଦ୍ ଧନଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ସ୍ଵଯମ୍। ଯଥୋକ୍ତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ୍ଦ୍ରାଣାମଦଦାଦ୍ ଧନଦୋ ଯଥା
ତାପରେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମନୁଷ୍ୟମାନେରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜେ ସେ ଧନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଦେଲେ, ଧନର ଦେବତା ପରି।
ଅଥାବ୍ରଵୀଦ୍ ବାଷ୍ପଗଲାଂସ୍ତିଷ୍ଠତଶ୍ଚୋପଜୀଵିନଃ। ସ ପ୍ରଦାଯ ବହୁଦ୍ରଵ୍ଯମେକୈକସ୍ଯୋପଜୀଵନମ୍
ଏପରେ ସେ ଅନୁଭୂତି ଭରି ଗଳାରେ କଣ୍ଟା ହୋଇ ଉପଜୀବିତମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, ବହୁ ଧନ ଦେଇ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଜୀବିକା ଦେଲେ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ଯ ଚ ଯଦ୍ ଵେଶ୍ମ ଗୃହଂ ଚ ଯଦିଦଂ ମମ। ଅଶୂନ୍ଯଂ କାର୍ଯମେକୈକଂ ଯାଵଦାଗମନଂ ମମ
ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ଘର ଓ ମୋ ଘର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣ ପାଇଁ ମୋ ଫେରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୂନ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦୁଃଖିତଂ ସର୍ଵଂ ଜନଂ ତମୁପଜୀଵିନମ୍। ଉଵାଚେଦଂ ଧନାଧ୍ଯକ୍ଷଂ ଧନମାନୀଯତାଂ ମମ
ଏଭଳି କହି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖିତ ଉପଜୀବିତମାନେଙ୍କୁ କହି, ସେ ଧନାଧ୍ୟକ୍ଷକୁ କହିଲେ—'ମୋର ଧନ ଆଣ।'
ତତୋଽସ୍ଯ ଧନମାଜହ୍ରୁଃ ସର୍ଵ ଏଵୋପଜୀଵିନଃ। ସ ରାଶିଃ ସୁମହାଂସ୍ତତ୍ର ଦର୍ଶନୀଯୋ ହ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଉପଜୀବିତମାନେ ସେ ଧନ ଆଣିଲେ; ଏଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ଧନର ଗଡ଼ି ଦେଖାଯାଇଲା, ଯାହା ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗିଲା।
ତତଃ ସ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରସ୍ତଦ୍ ଧନଂ ସହଲକ୍ଷ୍ମଣଃ। ଦ୍ଵିଜେଭ୍ଯୋ ବାଲଵୃଦ୍ଧେଭ୍ଯଃ କୃପଣେଭ୍ଯୋ ହ୍ଯଦାପଯତ୍
ତାପରେ, ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନେରେ ବାଘ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ, ଏହି ଧନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଛୋଟ ଓ ବଡ଼, ଏବଂ ଅସହାୟମାନେଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ତତ୍ରାସୀତ୍ ପିଙ୍ଗଲୋ ଗାର୍ଗ୍ଯସ୍ତ୍ରିଜଟୋ ନାମ ଵୈ ଦ୍ଵିଜଃ। କ୍ଷତଵୃତ୍ତିର୍ଵନେ ନିତ୍ଯଂ ଫାଲକୁଦ୍ଦାଲଲାଙ୍ଗଲୀ
ସେଠାରେ ଏକ ପିଙ୍ଗଳ କେଶ ଥିବା ଗାର୍ଗ୍ୟ ବଂଶର ଦ୍ୱିଜ ତ୍ରିଜଟା ନାମକ ଅଛି, ଯିଏ ସଦା ବନରେ ହାଲ ଓ କୁଦାଳ ଚାଳି ଜୀବନ ଯାପନ କରେ।
ତଂ ଵୃଦ୍ଧଂ ତରୁଣୀ ଭାର୍ଯା ବାଲାନାଦାଯ ଦାରକାନ୍। ଅବ୍ରଵୀଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଵାକ୍ଯଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଭର୍ତା ହି ଦେଵତା
ତାଙ୍କ ଯୁବତୀ ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଛୁଆମାନେକୁ ନେଇ, ଦ୍ୱିଜକୁ କହିଲେ—ମହିଳାମାନେ ପାଇଁ ପତି ଦେବତା ସମାନ।
ଅପାସ୍ଯ ଫାଲଂ କୁଦ୍ଦାଲଂ କୁରୁଷ୍ଵ ଵଚନଂ ମମ। ରାମଂ ଦର୍ଶଯ ଧର୍ମଜ୍ଞଂ ଯଦି କିଂଚିଦଵାପ୍ସ୍ଯସି
ହାଲ ଓ କୁଦାଳ ଛାଡ଼, ମୋ କଥା ଶୁଣ; ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖାଯା, କିଛି ମିଳିପାରିବ।