ତତ୍ର କାଷାଯିଣୋ ଵୃଦ୍ଧାନ୍ ଵେତ୍ରପାଣୀନ୍ ସ୍ଵଲଂକୃତାନ୍। ଦଦର୍ଶ ଵିଷ୍ଠିତାନ୍ ଦ୍ଵାରି ସ୍ତ୍ର୍ଯଧ୍ଯକ୍ଷାନ୍ ସମାହିତାନ୍
ସେଠାରେ ସେ ଦେଖିଲେ କାଷାୟ ଚମ୍ବା ଥିବା ବୃଦ୍ଧମାନେ, ଛଡ଼ ଧରିଥିବା ଓ ଭୂଷିତ, ଦ୍ୱାରରେ ଉପସ୍ଥିତ ଓ ମହିଳା ଦେଖିବାକୁ ଦାୟୀ ଲୋକମାନେ ସଚେତନ ଓ ଶାନ୍ତ।
ତେ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ସମାଯାନ୍ତଂ ରାମପ୍ରିଯଚିକୀର୍ଷଵଃ। ସହସୋତ୍ପତିତାଃ ସର୍ଵେ ହ୍ଯାସନେଭ୍ଯଃ ସସମ୍ଭ୍ରମାଃ
ସେଠାରେ ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ କାମନା କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକ, ସାରଥି ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଦ୍ରୁତ ଓ ଆଦରରେ ଆସନରୁ ଉଠିଗଲେ।
ତାନୁଵାଚ ଵିନୀତାତ୍ମା ସୂତପୁତ୍ରଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଃ। କ୍ଷିପ୍ରମାଖ୍ଯାତ ରାମାଯ ସୁମନ୍ତ୍ରୋ ଦ୍ଵାରି ତିଷ୍ଠତି
ବିନୟଶୀଳ ହୃଦୟରେ, ସାରଥିର ପୁତ୍ର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି କହିଲେ: 'ତୁରନ୍ତ ରାମଙ୍କୁ କହିଦିଅ, ସୁମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।'
ତେ ରାମମୁପସଙ୍ଗମ୍ଯ ଭର୍ତୁଃ ପ୍ରିଯଚିକୀର୍ଷଵଃ। ସହଭାର୍ଯାଯ ରାମାଯ କ୍ଷିପ୍ରମେଵାଚଚକ୍ଷିରେ
ସେମାନେ ନିଜ ମାଲିକଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ, ତୁରନ୍ତ ରାମ ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ଜଣାଇଦେଲେ।
ପ୍ରତିଵେଦିତମାଜ୍ଞାଯ ସୂତମଭ୍ଯନ୍ତରଂ ପିତୁଃ। ତତ୍ରୈଵାନାଯଯାମାସ ରାଘଵଃ ପ୍ରିଯକାମ୍ଯଯା
ସୂତର ଖବର ଶୁଣି, ରାଘବ ମନରେ ପ୍ରିୟ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ସାରଥିକୁ ଡାକିଲେ।
ତଂ ଵୈଶ୍ରଵଣସଂକାଶମୁପଵିଷ୍ଟଂ ସ୍ଵଲଂକୃତମ୍। ଦଦର୍ଶ ସୂତଃ ପର୍ଯଙ୍କେ ସୌଵର୍ଣେ ସୋତ୍ତରଚ୍ଛଦେ
ସାରଥି ଦେଖିଲେ ରାମ, କୁବେର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଭୂଷିତ ଓ ସୁନା ଶୟ୍ୟା ଉପରେ ଛାଯା ଦେଇ ବସିଥିଲେ।
ଵରାହରୁଧିରାଭେଣ ଶୁଚିନା ଚ ସୁଗନ୍ଧିନା। ଅନୁଲିପ୍ତଂ ପରାର୍ଘ୍ଯେନ ଚନ୍ଦନେନ ପରଂତପମ୍
ଶତ୍ରୁମାନେଂକୁ ଦଳନ କରୁଥିବା ରାମଙ୍କୁ ଶୁଭ୍ର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନରେ ଅନୁଲିପ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଦୁମୁର ରକ୍ତ ରଙ୍ଗ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ବହୁତ ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ଥିଲା।
ସ୍ଥିତଯା ପାର୍ଶ୍ଵତଶ୍ଚାପି ଵାଲଵ୍ଯଜନହସ୍ତଯା। ଉପେତଂ ସୀତଯା ଭୂଯଶ୍ଚିତ୍ରଯା ଶଶିନଂ ଯଥା
ତାଙ୍କ ପାଖରେ ସୀତା ଦଣ୍ଡା ହାତରେ ଚାମର ଧରିଥିଲେ, ଶୋଭା ଓ ଭୂଷାରେ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ତାରା ଅନୁସରଣ କରେ।
ତଂ ତପନ୍ତମିଵାଦିତ୍ଯମୁପପନ୍ନଂ ସ୍ଵତେଜସା। ଵଵନ୍ଦେ ଵରଦଂ ଵନ୍ଦୀ ଵିନଯଜ୍ଞୋ ଵିନୀତଵତ୍
ସ୍ୱଭାବରେ ବିନୟଶୀଳ ଓ ନମ୍ର ବନ୍ଦୀ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ଯିଏ ନିଜ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ସୂର୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଦାନ ଦେବାରେ ସଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ।
ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ସୁମୁଖଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିହାରଶଯନାସନେ। ରାଜପୁତ୍ରମୁଵାଚେଦଂ ସୁମନ୍ତ୍ରୋ ରାଜସତ୍କୃତଃ
ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ସୁମନ୍ତ୍ର, ହାତ ଜୋଡି ଏବଂ ମୁହଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିବା ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବିଶ୍ରାମ ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ଦେଖି କହିଲେ।
କୌସଲ୍ଯା ସୁପ୍ରଜା ରାମ ପିତା ତ୍ଵାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛତି। ମହିଷ୍ଯାପି ହି କୈକେଯ୍ଯା ଗମ୍ଯତାଂ ତତ୍ର ମା ଚିରମ୍
କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କ ସୁପୁତ୍ର ରାମ, ତୁମ ଜନକ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ରାନୀ କୈକେୟୀଙ୍କ ସହିତ ସିଘ୍ର ଯାଅ, ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ସଂହୃଷ୍ଟୋ ନରସିଂହୋ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ। ତତଃ ସମ୍ମାନଯାମାସ ସୀତାମିଦମୁଵାଚ ହ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ଖୁସି ଥିବା ରାମ, ସୀତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଦେଵି ଦେଵଶ୍ଚ ଦେଵୀ ଚ ସମାଗମ୍ଯ ମଦନ୍ତରେ। ମନ୍ତ୍ରଯେତେ ଧ୍ରୁଵଂ କିଂଚିଦଭିଷେଚନସଂହିତମ୍
ଦେବୀ, ମୋ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ରାଜା ଓ ରାନୀ ନିଶ୍ଚୟ କିଛି ଅଭିଷେକ ସମ୍ପର୍କିତ କଥା ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି।
ସା ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ମହାରାଜଂ ହିତକାମାନୁଵର୍ତିନୀ। ଜନନୀ ଚାର୍ଥକାମା ମେ କେକଯାଧିପତେଃ ସୁତା
ମୋର ମା, କେକୟ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା, ମୋର ମଙ୍ଗଳ ଚାହିଁ ଏବଂ ସଦା ମୋର ଭଲ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ସେ ଖୁସି ହୋଇଛନ୍ତି।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଖଲୁ ମହାରାଜୋ ମହିଷ୍ଯା ପ୍ରିଯଯା ସହ। ସୁମନ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରାହିଣୋଦ୍ ଦୂତମର୍ଥକାମକରଂ ମମ
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ମହାରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ରାନୀ ସହିତ, ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ ଦୂତ ଭାବେ ପଠାଇଛନ୍ତି।
ଯାଦୃଶୀ ପରିଷତ୍ ତତ୍ର ତାଦୃଶୋ ଦୂତ ଆଗତଃ। ଧ୍ରୁଵମଦ୍ଯୈଵ ମାଂ ରାଜା ଯୌଵରାଜ୍ଯେଽଭିଷେକ୍ଷ୍ଯତି
ଯେପରି ଏଠାରେ ସଭା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ସେପରି ଦୂତ ମଧ୍ୟ ଆସିଛନ୍ତି। ନିଶ୍ଚୟ, ଆଜି ରାଜା ମୋତେ ଯୁବରାଜ ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିବେ।
ହନ୍ତ ଶୀଘ୍ରମିତୋ ଗତ୍ଵା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି ଚ ମହୀପତିମ୍। ସହ ତ୍ଵଂ ପରିଵାରେଣ ସୁଖମାସ୍ସ୍ଵ ରମସ୍ଵ ଚ
ତେବେ, ମୁଁ ଏଠାରୁ ସିଘ୍ର ଯାଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବି। ତୁମେ ତୁମ ପରିବାର ସହିତ ଏଠାରେ ଖୁସିରେ ରୁହ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ କର।
ପତିସମ୍ମାନିତା ସୀତା ଭର୍ତାରମସିତେକ୍ଷଣା। ଆ ଦ୍ଵାରମନୁଵଵ୍ରାଜ ମଙ୍ଗଲାନ୍ଯଭିଦଧ୍ଯୁଷୀ
ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, କଳା ନୟନ ଥିବା ସୀତା ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା କହି, ଦ୍ୱାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ରାଜ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜାତିଭିର୍ଜୁଷ୍ଟଂ ରାଜସୂଯାଭିଷେଚନମ୍। କର୍ତୁମର୍ହତି ତେ ରାଜା ଵାସଵସ୍ଯେଵ ଲୋକକୃତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଘେରିଥିବା ଏହି ରାଜ୍ୟରେ, ରାଜା ତୁମକୁ ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ, ସେପରି ଅଭିଷେକ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ଦୀକ୍ଷିତଂ ଵ୍ରତସମ୍ପନ୍ନଂ ଵରାଜିନଧରଂ ଶୁଚିମ୍। କୁରଙ୍ଗଶୃଙ୍ଗପାଣିଂ ଚ ପଶ୍ଯନ୍ତୀ ତ୍ଵାଂ ଭଜାମ୍ଯହମ୍
ତୁମକୁ ଦୀକ୍ଷିତ, ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ପବିତ୍ର, ମୂଲ୍ୟବାନ୍ କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା ଏବଂ ମୃଗଶୃଙ୍ଗ ହାତରେ ଧରିଥିବା ଦେଖି, ମୁଁ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ।
ପୂର୍ଵାଂ ଦିଶଂ ଵଜ୍ରଧରୋ ଦକ୍ଷିଣାଂ ପାତୁ ତେ ଯମଃ। ଵରୁଣଃ ପଶ୍ଚିମାମାଶାଂ ଧନେଶସ୍ତୂତ୍ତରାଂ ଦିଶମ୍
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦକ୍ଷିଣରେ ଯମ, ପଶ୍ଚିମରେ ବରୁଣ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ କୁବେର ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
ଅଥ ସୀତାମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ କୃତକୌତୁକମଙ୍ଗଲଃ। ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ସୁମନ୍ତ୍ରେଣ ସହ ରାମୋ ନିଵେଶନାତ୍
ପରେ, ସୀତାଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଯିଏ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ରାମ ସୁମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଗୃହରୁ ବାହାରିଗଲେ।
ପର୍ଵତାଦିଵ ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ସିଂହୋ ଗିରିଗୁହାଶଯଃ। ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ଦ୍ଵାରି ସୋଽପଶ୍ଯତ୍ ପ୍ରହ୍ଵାଞ୍ଜଲିପୁଟଂ ସ୍ଥିତମ୍
ପାହାଡ଼ ଗୁହାରୁ ବାହାରୁଥିବା ସିଂହ ପରି, ରାମ ଦ୍ୱାରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ହାତ ଜୋଡି ନମ୍ରତାରେ ଦଢ଼ି ଥିଲେ।
ଅଥ ମଧ୍ଯମକକ୍ଷ୍ଯାଯାଂ ସମାଗଚ୍ଛତ୍ ସୁହୃଜ୍ଜନୈଃ। ସ ସର୍ଵାନର୍ଥିନୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମେତ୍ଯ ପ୍ରତିନନ୍ଦ୍ଯ ଚ
ତାପରେ, ମଧ୍ୟ କକ୍ଷରେ ସହଯାତ୍ରୀମାନେ ସହ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ସେ ସମସ୍ତ ଅଭିଯାର୍ଥୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମ୍ମିଳନ କରି, ସ୍ନେହରେ ସ୍ବାଗତ କଲେ।
ତତଃ ପାଵକସଂକାଶମାରୁରୋହ ରଥୋତ୍ତମମ୍। ଵୈଯାଘ୍ରଂ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ରାଜିତଂ ରାଜନନ୍ଦନଃ
ତାପରେ ରାଜନନ୍ଦନ ରାମ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ସମାନ, ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଚଢିଲେ।
ମେଘନାଦମସମ୍ବାଧଂ ମଣିହେମଵିଭୂଷିତମ୍। ମୁଷ୍ଣନ୍ତମିଵ ଚକ୍ଷୂଂଷି ପ୍ରଭଯା ମେରୁଵର୍ଚସମ୍
ସେଇ ରଥ ମେଘର ଗର୍ଜନା ପରି ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲା, ମଣି ଓ ସୁନାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଥିଲା, ଏବଂ ତାହାର ଅଲୋକ ମେରୁ ପର୍ବତ ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଯାହା ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଝିଁକାଇ ଦେଉଥିଲା।
କରେଣୁଶିଶୁକଲ୍ପୈଶ୍ଚ ଯୁକ୍ତଂ ପରମଵାଜିଭିଃ। ହରିଯୁକ୍ତଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ରଥମିନ୍ଦ୍ର ଇଵାଶୁଗମ୍
ଏହି ରଥ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଯୋଗାଇଥିଲେ, ସେମାନେ କୁଅଁ ଶିଶୁ ପରି ଦୃଢ଼ ଏବଂ ବାୟୁ ସମାନ ତୀବ୍ର, ହରି ରଙ୍ଗର ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଇଥିଲେ, ଏହା ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ପ୍ରଯଯୌ ତୂର୍ଣମାସ୍ଥାଯ ରାଘଵୋ ଜ୍ଵଲିତଃ ଶ୍ରିଯା। ସ ପର୍ଜନ୍ଯ ଇଵାକାଶେ ସ୍ଵନଵାନଭିନାଦଯନ୍
ରାଘବ ଶୀଘ୍ର ରଥରେ ଚଢି, ତାଙ୍କ ଶ୍ରୀର ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ଆକାଶରେ ବର୍ଷାମେଘ ପରି ଗଞ୍ଜି ଚାଲିଗଲେ।
ନିକେତାନ୍ନିର୍ଯଯୌ ଶ୍ରୀମାନ୍ ମହାଭ୍ରାଦିଵ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ। ଚିତ୍ରଚାମରପାଣିସ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ରାଘଵାନୁଜଃ
ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାମ ନିଜ ଗୃହରୁ ବାହାରିଲେ, ଯେପରି ମହାମେଘ ମଧ୍ୟରୁ ଚାନ୍ଦ୍ରମା ଉଦୟ ହୁଏ, ତାଙ୍କ ପଛରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଚିତ୍ର ଚାମର ଧରି, ସହଯାତ୍ରୀ ହେଲେ।
ଜୁଗୋପ ଭ୍ରାତରଂ ଭ୍ରାତା ରଥମାସ୍ଥାଯ ପୃଷ୍ଠତଃ। ତତୋ ହଲହଲାଶବ୍ଦସ୍ତୁମୁଲଃ ସମଜାଯତ
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରଥର ପଛରେ ଚଢି, ଭାଇଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ; ତାପରେ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା।