ପରିମୃଜ୍ଯ ଚ ପାଣିଭ୍ଯାମଭିସଂତ୍ରସ୍ତଚେତନଃ। କାମୀ କମଲପତ୍ରାକ୍ଷୀମୁଵାଚ ଵନିତାମିଦମ୍
ହାତରେ ମୁହଁ ପୁଞ୍ଜି, ଭୟଭୀତ ଓ ଚିନ୍ତିତ ମନେ, ଆଶାକ୍ତ ରାଜା ନିଳପଦ୍ମ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ମହିଳାକୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ନ ତେଽହମଭିଜାନାମି କ୍ରୋଧମାତ୍ମନି ସଂଶ୍ରିତମ୍। ଦେଵି କେନାଭିଯୁକ୍ତାସି କେନ ଵାସି ଵିମାନିତା
ମୁଁ ତୁମରେ କୌଣସି କ୍ରୋଧ ରହିଛି ବୋଲି ଜାଣିନି, ଦେବୀ। କିଏ ତୁମକୁ ଅଭିଯୋଗ କଲା, କିଏ ତୁମକୁ ଅପମାନ କଲା?
ଯଦିଦଂ ମମ ଦୁଃଖାଯ ଶେଷେ କଲ୍ଯାଣି ପାଂସୁଷୁ। ଭୂମୌ ଶେଷେ କିମର୍ଥଂ ତ୍ଵଂ ମଯି କଲ୍ଯାଣଚେତସି
ଓ ଶୁଭେ, ମୋ ମନ ତୁମ ଭଲରେ ଲାଗିଥିବା ବେଳେ, ତୁମେ ପାଉଡ଼ି ମାଟିରେ ଶୋଇ ମୋତେ ଏତେ ଦୁଃଖ କାହିଁକି ଦେଉଛ?
ଭୂତୋପହତଚିତ୍ତେଵ ମମ ଚିତ୍ତପ୍ରମାଥିନି। ସନ୍ତି ମେ କୁଶଲା ଵୈଦ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଭିତୁଷ୍ଟାଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ
ମନେ ହୁଏ କିଛି ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି ତୁମ ମନକୁ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ କରିଛି, ଯାହା ମୋ ହୃଦୟକୁ ଅସ୍ଥିର କରିଅଛି। ମୋ ପାଖରେ ଦକ୍ଷ ଚିକିତ୍ସକ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ କ୍ଷମା।
ସୁଖିତାଂ ତ୍ଵାଂ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ଵ୍ଯାଧିମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଭାମିନି। କସ୍ଯ ଵାପି ପ୍ରିଯଂ କାର୍ଯଂ କେନ ଵା ଵିପ୍ରିଯଂ କୃତମ୍
ସେମାନେ ତୁମକୁ ପୁନି ସୁଖୀ କରିଦେବେ। ଓ ଭାମିନୀ, କେଉଁ ରୋଗ ତୁମକୁ ଭୋଗାଇଛି, କିମ୍ବା କେଉଁ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛ, କିମ୍ବା କିଏ ତୁମକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇଛି?
କଃ ପ୍ରିଯଂ ଲଭତାମଦ୍ଯ କୋ ଵା ସୁମହଦପ୍ରିଯମ୍। ମା ରୌତ୍ସୀର୍ମା ଚ କାର୍ଷୀସ୍ତ୍ଵଂ ଦେଵି ସମ୍ପରିଶୋଷଣମ୍
ଆଜି କିଏ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ପାଇଛି, କିଏ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଛି? ଦେବୀ, ତୁମେ ଦୁଃଖ କରନି, ନିଜକୁ ଏପରି ଶୋଷଣ କରନି।
ଅଵଧ୍ଯୋ ଵଧ୍ଯତାଂ କୋ ଵା ଵଧ୍ଯଃ କୋ ଵା ଵିମୁଚ୍ଯତାମ୍। ଦରିଦ୍ରଃ କୋ ଭଵେଦାଢ୍ଯୋ ଦ୍ରଵ୍ଯଵାନ୍ ଵାପ୍ଯକିଂଚନଃ
ଯେଉଁ ମଣିଷ ମରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ସେକୁ ମରାଯିବା ଉଚିତ କି? ଯେଉଁ ମଣିଷ ମରିବା ଉଚିତ, ସେକୁ ଛାଡ଼ିଦିଆଯିବା ଉଚିତ କି? ଯେଉଁ ଦରିଦ୍ର ଅଛି, ସେକୁ ଧନୀ କରିଦିଆଯିବା ଉଚିତ କି? ଯେଉଁ ଧନୀ ଅଛି, ସେକୁ ଦରିଦ୍ର କରିଦିଆଯିବା ଉଚିତ କି?
ଅହଂ ଚ ହି ମଦୀଯାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ତଵ ଵଶାନୁଗାଃ। ନ ତେ କଂଚିଦଭିପ୍ରାଯଂ ଵ୍ଯାହନ୍ତୁମହମୁତ୍ସହେ
ମୁଁ ଓ ମୋ ସମସ୍ତ ଜନ, ସବୁ ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ଅଛି। ମୁଁ ତୁମ କୌଣସି ଇଚ୍ଛାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିପାରିବି ନାହିଁ।
ଆତ୍ମନୋ ଜୀଵିତେନାପି ବ୍ରୂହି ଯନ୍ମନସି ସ୍ଥିତମ୍। ବଲମାତ୍ମନି ଜାନନ୍ତୀ ନ ମାଂ ଶଙ୍କିତୁମର୍ହସି
ମୋ ଜୀବନ ଦେଇ ବି, ମନରେ ଯାହା ଅଛି, କହ। ମୋ ଶକ୍ତି ଜାଣି, ତୁମେ ମୋ ଉପରେ ସନ୍ଦେହ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
କରିଷ୍ଯାମି ତଵ ପ୍ରୀତିଂ ସୁକୃତେନାପି ତେ ଶପେ। ଯାଵଦାଵର୍ତତେ ଚକ୍ରଂ ତାଵତୀ ମେ ଵସୁଂଧରା
ମୁଁ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି, ମୋ କର୍ମର ଶପଥ ଦେଉଛି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୟର ଚକ୍ର ଘୁଞ୍ଚିବ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପୃଥିବୀ ମୋର।
ଦ୍ରାଵିଡାଃ ସିନ୍ଧୁସୌଵୀରାଃ ସୌରାଷ୍ଟ୍ରା ଦକ୍ଷିଣାପଥାଃ। ଵଙ୍ଗାଙ୍ଗମଗଧା ମତ୍ସ୍ଯାଃ ସମୃଦ୍ଧାଃ କାଶିକୋସଲାଃ
ଦ୍ରାବିଡ଼, ସିନ୍ଧୁ, ସୌବୀର, ସୌରାଷ୍ଟ୍ର, ଦକ୍ଷିଣ ଦେଶର ଲୋକ, ବଙ୍ଗ, ଅଙ୍ଗ, ମଗଧ, ମତ୍ସ୍ୟ, ଏବଂ ଶ୍ରୀମନ୍ତ କାଶୀ ଓ କୋଶଳ—
ତତ୍ର ଜାତଂ ବହୁ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଧନଧାନ୍ଯମଜାଵିକମ୍। ତତୋ ଵୃଣୀଷ୍ଵ କୈକେଯି ଯଦ୍ ଯତ୍ ତ୍ଵଂ ମନସେଚ୍ଛସି
ସେଠାରେ ବହୁ ଧନ, ଧାନ୍ୟ ଓ ଜନ୍ତୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ତେଣୁ, କୈକେୟୀ, ତୁମ ମନେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ସେଠାରୁ ଚୟନ କର।
କିମାଯାସେନ ତେ ଭୀରୁ ଉତ୍ତିଷ୍ଠୋତ୍ତିଷ୍ଠ ଶୋଭନେ। ତତ୍ତ୍ଵଂ ମେ ବ୍ରୂହି କୈକେଯି ଯତସ୍ତେ ଭଯମାଗତମ୍। ତତ୍ ତେ ଵ୍ଯପନଯିଷ୍ଯାମି ନୀହାରମିଵ ରଶ୍ମିଵାନ୍
ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଏପରି ଦୁଃଖ କାହିଁକି କରୁଛ? ଉଠ, ଉଠ, ଶୋଭାବନ୍ତୀ! କୈକେୟୀ, ମୋତେ ସତ୍ୟ କହ, କଣ ଭୟ ଆସିଛି? ମୁଁ ସେହି ଭୟକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମିଷ୍ଟିକୁ ହଟାଇଦେଇଥିବା ପରି ଦୂର କରିଦେବି।
ତଥୋକ୍ତା ସା ସମାଶ୍ଵସ୍ତା ଵକ୍ତୁକାମା ତଦପ୍ରିଯମ୍। ପରିପୀଡଯିତୁଂ ଭୂଯୋ ଭର୍ତାରମୁପଚକ୍ରମେ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହେଇ, ଅପ୍ରିୟ ଇଚ୍ଛା କହିବାକୁ ଚାହିଲେ, ପୁନି ଭାର୍ତ୍ତାକୁ ଦବାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
thumb|ଏକାଦଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଅଯୋଧ୍ଯାକାଣ୍ଡେ ଏକାଦଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୨-
ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅୟୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡର ଏକାଦଶ ସର୍ଗ ଶୁଣିବେ।
ତଂ ମନ୍ମଥଶରୈର୍ଵିଦ୍ଧଂ କାମଵେଗଵଶାନୁଗମ୍। ଉଵାଚ ପୃଥିଵୀପାଲଂ କୈକେଯୀ ଦାରୁଣଂ ଵଚଃ
କାମର ଶରରେ ବିଦ୍ଧ ଏବଂ ଆଶାକ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ, କୈକେୟୀ କଠୋର କଥା କହିଲେ।
ନାସ୍ମି ଵିପ୍ରକୃତା ଦେଵ କେନଚିନ୍ନାଵମାନିତା। ଅଭିପ୍ରାଯସ୍ତୁ ମେ କଶ୍ଚିତ୍ ତମିଚ୍ଛାମି ତ୍ଵଯା କୃତମ୍
ହେ ଦେବ, ମୁଁ କୌଣସି ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାୟ ଭୋଗିନି। କିନ୍ତୁ ମୋ ମନରେ ଏକ ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ମୁଁ ଚାହୁଁଛି ତୁମେ ସେହି ପୂରଣ କର।
ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ପ୍ରତିଜାନୀଷ୍ଵ ଯଦି ତ୍ଵଂ କର୍ତୁମିଚ୍ଛସି। ଅଥ ତେ ଵ୍ଯାହରିଷ୍ଯାମି ଯଥାଭିପ୍ରାର୍ଥିତଂ ମଯା
ତୁମେ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କର। ତାପରେ ମୁଁ ମୋ ଏଇ ଇଚ୍ଛା କହିଦେବି।
ତାମୁଵାଚ ମହାରାଜଃ କୈକେଯୀମୀଷଦୁତ୍ସ୍ମଯଃ। କାମୀ ହସ୍ତେନ ସଂଗୃହ୍ଯ ମୂର୍ଧଜେଷୁ ଭୁଵି ସ୍ଥିତାମ୍
ରାଜା ହଲକା ହସି ସହ କୈକେୟୀଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାକୁ ଭୂମିରେ ବସିଥିବାବେଳେ ଚୁଲି ଧରି ନିଜ ପାଖକୁ ଆଣିଲେ।
ଅଵଲିପ୍ତେ ନ ଜାନାସି ତ୍ଵତ୍ତଃ ପ୍ରିଯତରୋ ମମ। ମନୁଜୋ ମନୁଜଵ୍ଯାଘ୍ରାଦ୍ ରାମାଦନ୍ଯୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଅହଂକାରିଣୀ, ତୁମେ ଜାଣୁନାହ, ମୋ ପାଇଁ ରାମ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କେହି ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ନାହିଁ, ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ।
ତେନାଜଯ୍ଯେନ ମୁଖ୍ଯେନ ରାଘଵେଣ ମହାତ୍ମନା। ଶପେ ତେ ଜୀଵନାର୍ହେଣ ବ୍ରୂହି ଯନ୍ମନସେପ୍ସିତମ୍
ଅଜୟ ଓ ମହାତ୍ମା ରାଘବ ରାମଙ୍କ ନାମରେ, ଯିଏ ଜୀବନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଶପଥ ଦେଉଛି, ମନରେ ଯାହା ଅଛି ତାହା କହ।
ଯଂ ମୁହୂର୍ତମପଶ୍ଯଂସ୍ତୁ ନ ଜୀଵେ ତମହଂ ଧ୍ରୁଵମ୍। ତେନ ରାମେଣ କୈକେଯି ଶପେ ତେ ଵଚନକ୍ରିଯାମ୍
ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କହୁଛି, ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବା ବିନା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଜୀବନ୍ତ ରହିପାରିବି ନାହିଁ; ଏହି ରାମଙ୍କ ନାମରେ, କୈକେୟୀ, ମୁଁ ତୁମର ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବି ବୋଲି ଶପଥ ଦେଉଛି।
ଆତ୍ମନା ଚାତ୍ମଜୈଶ୍ଚାନ୍ଯୈର୍ଵୃଣେ ଯଂ ମନୁଜର୍ଷଭମ୍। ତେନ ରାମେଣ କୈକେଯି ଶପେ ତେ ଵଚନକ୍ରିଯାମ୍
ମୁଁ ନିଜକୁ, ମୋ ପୁଅମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯାହାକୁ ବାଛିଛି, ସେଇ ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମଙ୍କ ନାମରେ, କୈକେୟୀ, ମୁଁ ତୁମର କଥା ପୂରଣ କରିବି ବୋଲି ଶପଥ ଦେଉଛି।
ଭଦ୍ରେ ହୃଦଯମପ୍ଯେତଦନୁମୃଶ୍ଯୋଦ୍ଧରସ୍ଵ ମେ। ଏତତ୍ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ କୈକେଯି ବ୍ରୂହି ଯତ୍ ସାଧୁ ମନ୍ଯସେ
ଭଲ ମହିଳା, ଏହି କଥା ହୃଦୟରେ ଭାବି ମୋତେ ମୁକ୍ତି ଦିଅ; ଭଲଭାବେ ବିଚାର କର, କୈକେୟୀ, ଏବଂ ଯାହା ଠିକ୍ ମନେ କରୁଛ, ତାହା କହ।
ବଲମାତ୍ମନି ପଶ୍ଯନ୍ତୀ ନ ଵିଶଙ୍କିତୁମର୍ହସି। କରିଷ୍ଯାମି ତଵ ପ୍ରୀତିଂ ସୁକୃତେନାପି ତେ ଶପେ
ନିଜ ଶକ୍ତିକୁ ଦେଖି, ତୁମେ ଦ୍ୱିଧା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମୁଁ ତୁମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି, ନିଜ ପୁଣ୍ୟରେ ତୁମକୁ ଶପଥ ଦେଉଛି।
ତେନ ଵାକ୍ଯେନ ସଂହୃଷ୍ଟା ତମଭିପ୍ରାଯମାତ୍ମନଃ। ଵ୍ଯାଜହାର ମହାଘୋରମଭ୍ଯାଗତମିଵାନ୍ତକମ୍
ସେଇ କଥା ଶୁଣି କୈକେୟୀ ଖୁସି ହେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଇଚ୍ଛାକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ, ଯେପରି ମୃତ୍ୟୁ ନିଜେ ଆସିଥାଏ।
ଯଥା କ୍ରମେଣ ଶପସେ ଵରଂ ମମ ଦଦାସି ଚ। ତଚ୍ଛୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଦ୍ ଦେଵାଃ ସେନ୍ଦ୍ରପୁରୋଗମାଃ
ତୁମେ ଯେପରି ଅନୁକ୍ରମରେ ଶପଥ ଦେଲା ଏବଂ ମୋତେ ବର ଦେଲା, ଏହି କଥା ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ତିରିଶି ଦେବତାମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ଯୌ ନଭଶ୍ଚୈଵ ଗ୍ରହା ରାତ୍ର୍ଯହନୀ ଦିଶଃ। ଜଗଚ୍ଚ ପୃଥିଵୀ ଚେଯଂ ସଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ସରାକ୍ଷସାଃ
ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଆକାଶ, ଗ୍ରହମାନେ, ରାତି ଦିନ, ଦିଗବଳୟ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍, ଏହି ପୃଥିବୀ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଏହାକୁ ସାକ୍ଷୀ ରଉନ୍ତୁ।
ନିଶାଚରାଣି ଭୂତାନି ଗୃହେଷୁ ଗୃହଦେଵତାଃ। ଯାନି ଚାନ୍ଯାନି ଭୂତାନି ଜାନୀଯୁର୍ଭାଷିତଂ ତଵ
ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ପ୍ରେତ, ଭୂତମାନେ, ଘରରେ ଘରଦେବତା, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଭୂତମାନେ ତୁମେ କହିଥିବା କଥାକୁ ଜାଣନ୍ତୁ।
ସତ୍ଯସଂଧୋ ମହାତେଜା ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ସତ୍ଯଵାକ୍ଶୁଚିଃ। ଵରଂ ମମ ଦଦାତ୍ଯେଷ ସର୍ଵେ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ଦୈଵତାଃ
ଏହି ଯିଏ ସତ୍ୟବ୍ରତ, ମହାତେଜସ୍ବୀ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ପବିତ୍ର, ସେ ମୋତେ ବର ଦେଉଛନ୍ତି—ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏହା ଶୁଣନ୍ତୁ।