ମା ସ୍ମୈନଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଦୀକ୍ଷେଥା ମା ଚୈନମଭିଭାଷଥାଃ। ରୁଦନ୍ତୀ ପାର୍ଥିଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜଗତ୍ଯାଂ ଶୋକଲାଲସା
ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ନାହିଁ, କିମ୍ବା କଥା ମଧ୍ୟ କହିବା ନାହିଁ। ରାଜା ତୁମ ପାଇଁ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଆସିଲେ, ତୁମେ କେବଳ କାନ୍ଦିବା, କିନ୍ତୁ କିଛି କହିବା ନାହିଁ।
ଦଯିତା ତ୍ଵଂ ସଦା ଭର୍ତୁରତ୍ର ମେ ନାସ୍ତି ସଂଶଯଃ। ତ୍ଵତ୍କୃତେ ଚ ମହାରାଜୋ ଵିଶେଦପି ହୁତାଶନମ୍
ତୁମେ ସଦା ତୁମର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଏଥିରେ ମୋର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତୁମ ପାଇଁ ମହାରାଜ ଆଗୁନିକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ।
ନ ତ୍ଵାଂ କ୍ରୋଧଯିତୁଂ ଶକ୍ତୋ ନ କ୍ରୁଦ୍ଧାଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଦୀକ୍ଷିତୁମ୍। ତଵ ପ୍ରିଯାର୍ଥଂ ରାଜା ତୁ ପ୍ରାଣାନପି ପରିତ୍ଯଜେତ୍
ସେ ତୁମ ଉପରେ କ୍ରୋଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ତୁମେ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ। ତୁମ ପ୍ରିୟ ପାଇଁ ରାଜା ନିଜ ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ ଦେଇଦେଇପାରିବେ।
ନ ହ୍ଯତିକ୍ରମିତୁଂ ଶକ୍ତସ୍ତଵ ଵାକ୍ଯଂ ମହୀପତିଃ। ମନ୍ଦସ୍ଵଭାଵେ ବୁଧ୍ଯସ୍ଵ ସୌଭାଗ୍ଯବଲମାତ୍ମନଃ
ମହୀପତି ତୁମ କଥା ଅଟଳ ଭାବେ ମାନିବେ, ଏଥିରେ ଶକ୍ତି ନାହିଁ। ତୁମ ସରଳ ସ୍ୱଭାବରେ ନିଜ ଭାଗ୍ୟର ଶକ୍ତି ବୁଝିବା।
ମଣିମୁକ୍ତାସୁଵର୍ଣାନି ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ। ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଦଶରଥୋ ରାଜା ମା ସ୍ମ ତେଷୁ ମନଃ କୃଥାଃ
ଦଶରଥ ରାଜା ତୁମକୁ ମଣି, ମୁକ୍ତା, ସୁନା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ ଦେଇପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ଏହାରେ ମନ ଲଗେଇବା ନାହିଁ।
ଯୌ ତୌ ଦେଵାସୁରେ ଯୁଦ୍ଧେ ଵରୌ ଦଶରଥୋ ଦଦୌ। ତୌ ସ୍ମାରଯ ମହାଭାଗେ ସୋଽର୍ଥୋ ନ ତ୍ଵା କ୍ରମେଦତି
ଦେବ ଓ ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦଶରଥ ଯେ ଦୁଇଟି ବର ଦେଇଥିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମନେ ପକାଇଦିଅ, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ। ସେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯଦା ତୁ ତେ ଵରଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ ସ୍ଵଯମୁତ୍ଥାପ୍ଯ ରାଘଵଃ। ଵ୍ଯଵସ୍ଥାପ୍ଯ ମହାରାଜଂ ତ୍ଵମିମଂ ଵୃଣୁଯା ଵରମ୍
ଯେତେବେଳେ ରାଘବ ନିଜେ ତୁମକୁ ଉଠାଇବେ ଏବଂ ମହାରାଜ ଉପସ୍ଥିତ ରହିବେ, ସେତେବେଳେ ଏହି ବର ଚାହିଅ।
ରାମପ୍ରଵ୍ରଜନଂ ଦୂରଂ ନଵ ଵର୍ଷାଣି ପଞ୍ଚ ଚ। ଭରତଃ କ୍ରିଯତାଂ ରାଜା ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପାର୍ଥିଵର୍ଷଭ
ରାମଙ୍କର ବନବାସ ଚଉଦ ବର୍ଷ—ନଅ ଓ ପାଞ୍ଚ—ହେଉ, ଏବଂ ଭରତ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ରାଜା ହେଉନ୍ତୁ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଚତୁର୍ଦଶ ହି ଵର୍ଷାଣି ରାମେ ପ୍ରଵ୍ରାଜିତେ ଵନମ୍। ରୂଢଶ୍ଚ କୃତମୂଲଶ୍ଚ ଶେଷଂ ସ୍ଥାସ୍ଯତି ତେ ସୁତଃ
ଚଉଦ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ରାମ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହିବେ, ସେ ସମୟରେ ତୁମର ପୁଅ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ, ଭଲ ଭାବେ ଦୃଢ଼ ହେବେ ଏବଂ ଅଟୁଟ ରହିବେ।
ରାମପ୍ରଵ୍ରାଜନଂ ଚୈଵ ଦେଵି ଯାଚସ୍ଵ ତଂ ଵରମ୍। ଏଵଂ ସେତ୍ସ୍ଯନ୍ତି ପୁତ୍ରସ୍ଯ ସର୍ଵାର୍ଥାସ୍ତଵ କାମିନି
ଦେବୀ, ରାମଙ୍କ ବନବାସ ପାଇଁ ଏହି ବର ଚାହିଅ। ଏଭଳି କଲେ, ତୁମ ପୁଅଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ।
ଏଵଂ ପ୍ରଵ୍ରାଜିତଶ୍ଚୈଵ ରାମୋଽରାମୋ ଭଵିଷ୍ଯତି। ଭରତଶ୍ଚ ଗତାମିତ୍ରସ୍ତଵ ରାଜା ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏଭଳି ରାମ ବନବାସକୁ ଯିବେ, ସେ ଆଉ ରାମ ରହିବେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଭରତ ତୁମ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁହୀନ ହୋଇ ରାଜା ହେବେ।
ଯେନ କାଲେନ ରାମଶ୍ଚ ଵନାତ୍ ପ୍ରତ୍ଯାଗମିଷ୍ଯତି। ଅନ୍ତର୍ବହିଶ୍ଚ ପୁତ୍ରସ୍ତେ କୃତମୂଲୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯେ ସମୟରେ ରାମ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଫେରିବେ, ସେ ସମୟରେ ତୁମର ପୁଅ ଭିତରେ ବାହାରେ ଦୁହିଁପଟେ ଦୃଢ଼ ହୋଇଯିବେ।
ସଂଗୃହୀତମନୁଷ୍ଯଶ୍ଚ ସୁହୃଦ୍ଭିଃ ସାକମାତ୍ମଵାନ୍। ପ୍ରାପ୍ତକାଲଂ ନୁ ମନ୍ଯେଽହଂ ରାଜାନଂ ଵୀତସାଧ୍ଵସା
ସେ ନିଜ ମାନ୍ୟ ଲୋକ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବେ, ନିଜକୁ ନିଜେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବେ, ଏବଂ ମୁଁ ଭାବୁଛି ସମୟ ଆସିଲେ ରାଜା ଭୟ ଛାଡ଼ି ରହିପାରିବେ।
ରାମାଭିଷେକସଂକଲ୍ପାନ୍ନିଗୃହ୍ଯ ଵିନିଵର୍ତଯ। ଅନର୍ଥମର୍ଥରୂପେଣ ଗ୍ରାହିତା ସା ତତସ୍ତଯା
ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକର ନିଶ୍ଚୟକୁ ରୋକି ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ ଫେରାଇଦିଅ। ସେ ତୁମକୁ ଯାହା ଲାଭ ଭାବି ଦେଉଛି, ତାହା ଆସଲେ ଅଲାଭ।
ହୃଷ୍ଟା ପ୍ରତୀତା କୈକେଯୀ ମନ୍ଥରାମିଦମବ୍ରଵୀତ୍। ସା ହି ଵାକ୍ଯେନ କୁବ୍ଜାଯାଃ କିଶୋରୀଵୋତ୍ପଥଂ ଗତା
ଖୁସି ଓ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ କୈକେୟୀ ମନ୍ଥରାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ। କାରଣ, କୁବ୍ଜା ମନ୍ଥରାଙ୍କ କଥାରେ ସେ ଏକ ଛୋଟ ଝିଅ ପରି ଭ୍ରମିତ ହୋଇଗଲେ।
କୈକେଯୀ ଵିସ୍ମଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପରଂ ପରମଦର୍ଶନା। ପ୍ରଜ୍ଞାଂ ତେ ନାଵଜାନାମି ଶ୍ରେଷ୍ଠେ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଭିଧାଯିନି
କୈକେୟୀ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, ଅତି ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯାଉଥିବା, କହିଲେ: 'ତୁମର ବୁଦ୍ଧିକୁ ମୁଁ କେବେ ଅବହେଳା କରୁନାହିଁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥା କହୁଥିବା ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।'
ପୃଥିଵ୍ଯାମସି କୁବ୍ଜାନାମୁତ୍ତମା ବୁଦ୍ଧିନିଶ୍ଚଯେ। ତ୍ଵମେଵ ତୁ ମମାର୍ଥେଷୁ ନିତ୍ଯଯୁକ୍ତା ହିତୈଷିଣୀ
ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ କୁବ୍ଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୁଦ୍ଧିରେ ତୁମେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏବଂ ମୋର କାମରେ ସଦା ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଓ ଭଲଚାହିଁ ମାନେ କେବଳ ତୁମେ।
ନାହଂ ସମଵବୁଦ୍ଧ୍ଯେଯଂ କୁବ୍ଜେ ରାଜ୍ଞଶ୍ଚିକୀର୍ଷିତମ୍। ସନ୍ତି ଦୁଃସଂସ୍ଥିତାଃ କୁବ୍ଜାଃ ଵକ୍ରାଃ ପରମପାପିକାଃ
ମୁଁ ରାଜାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା କୁବ୍ଜେ ବୁଝିପାରିନଥାଏ। କାରଣ, ଅନେକ କୁବ୍ଜମାନେ ଅସୁସ୍ଥ ମନୋଭାବର, ଟେଢ଼ା ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଥାନ୍ତି।
ତ୍ଵଂ ପଦ୍ମମିଵ ଵାତେନ ସଂନତା ପ୍ରିଯଦର୍ଶନା। ଉରସ୍ତେଽଭିନିଵିଷ୍ଟଂ ଵୈ ଯାଵତ୍ ସ୍କନ୍ଧାତ୍ ସମୁନ୍ନତମ୍
ତୁମେ ବାତାସରେ ବଙ୍କିଯାଇଥିବା ପଦ୍ମ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛ, ମଧୁର ରୂପ ଅଛ। ତୁମର ଛାତି କାନ୍ଧରୁ ଉଁଚା ଓ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ।
ଅଧସ୍ତାଚ୍ଚୋଦରଂ ଶାନ୍ତଂ ସୁନାଭମିଵ ଲଜ୍ଜିତମ୍। ପ୍ରତିପୂର୍ଣଂ ଚ ଜଘନଂ ସୁପୀନୌ ଚ ପଯୋଧରୌ
ତଳେ ତୁମର ପେଟ ଶାନ୍ତ ଓ ଲଜ୍ଜିତ ନାଭି ଭଳି। ତୁମର କମର ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଓ ଅନ୍ତଃସ୍ଥନ ଦୁଇଟି ମନୋହର ଭାବେ ଗଢ଼ା।
ଵିମଲେନ୍ଦୁସମଂ ଵକ୍ତ୍ରମହୋ ରାଜସି ମନ୍ଥରେ। ଜଘନଂ ତଵ ନିର୍ମୃଷ୍ଟଂ ରଶନାଦାମଭୂଷିତମ୍
ତୁମର ମୁହଁ ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭଳି, ମନ୍ଥରେ, ତୁମେ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ତୁମର ଚକଚକେ କମର ରତ୍ନମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ଜଙ୍ଘେ ଭୃଶମୁପନ୍ଯସ୍ତେ ପାଦୌ ଚ ଵ୍ଯାଯତାଵୁଭୌ। ତ୍ଵମାଯତାଭ୍ଯାଂ ସକ୍ଥିଭ୍ଯାଂ ମନ୍ଥରେ କ୍ଷୌମଵାସିନୀ
ତୁମର ଦୁଇ ଜଂଘା ଭଲଭାବେ ଗଢ଼ା, ଦୁଇ ପାଦ ଲମ୍ବା ଓ ସୁନୀତ। ମନ୍ଥରେ, କ୍ଷୌମବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ତୁମର ଜଂଘା ଅତି ଦେଖଣିଆ।
ଅଗ୍ରତୋ ମମ ଗଚ୍ଛନ୍ତୀ ରାଜସେଽତୀଵ ଶୋଭନେ। ଆସନ୍ ଯାଃ ଶମ୍ବରେ ମାଯାଃ ସହସ୍ରମ୍ ଅସୁରାଧିପେ
ତୁମେ ଆଗରେ ଚାଲିଲେ, ଅତି ଶୋଭାମୟ ଲାଗୁଛ। ଯେପରି ଶମ୍ବର ଦେବତାଙ୍କ ପାଖରେ ହଜାର ମାୟା ଥିଲା—
ହୃଦଯେ ତେ ନିଵିଷ୍ଟାସ୍ ତା ଭୂଯଶ୍ ଚାନ୍ଯାଃ ସହସ୍ରଶଃ। ତଦେଵ ସ୍ଥଗୁ(=ପୃଷ୍ଠ-ଵକ୍ରଭାଗଃ) ଯଦ୍ ଦୀର୍ଘଂ ରଥ-ଘୋଣମ୍ ଇଵାଯତମ୍
ସେଇ ମାୟାମାନେ ତୁମ ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି, ଏବଂ ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ହଜାର ମାୟା ଅଛି। ତୁମର ପିଠ ଦୀର୍ଘ ଓ ଟେଢ଼ା, ଗଡ଼ିର ଯୋକ ଭଳି।
ମତଯଃ କ୍ଷତ୍ର-ଵିଦ୍ଯାଶ୍ ଚ ମାଯାଶ୍ଚାତ୍ର ଵସନ୍ତି ତେ। ଅତ୍ର ତେଽହଂ ପ୍ରମୋକ୍ଷ୍ଯାମି ମାଲାଂ କୁବ୍ଜେ ହିରଣ୍ମଯୀମ୍
ବୁଦ୍ଧି, ରାଜନୀତି ଓ ମାୟା ସବୁ ତୁମ ଭିତରେ ବସିଛି। ଏଠାରେ, କୁବ୍ଜେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁନାର ମାଳା ପିନ୍ଧେଇବି।
ଅଭିଷିକ୍ତେ ଚ ଭରତେ ରାଘଵେ ଚ ଵନଂ ଗତେ। ଜାତ୍ଯେନ ଚ ସୁଵର୍ଣେନ ସୁନିଷ୍ଟପ୍ତେନ ସୁନ୍ଦରି
ବରତ ଅଭିଷେକିତ ହେଲେ ଓ ରାଘବ ବନକୁ ଚାଲିଗଲେ, ସୁନ୍ଦରୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଭଲ ଗଳା ସୁନା ଦେଇ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଦେବି।
ଲବ୍ଧାର୍ଥା ଚ ପ୍ରତୀତା ଚ ଲେପଯିଷ୍ଯାମି ତେ ସ୍ଥଗୁ। ମୁଖେ ଚ ତିଲକଂ ଚିତ୍ରଂ ଜାତରୂପମଯଂ ଶୁଭମ୍
ତୁମେ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ମୁଁ ତୁମର ପିଠରେ ସୁନା ଲଗାଇଦେବି। ଏବଂ ମୁହଁରେ ଶୋଭାମୟ ରତ୍ନର ତିଳକ ଦେଇଦେବି।
କାରଯିଷ୍ଯାମି ତେ କୁବ୍ଜେ ଶୁଭାନ୍ଯାଭରଣାନି ଚ। ପରିଧାଯ ଶୁଭେ ଵସ୍ତ୍ରେ ଦେଵତେଵ ଚରିଷ୍ଯସି
ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ୍ର ଅଳଙ୍କାର ତିଆରି କରିଦେବି, କୁବ୍ଜେ। ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ତୁମେ ଦେବୀ ଭଳି ଚାଲିବ।
ଚନ୍ଦ୍ରମାହ୍ଵଯମାନେନ ମୁଖେନାପ୍ରତିମାନନା। ଗମିଷ୍ଯସି ଗତିଂ ମୁଖ୍ଯାଂ ଗର୍ଵଯନ୍ତୀ ଦ୍ଵିଷଜ୍ଜନେ
ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁହଁ ଓ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ସହ, ତୁମେ ମୁଖ୍ୟ ଗତିରେ ଚାଲିବ, ତୁମର ଶତ୍ରୁମାନେ ଇର୍ଷ୍ୟା କରିବେ।
ତଵାପି କୁବ୍ଜାଃ କୁବ୍ଜାଯାଃ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତାଃ। ପାଦୌ ପରିଚରିଷ୍ଯନ୍ତି ଯଥୈଵ ତ୍ଵଂ ସଦା ମମ
ତୁମ ପାଖରେ ଅନ୍ୟ କୁବ୍ଜମାନେ, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ପାଦ ସେବା କରିବେ, ଯେପରି ତୁମେ ସଦା ମୋ ପାଦ ସେବା କର।