ସିତାଭ୍ରଶିଖରପ୍ରଖ୍ଯଂ ପ୍ରାସାଦମଧିରୁହ୍ଯ ଚ। ସମୀଯାଯ ନରେନ୍ଦ୍ରେଣ ଶକ୍ରେଣେଵ ବୃହସ୍ପତିଃ
ଧଳା ମେଘ ପର୍ବତ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ଚଡ଼ି, ସେ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଯେପରି ବୃହସ୍ପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯାଆନ୍ତି।
ତମାଗତମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ହିତ୍ଵା ରାଜାସନଂ ନୃପଃ। ପପ୍ରଚ୍ଛ ସ୍ଵମତଂ ତସ୍ମୈ କୃତମିତ୍ଯଭିଵେଦଯତ୍
ସେ ଆସିଥିବାକୁ ଦେଖି, ରାଜା ରାଜାସନ ଛାଡ଼ି, ତାଙ୍କର ମତ ପଚାରି, ସମସ୍ତ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଛି ବୋଲି ଜଣାଇଲେ।
ତେନ ଚୈଵ ତଦା ତୁଲ୍ଯଂ ସହାସୀନାଃ ସଭାସଦଃ। ଆସନେଭ୍ଯଃ ସମୁତ୍ତସ୍ଥୁଃ ପୂଜଯନ୍ତଃ ପୁରୋହିତମ୍
ସେତେବେଳେ, ସଭାରେ ବସିଥିବା ସଭ୍ୟମାନେ ସମାନ ମନେ କରି, ସେଠାରୁ ଉଠିଗଲେ ଏବଂ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
ଗୁରୁଣା ତ୍ଵଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତୋ ମନୁଜୌଘଂ ଵିସୃଜ୍ଯ ତମ୍। ଵିଵେଶାନ୍ତଃପୁରଂ ରାଜା ସିଂହୋ ଗିରିଗୁହାମିଵ
ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ରାଜା ସମସ୍ତ ଲୋକମାନେ ଛାଡି, ଶିଂହ ଗିରିଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ପରି, ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତଦଗ୍ର୍ଯଵେଷପ୍ରମଦାଜନାକୁଲଂ ମହେନ୍ଦ୍ରଵେଶ୍ମପ୍ରତିମଂ ନିଵେଶନମ୍। ଵ୍ଯଦୀପଯଂଶ୍ଚାରୁ ଵିଵେଶ ପାର୍ଥିଵଃ ଶଶୀଵ ତାରାଗଣସଂକୁଲଂ ନଭଃ
ସେ ନିବେଶନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ନାରୀମାନେ ଭରିଥିଲେ, ମହେନ୍ଦ୍ରର ମହଲ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ରାଜା ଏହାକୁ ଚମକୁଥିବା ଚାନ୍ଦ ପରି ତାରାମାନେ ଭରିଥିବା ଆକାଶକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ପରି ପ୍ରବେଶ କଲେ।
thumb|ଷଷ୍ଠଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଅଯୋଧ୍ଯାକାଣ୍ଡେ ଷଷ୍ଠଃ ସର୍ଗଃ ॥୨-
ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଛଅଟିଏ ପର୍ବ ଶୁଣିବାକୁ ଆସିଛି।
ଗତେ ପୁରୋହିତେ ରାମଃ ସ୍ନାତୋ ନିଯତମାନସଃ। ସହ ପତ୍ନ୍ଯା ଵିଶାଲାକ୍ଷ୍ଯା ନାରାଯଣମୁପାଗମତ୍
ପୁରୋହିତ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ରାମ ନିୟମିତ ମନ ରଖି, ସ୍ନାନ କରି, ଚଉଡ଼ା ଆଖି ଥିବା ଜନନୀ ସହିତ ନାରାୟଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଶିରସା ପାତ୍ରୀଂ ହଵିଷୋ ଵିଧିଵତ୍ ତତଃ। ମହତେ ଦୈଵତାଯାଜ୍ଯଂ ଜୁହାଵ ଜ୍ଵଲିତାନଲେ
ପରେ, ହବି ଭରିଥିବା ପାତ୍ର ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି, ବିଧିମତ ଭାବେ, ତିନି ଜ୍ୱଳିଥିବା ଅଗ୍ନିରେ ମହାଦେବତାଙ୍କୁ ଘିଅ ଅର୍ପଣ କଲେ।
ଶେଷଂ ଚ ହଵିଷସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରାଶ୍ଯାଶାସ୍ଯାତ୍ମନଃ ପ୍ରିଯମ୍। ଧ୍ଯାଯନ୍ନାରାଯଣଂ ଦେଵଂ ସ୍ଵାସ୍ତୀର୍ଣେ କୁଶସଂସ୍ତରେ
ହବିର ଅବଶିଷ୍ଟ ଭାଗ ଖାଇ, ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ଚାହି, କୁଶ ଛାଡ଼ିଥିବା ଆସନରେ ବସି, ଦେବତା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ।
ଏକଯାମାଵଶିଷ୍ଟାଯାଂ ରାତ୍ର୍ଯାଂ ପ୍ରତିଵିବୁଧ୍ଯ ସଃ। ଅଲଂକାରଵିଧିଂ ସମ୍ଯକ୍ କାରଯାମାସ ଵେଶ୍ମନଃ
ରାତିର ଏକ ଯାମା ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିଲାବେଳେ, ସେ ଜାଗି, ଘରକୁ ସଠିକ୍ ରୀତିରେ ସଜାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତତ୍ର ଶୃଣ୍ଵନ୍ ସୁଖା ଵାଚଃ ସୂତମାଗଧଵନ୍ଦିନାମ୍। ପୂର୍ଵାଂ ସଂଧ୍ଯାମୁପାସୀନୋ ଜଜାପ ସୁସମାହିତଃ
ସେଠାରେ, ସୁତ, ମାଗଧ, ବନ୍ଦିମାନେ ମଧୁର କଥା କହୁଥିବା ସମୟରେ, ସେ ପ୍ରଥମ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଉପାସନା କରି, ଏକାଗ୍ର ମନେ ଜପ କଲେ।
ତୁଷ୍ଟାଵ ପ୍ରଣତଶ୍ଚୈଵ ଶିରସା ମଧୁସୂଦନମ୍। ଵିମଲକ୍ଷୌମସଂଵୀତୋ ଵାଚଯାମାସ ସ ଦ୍ଵିଜାନ୍
ସେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ସ୍ତୁତି କଲେ, ଶୁଦ୍ଧ କ୍ଷୌମ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱେଦ ପାଠ କରିବାକୁ ଲଗାଇଲେ।
ତେଷାଂ ପୁଣ୍ଯାହଘୋଷୋଽଥ ଗମ୍ଭୀରମଧୁରସ୍ତଥା। ଅଯୋଧ୍ଯାଂ ପୂରଯାମାସ ତୂର୍ଯଘୋଷାନୁନାଦିତଃ
ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଓ ଗଭୀର, ମଧୁର ଉଚ୍ଚାରଣ, ବାଦ୍ୟ ଶବ୍ଦ ସହିତ, ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ପୂରିଦେଲା।
କୃତୋପଵାସଂ ତୁ ତଦା ଵୈଦେହ୍ଯା ସହ ରାଘଵମ୍। ଅଯୋଧ୍ଯାନିଲଯଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵଃ ପ୍ରମୁଦିତୋ ଜନଃ
ରାଘବ ଏବଂ ବୈଦେହୀ ସହିତ ଉପବାସ ସମାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ଅୟୋଧ୍ୟାର ସମସ୍ତ ଲୋକ ଖୁସି ହେଲେ।
ତତଃ ପୌରଜନଃ ସର୍ଵଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାମାଭିଷେଚନମ୍। ପ୍ରଭାତାଂ ରଜନୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚକ୍ରେ ଶୋଭଯିତୁଂ ପୁରୀମ୍
ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଶୁଣି, ଏବଂ ରାତି ଶେଷ ହେବା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ ନଗରକୁ ସଜାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ସିତାଭ୍ରଶିଖରାଭେଷୁ ଦେଵତାଯତନେଷୁ ଚ। ଚତୁଷ୍ପଥେଷୁ ରଥ୍ଯାସୁ ଚୈତ୍ଯେଷ୍ଵଟ୍ଟାଲକେଷୁ ଚ
ଧଳା ମେଘର ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦେବତା ମନ୍ଦିର, ଚଉମୁହା, ରାସ୍ତା, ଚୈତ୍ୟ, ଏବଂ ବାଲକନୀରେ,
ନାନାପଣ୍ଯସମୃଦ୍ଧେଷୁ ଵଣିଜାମାପଣେଷୁ ଚ। କୁଟୁମ୍ବିନାଂ ସମୃଦ୍ଧେଷୁ ଶ୍ରୀମତ୍ସୁ ଭଵନେଷୁ ଚ
ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀ ଭରିଥିବା ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କ ଦୋକାନ, ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ଭରିଥିବା ଗୃହସ୍ଥମାନଙ୍କ ଘରରେ,
ସଭାସୁ ଚୈଵ ସର୍ଵାସୁ ଵୃକ୍ଷେଷ୍ଵାଲକ୍ଷିତେଷୁ ଚ। ଧ୍ଵଜାଃ ସମୁଚ୍ଛ୍ରିତାଃ ସାଧୁ ପତାକାଶ୍ଚାଭଵଂସ୍ତଥା
ସମସ୍ତ ସଭା ଏବଂ ଚିହ୍ନ ନଥିବା ଗଛରେ, ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱଜ ଉଠାଯାଇଲା ଏବଂ ପତାକା ଲଗାଯାଇଲା।
ନଟନର୍ତକସଙ୍ଘାନାଂ ଗାଯକାନାଂ ଚ ଗାଯତାମ୍। ମନଃକର୍ଣସୁଖା ଵାଚଃ ଶୁଶ୍ରାଵ ଜନତା ତତଃ
ନଟ, ନୃତ୍ୟକ ଦଳ ଏବଂ ଗାୟକମାନେ ଗାଇଥିବା ସମୟରେ, ଲୋକମାନେ ମନ ଏବଂ କାନକୁ ଖୁସି କରୁଥିବା କଥା ଶୁଣିଲେ।
ରାମାଭିଷେକଯୁକ୍ତାଶ୍ଚ କଥାଶ୍ଚକ୍ରୁର୍ମିଥୋ ଜନାଃ। ରାମାଭିଷେକେ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ଚତ୍ଵରେଷୁ ଗୃହେଷୁ ଚ
ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଆସୁଛି ବୋଲି, ଲୋକମାନେ ଚଉମୁହା ଏବଂ ଘରରେ ଆପସରେ ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲେ।
ବାଲା ଅପି କ୍ରୀଡମାନା ଗୃହଦ୍ଵାରେଷୁ ସଙ୍ଘଶଃ। ରାମାଭିଷଵସଂଯୁକ୍ତାଶ୍ଚକ୍ରୁରେଵ କଥା ମିଥଃ
ଘର ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ଖେଳୁଥିବା ଶିଶୁମାନେ ମିଶିମିଶି ଗୋଷ୍ଠୀରେ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ବିଷୟରେ ମাত্ৰ କଥା କହୁଥିଲେ।
କୃତପୁଷ୍ପୋପହାରଶ୍ଚ ଧୂପଗନ୍ଧାଧିଵାସିତଃ। ରାଜମାର୍ଗଃ କୃତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପୌରୈ ରାମାଭିଷେଚନେ
ନାଗରିକମାନେ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ରାଜପଥକୁ ଫୁଲ ଦେଇ ସଜାଇ, ଧୂପ ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଦେଇ ମନୋହର କରିଥିଲେ।
ପ୍ରକାଶକରଣାର୍ଥଂ ଚ ନିଶାଗମନଶଙ୍କଯା। ଦୀପଵୃକ୍ଷାଂସ୍ତଥା ଚକ୍ରୁରନୁରଥ୍ଯାସୁ ସର୍ଵଶଃ
ରାତିରେ ଅନ୍ଧାର ହେବାର ଭୟରୁ ସମସ୍ତ ଗଲିରେ ଦୀପ ଲଗାଇଥିଲେ।
ଅଲଂକାରଂ ପୁରସ୍ଯୈଵଂ କୃତ୍ଵା ତତ୍ ପୁରଵାସିନଃ। ଆକାଂକ୍ଷମାଣା ରାମସ୍ଯ ଯୌଵରାଜ୍ଯାଭିଷେଚନମ୍
ପୁରୀକୁ ଭଲଭାବରେ ସଜାଇ ନିବାସୀମାନେ ରାମଙ୍କ ଯୁବରାଜ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ସମେତ୍ଯ ସଙ୍ଘଶଃ ସର୍ଵେ ଚତ୍ଵରେଷୁ ସଭାସୁ ଚ। କଥଯନ୍ତୋ ମିଥସ୍ତତ୍ର ପ୍ରଶଶଂସୁର୍ଜନାଧିପମ୍
ସମସ୍ତେ ଚତ୍ବର ଓ ସଭାରେ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଆପସରେ କଥା କହି ଜନାଧିପତିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ।
ଅହୋ ମହାତ୍ମା ରାଜାଯମିକ୍ଷ୍ଵାକୁକୁଲନନ୍ଦନଃ। ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵୃଦ୍ଧଂ ସ୍ଵମାତ୍ମାନଂ ରାମଂ ରାଜ୍ଯେଽଭିଷେକ୍ଷ୍ଯତି
ଅହୋ, ମହାତ୍ମା ରାଜା ଦଶରଥ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଗୌରବ, ନିଜର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଜାଣି, ରାମଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କରିବେ।
ସର୍ଵେ ହ୍ଯନୁଗୃହୀତାଃ ସ୍ମ ଯନ୍ନୋ ରାମୋ ମହୀପତିଃ। ଚିରାଯ ଭଵିତା ଗୋପ୍ତା ଦୃଷ୍ଟଲୋକପରାଵରଃ
ଆମେ ସମସ୍ତେ ଧନ୍ୟ, କାରଣ ରାମ ଦୀର୍ଘକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମର ରାଜା ଓ ରକ୍ଷକ ହେବେ, ଯିଏ ଜଗତର ଉପର ଓ ତଳ ଦେଖିଛନ୍ତି।
ଅନୁଦ୍ଧତମନା ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଧର୍ମାତ୍ମା ଭ୍ରାତୃଵତ୍ସଲଃ। ଯଥା ଚ ଭ୍ରାତୃଷୁ ସ୍ନିଗ୍ଧସ୍ତଥାସ୍ମାସ୍ଵପି ରାଘଵଃ
ରାଘବଙ୍କ ମନ ଅହଂକାର ରହିତ, ଶିକ୍ଷିତ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଭାଇମାନେ ପ୍ରତି ସ্নେହଶୀଳ; ଭାଇମାନେ ପ୍ରତି ଯେପରି ସ୍ନେହ, ଆମ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ତାହିଁପରି।
ଚିରଂ ଜୀଵତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜା ଦଶରଥୋଽନଘଃ। ଯତ୍ପ୍ରସାଦେନାଭିଷିକ୍ତଂ ରାମଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମହେ ଵଯମ୍
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ନିର୍ମଳ ରାଜା ଦଶରଥ ଦୀର୍ଘଜୀବୀ ହେଉନ୍ତୁ, ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ଆମେ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଦେଖିପାରିବା।
ଏଵଂଵିଧଂ କଥଯତାଂ ପୌରାଣାଂ ଶୁଶ୍ରୁଵୁଃ ପରେ। ଦିଗ୍ଭ୍ଯୋ ଵିଶ୍ରୁତଵୃତ୍ତାନ୍ତାଃ ପ୍ରାପ୍ତା ଜାନପଦା ଜନାଃ
ପୌରଜନେ ଏପରି କଥା କହୁଥିବା ବେଳେ, ଦିଗଦିଗରୁ ଖବର ଶୁଣି ଗ୍ରାମ ଲୋକମାନେ ଆସିଥିଲେ।