ଯାନି ଯାନ୍ଯତ୍ର ଯୋଗ୍ଯାନି ଶ୍ଵୋଭାଵିନ୍ଯଭିଷେଚନେ। ତାନି ମେ ମଙ୍ଗଲାନ୍ଯଦ୍ଯ ଵୈଦେହ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ କାରଯ
ଆଗାମିକାଲି ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଯେଉଁ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ, ସେଗୁଡିକ ଆଜି ମୋ ପାଇଁ ଏବଂ ବୈଦେହୀ ପାଇଁ କରା।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ କୌସଲ୍ଯା ଚିରକାଲାଭିକାଂକ୍ଷିତମ୍। ହର୍ଷବାଷ୍ପାକୁଲଂ ଵାକ୍ଯମିଦଂ ରାମମଭାଷତ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, କୌସଲ୍ୟା ଯାହା ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ଆଶା କରିଥିଲେ, ଖୁସିର ଲୁହାରେ ଭରି ରାମଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଵତ୍ସ ରାମ ଚିରଂ ଜୀଵ ହତାସ୍ତେ ପରିପନ୍ଥିନଃ। ଜ୍ଞାତୀନ୍ ମେ ତ୍ଵଂ ଶ୍ରିଯା ଯୁକ୍ତଃ ସୁମିତ୍ରାଯାଶ୍ଚ ନନ୍ଦଯ
ରାମ, ବତ୍ସ, ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ହେଉ। ତୁମର ଶତ୍ରୁମାନେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି। ତୁମେ ଧନ-ଉତ୍ତମତାରେ ଭରିତ ହୋଇ, ମୋ ଜନମାନ୍ୟଙ୍କୁ ଏବଂ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ଖୁସି ଦେଉ।
କଲ୍ଯାଣେ ବତ ନକ୍ଷତ୍ରେ ମଯା ଜାତୋଽସି ପୁତ୍ରକ। ଯେନ ତ୍ଵଯା ଦଶରଥୋ ଗୁଣୈରାରାଧିତଃ ପିତା
ପୁତ୍ର, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଭଲ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ। ତୁମ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଦଶରଥ ପିତାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିଛ।
ଅମୋଘଂ ବତ ମେ କ୍ଷାନ୍ତଂ ପୁରୁଷେ ପୁଷ୍କରେକ୍ଷଣେ। ଯେଯମିକ୍ଷ୍ଵାକୁରାଜଶ୍ରୀଃ ପୁତ୍ର ତ୍ଵାଂ ସଂଶ୍ରଯିଷ୍ଯତି
ଏହି ଅପେକ୍ଷା ମୋର ଅନ୍ୟଥା ହୋଇନି, ମୋର ଧୈର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇନି, ମୋ ଲଟସ୍ ଆଖି ଥିବା ପୁତ୍ର, ଏହି ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ରାଜ୍ୟର ଶ୍ରୀ ଏବେ ତୁମେ ଉପରେ ଆସିଛି।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତୋ ମାତ୍ରା ତୁ ରାମୋ ଭ୍ରାତରମବ୍ରଵୀତ୍। ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଂ ପ୍ରହ୍ଵମାସୀନମଭିଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସ୍ମଯନ୍ନିଵ
ମାଙ୍କ ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ରାମ ନମ୍ରତାରେ ହାତ ଜୋଡି ବସିଥିବା ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖି, ହସି ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣେମାଂ ମଯା ସାର୍ଧଂ ପ୍ରଶାଧି ତ୍ଵଂ ଵସୁଂଧରାମ୍। ଦ୍ଵିତୀଯଂ ମେଽନ୍ତରାତ୍ମାନଂ ତ୍ଵାମିଯଂ ଶ୍ରୀରୁପସ୍ଥିତା
ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ ମୋ ସହ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଶାସନ କର। ଏହି ରାଜ୍ୟର ଶ୍ରୀ ତୁମେ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ମୋର ଦ୍ୱିତୀୟ ଆତ୍ମା ଭାବି, ଉପସ୍ଥିତ ହେଇଛି।
ସୌମିତ୍ରେ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ଭୋଗାଂସ୍ତ୍ଵମିଷ୍ଟାନ୍ ରାଜ୍ଯଫଲାନିଚ। ଜୀଵିତଂ ଚାପି ରାଜ୍ଯଂ ଚ ତ୍ଵଦର୍ଥମଭିକାମଯେ
ସୌମିତ୍ରି, ରାଜ୍ୟର ଫଳ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କର। ମୋ ଜୀବନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ଆଶା କରିଛି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ରାମୋ ମାତରାଵଭିଵାଦ୍ଯ ଚ। ଅଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ସୀତାଂ ଚ ଯଯୌ ସ୍ଵଂ ଚ ନିଵେଶନମ୍
ଏପରି କଥା କହି, ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହି, ମାମାନେଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସୀତାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ନେଇ, ନିଜ ଘରକୁ ଗଲେ।
thumb|ପଞ୍ଚମଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଅଯୋଧ୍ଯାକାଣ୍ଡେ ପଞ୍ଚମଃ ସର୍ଗଃ ॥୨-
ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚମ ସର୍ଗ ପଠିତ ହେଉ।
ସଂଦିଶ୍ଯ ରାମଂ ନୃପତିଃ ଶ୍ଵୋଭାଵିନ୍ଯଭିଷେଚନେ। ପୁରୋହିତଂ ସମାହୂଯ ଵସିଷ୍ଠମିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ରାମଙ୍କୁ ଆଗାମିକାଲି ଅଭିଷେକ ବିଷୟରେ ନିର୍ଦେଶ ଦେଇ, ରାଜା ପୁରୋହିତ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଡାକି ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
ଗଚ୍ଛୋପଵାସଂ କାକୁତ୍ସ୍ଥଂ କାରଯାଦ୍ଯ ତପୋଧନ। ଶ୍ରେଯସେ ରାଜ୍ଯଲାଭାଯ ଵଧ୍ଵା ସହ ଯତଵ୍ରତ
ତପସ୍ୱୀ, ଆଜି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶର ରାମଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଜୀବନୀ ସହ ଉପବାସ କରା, ଏହା ରାଜ୍ୟ ଲାଭ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ।
ତଥେତି ଚ ସ ରାଜାନମୁକ୍ତ୍ଵା ଵେଦଵିଦାଂ ଵରଃ। ସ୍ଵଯଂ ଵସିଷ୍ଠୋ ଭଗଵାନ୍ ଯଯୌ ରାମନିଵେଶନମ୍
‘ଠିକ ଅଛି’ ଭାବେ ରାଜାଙ୍କୁ କହି, ବେଦ ଜ୍ଞାନରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବସିଷ୍ଠ ନିଜେ ରାମଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ।
ଉପଵାସଯିତୁଂ ଵୀରଂ ମନ୍ତ୍ରଵିନ୍ମନ୍ତ୍ରକୋଵିଦମ୍। ବ୍ରାହ୍ମଂ ରଥଵରଂ ଯୁକ୍ତମାସ୍ଥାଯ ସୁଧୃତଵ୍ରତଃ
ବୀର, ମନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର କୌଶଳରେ ପାରଙ୍ଗତ ରାମଙ୍କୁ ଉପବାସ କରାଇବା ପାଇଁ, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତୀ ବସିଷ୍ଠ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଗଲେ।
ତମାଗତମୃଷିଂ ରାମସ୍ତ୍ଵରନ୍ନିଵ ସସମ୍ଭ୍ରମମ୍। ମାନଯିଷ୍ଯନ୍ ସ ମାନାର୍ହଂ ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ନିଵେଶନାତ୍
ଯେତେବେଳେ ରାମଙ୍କ ଘରକୁ ଋଷି ଆସିଲେ, ରାମ ଆଦର ସହିତ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବରେ ଘରରୁ ବାହାରିଗଲେ, ଏବଂ ମାନ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ ଋଷିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ।
ଅଭ୍ଯେତ୍ଯ ତ୍ଵରମାଣୋଽଥ ରଥାଭ୍ଯାଶଂ ମନୀଷିଣଃ। ତତୋଽଵତାରଯାମାସ ପରିଗୃହ୍ଯ ରଥାତ୍ ସ୍ଵଯମ୍
ରାମ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବରେ ରଥ ନିକଟରେ ଥିବା ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଯାଇ, ତାଙ୍କ ହାତ ଧରି ସ୍ୱୟଂ ରଥରୁ ଉତରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ।
ସ ଚୈନଂ ପ୍ରଶ୍ରିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମ୍ଭାଷ୍ଯାଭିପ୍ରସାଦ୍ଯ ଚ। ପ୍ରିଯାର୍ହଂ ହର୍ଷଯନ୍ ରାମମିତ୍ଯୁଵାଚ ପୁରୋହିତଃ
ରାମଙ୍କ ନମ୍ରତା ଦେଖି, ପୁରୋହିତ ମିଳୁଥିବା ଦୟାଳୁ ଶବ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ କଥା କହି, ଆନନ୍ଦ ଦେଇ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ଶବ୍ଦରେ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ।
ପ୍ରସନ୍ନସ୍ତେ ପିତା ରାମ ଯତ୍ତ୍ଵଂ ରାଜ୍ଯମଵାପ୍ସ୍ଯସି। ଉପଵାସଂ ଭଵାନଦ୍ଯ କରୋତୁ ସହ ସୀତଯା
ରାମ, ତୁମ ପିତା ତୁମେ ଉପରେ ଖୁସି ଅଛନ୍ତି, ତୁମେ ରାଜ୍ୟ ପାଇବା; ଆଜି ତୁମେ ସୀତା ସହିତ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାତସ୍ତ୍ଵାମଭିଷେକ୍ତା ହି ଯୌଵରାଜ୍ଯେ ନରାଧିପଃ। ପିତା ଦଶରଥଃ ପ୍ରୀତ୍ଯା ଯଯାତିଂ ନହୁଷୋ ଯଥା
କାଲି ସକାଳେ, ତୁମ ପିତା ଦଶରଥ ଆନୁରାଗରେ ତୁମକୁ ଯୁବରାଜ ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିବେ, ଯେପରି Nahusha Yayātiଙ୍କୁ କରିଥିଲେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ ତଦା ରାମମୁପଵାସଂ ଯତଵ୍ରତଃ। ମନ୍ତ୍ରଵତ୍ କାରଯାମାସ ଵୈଦେହ୍ଯା ସହିତଂ ଶୁଚିଃ
ଏପରି କଥା କହି, ଶୁଚି ଏବଂ ନିୟମିତ ଋଷି ରାମ ଓ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ଉପବାସ କରାଇଲେ।
ତତୋ ଯଥାଵଦ୍ ରାମେଣ ସ ରାଜ୍ଞୋ ଗୁରୁରର୍ଚିତଃ। ଅଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ କାକୁତ୍ସ୍ଥଂ ଯଯୌ ରାମନିଵେଶନାତ୍
ତାପରେ, ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନ ପାଇ, ରାଜଗୁରୁ କାକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଇ ରାମଙ୍କ ଘରରୁ ବାହାରିଗଲେ।
ସୁହୃଦ୍ଭିସ୍ତତ୍ର ରାମୋଽପି ସହାସୀନଃ ପ୍ରିଯଂଵଦୈଃ। ସଭାଜିତୋ ଵିଵେଶାଥ ତାନନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ସର୍ଵଶଃ
ସେଠାରେ, ରାମ ନିଜ ପ୍ରିୟ ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ ବସି, ମଧୁର କଥା କହୁଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଇ ନିଜ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ହୃଷ୍ଟନାରୀନରଯୁତଂ ରାମଵେଶ୍ମ ତଦା ବଭୌ। ଯଥା ମତ୍ତଦ୍ଵିଜଗଣଂ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲନଲିନଂ ସରଃ
ସେ ସମୟରେ, ରାମଙ୍କ ଘର ଖୁସି ନାରୀ ଓ ପୁରୁଷମାନେ ଭରିଥିଲା, ଯେପରି ମଦମସ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିବା ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମର ଝିଲି।
ସ ରାଜଭଵନପ୍ରଖ୍ଯାତ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ରାମନିଵେଶନାତ୍। ନିର୍ଗତ୍ଯ ଦଦୃଶେ ମାର୍ଗଂ ଵସିଷ୍ଠୋ ଜନସଂଵୃତମ୍
ରାମଙ୍କ ରାଜଭବନ ସମାନ ଘରରୁ ବାହାରି, ବସିଷ୍ଠ ମାନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଭରିଥିବା ରାସ୍ତାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଵୃନ୍ଦଵୃନ୍ଦୈରଯୋଧ୍ଯାଯାଂ ରାଜମାର୍ଗାଃ ସମନ୍ତତଃ। ବଭୂଵୁରଭିସମ୍ବାଧାଃ କୁତୂହଲଜନୈର୍ଵୃତାଃ
ଆୟୋଧ୍ୟାର ରାଜପଥ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦଳ ଦଳ ଉତ୍ସୁକ୍ତ ଲୋକମାନେ ଭରିଥିଲା।
ଜନଵୃନ୍ଦୋର୍ମିସଂଘର୍ଷହର୍ଷସ୍ଵନଵୃତସ୍ତଦା। ବଭୂଵ ରାଜମାର୍ଗସ୍ଯ ସାଗରସ୍ଯେଵ ନିଃସ୍ଵନଃ
ସେ ସମୟରେ, ରାଜପଥରେ ଲୋକମାନେ ଦଳ ଦଳ ଆନନ୍ଦର ଲହରୀ ଭରିଥିଲା, ଏହା ସାଗରର ଗୁଞ୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା।
ସିକ୍ତସମ୍ମୃଷ୍ଟରଥ୍ଯା ହି ତଥା ଚ ଵନମାଲିନୀ। ଆସୀଦଯୋଧ୍ଯା ତଦହଃ ସମୁଚ୍ଛ୍ରିତଗୃହଧ୍ଵଜା
ସେ ଦିନ, ଆୟୋଧ୍ୟାର ରାସ୍ତା ଚିତ୍ରା ଓ ପରିସ୍କୃତ, ଅରଣ୍ୟ ମାଲା ଓ ଉଚ୍ଚ ଘର ଝଣ୍ଡା ସହିତ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।
ତଦା ହ୍ଯଯୋଧ୍ଯାନିଲଯଃ ସସ୍ତ୍ରୀବାଲାକୁଲୋ ଜନଃ। ରାମାଭିଷେକମାକାଂକ୍ଷନ୍ନାକାଂକ୍ଷନ୍ନୁଦଯଂ ରଵେଃ
ସେତେବେଳେ, ଆୟୋଧ୍ୟାର ନାଗରିକମାନେ ନାରୀ ଓ ଶିଶୁମାନେ ଭରି, ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବା ପରି ଆଶା କରୁଥିଲେ।
ପ୍ରଜାଲଂକାରଭୂତଂ ଚ ଜନସ୍ଯାନନ୍ଦଵର୍ଧନମ୍। ଉତ୍ସୁକୋଽଭୂଜ୍ଜନୋ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ତମଯୋଧ୍ଯାମହୋତ୍ସଵମ୍
ଲୋକମାନେ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ଶୋଭିତ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ଭରି, ଆୟୋଧ୍ୟାର ଏହି ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ୍ତ ଥିଲେ।
ଏଵଂ ତଜ୍ଜନସମ୍ବାଧଂ ରାଜମାର୍ଗଂ ପୁରୋହିତଃ। ଵ୍ଯୂହନ୍ନିଵ ଜନୌଘଂ ତଂ ଶନୈ ରାଜକୁଲଂ ଯଯୌ
ଏପରି ଭାବରେ, ପୁରୋହିତ ଲୋକମାନେ ଭରିଥିବା ରାଜପଥରେ ଦୀରେ ଦୀରେ ଲୋକ ଦଳକୁ ଭାଗ କରି ରାଜଭବନ ଦିଗରେ ଗଲେ।