ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନିଗତାନାଂ ଚ ଶତାନି ସରଯୂଜଲମ୍ । ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ତ୍ରିଦିଵଂ ଜଗ୍ମୁଃ ପ୍ରଭାସୁରଵପୂଂଷି ଚ । ଦିଵ୍ଯା ଦିଵ୍ଯେନ ଵପୁଷା ଦେଵା ଦୀପ୍ତା ଇଵାଭଵନ୍ ।। ୭.୧୧୦.
ପଶୁ ଜନ୍ମର ଶତଶଃ ପ୍ରାଣୀ ସରୟୂ ଜଳକୁ ଛୁଇଁ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଦେହ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା; ଦେବତାମାନେ ଦିବ୍ୟ ଦେହରେ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇଯିବେ।
ଗତ୍ଵା ତୁ ସରଯୂତୋଯଂ ସ୍ଥାଵରାଣି ଚରାଣି ଚ । ପ୍ରାପ୍ଯ ତତ୍ତୋଯଵିକ୍ଲେଦଂ ଦେଵଲୋକମୁପାଗମନ୍ ।। ୭.୧୧୦.
ସରୟୂ ନଦୀର ପାଣିକୁ ଛୁଇଁ, ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ସେହି ପାଣିର ସ୍ପର୍ଶରେ ଦେବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନପି ସମାପନ୍ନା ଋକ୍ଷଵାନରରାକ୍ଷସାଃ । ତେ ଽପି ସ୍ଵର୍ଗଂ ପ୍ରଵିଵିଶୁର୍ଦେହାନ୍ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ଚାମ୍ଭସି ।। ୭.୧୧୦.
ସେଠାରେ ଭାଲୁ, ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେହ ଛାଡ଼ି, ପାଣିରେ ଲୁହାଇ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତଃ ସମାଗତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ସ୍ଥାପ୍ଯ ଲୋକଗୁରୁର୍ଦିଵି । ଜଗାମ ତ୍ରିଦଶୈଃ ସାର୍ଧଂ ସଦା ହୃଷ୍ଟୈର୍ଦିଵଂ ମହତ୍ ।। ୭.୧୧୦.
ତାପରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ ବସାଇ, ଲୋକଗୁରୁ ସଦା ଖୁସି ଥିବା ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ମହା ଦିବ୍ୟ ଲୋକକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯେ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଶ୍ରୀମଦୁତ୍ତରକାଣ୍ଡେ ଦଶାଧିକଶତତମଃ ସର୍ଗଃ
ଏହିପରି ମହାର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରଚିତ ପବିତ୍ର ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣର ଏକଶ ଦଶତମ ସର୍ଗ ଶେଷ ହେଲା।
ଏତାଵଦେତଦାଖ୍ଯାନଂ ସୋତ୍ତରଂ ବ୍ରହ୍ମପୂଜିତମ୍ । ରାମାଯଣମିତି ଖ୍ଯାତଂ ମୁଖ୍ଯଂ ଵାଲ୍ମୀକୀନା କୃତମ୍ ।। ୭.୧୧୧.
ଏହି ଆଖ୍ୟାନ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ମୁଖ୍ୟ ରାମାୟଣ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ତତଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ଯଥା ପୁରମ୍ । ଯେନ ଵ୍ଯାପ୍ତମିଦଂ ସର୍ଵଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସଚରାଚରମ୍ ।। ୭.୧୧୧.
ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ ପୁନି ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତକୁ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି।
ତତୋ ଦେଵାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ସିଦ୍ଧାଶ୍ଚ ପରମର୍ଷଯଃ । ନିତ୍ଯଂ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟାଃ ଦିଵ୍ଯଂ ରାମାଯଣଂ ଦିଵି ।। ୭.୧୧୧.
ତାପରେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ସଦା ଖୁସି ହୋଇ ଦିବ୍ୟ ରାମାୟଣ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଶୁଣନ୍ତି।
ଇଦମାଖ୍ଯାନମାଯୁଷ୍ଯଂ ସୌଭାଗ୍ଯଂ ପାପନାଶନମ୍ । ରାମାଯଣଂ ଵେଦସମଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧେଷୁ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ବୁଧଃ ।। ୭.୧୧୧.
ଏହି କଥା ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ, ସୌଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ଓ ପାପ ନାଶ କରେ; ରାମାୟଣ ବେଦ ସମାନ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିନରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଏହା ପଢ଼ାଇବା ଉଚିତ।
ଅପୁତ୍ରୋ ଲଭତେ ପୁତ୍ରମଧନୋ ଲଭତେ ଧନମ୍ । ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯେତ ପଦମପ୍ଯସ୍ଯ ଯଃ ପଠେତ୍ ।। ୭.୧୧୧.
ଯେଉଁଠାରେ ପୁଅ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ପୁଅ ମିଳେ, ଧନ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଧନ ମିଳେ; ଏହାର ଏକଟି ଶ୍ଲୋକ ପଢ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ପାପାନ୍ଯପି ଚ ଯଃ କୁର୍ଯାଦହନ୍ଯହନି ମାନଵଃ । ପଠତ୍ଯେକମପି ଶ୍ଲୋକଂ ପାପାତ୍ସ ପରିମୁଚ୍ଯତେ ।। ୭.୧୧୧.
ଯଦି କେହି ପ୍ରତିଦିନ ପାପ କରିଥାଏ, ଏହି ଗାଥାର ଏକଟି ଶ୍ଲୋକ ପଢ଼ିଲେ ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ଵାଚକାଯ ଚ ଦାତଵ୍ଯଂ ଵସ୍ତ୍ରଂ ଧେନୁଂ ହିରଣ୍ଯକମ୍ । ଵାଚକେ ପରିତୁଷ୍ଟେ ତୁ ତୁଷ୍ଟାଃ ସ୍ଯୁଃ ସର୍ଵଦେଵତାଃ ।। ୭.୧୧୧.
ଯିଏ ପଢ଼ିଥାଏ, ତାଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ଗାଈ ଓ ସୁନା ଦେବା ଉଚିତ; ପଢ଼ୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।
ଏତଦାଖ୍ଯାନମାଯୁଷ୍ଯଂ ପଠନ୍ରାମାଯଣଂ ନରଃ । ସପୁତ୍ରପୌତ୍ରୋ ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ପ୍ରେତ୍ଯ ଚେହ ମହୀଯତେ ।। ୭.୧୧୧.
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏହି ଆୟୁଷ୍ୟଦାୟକ ରାମାୟଣ କଥା ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ଏହି ଜଗତରେ ପୁଅ ଓ ନାତି ସହିତ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି, ଏବଂ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅଯୋଧ୍ଯା ଽପି ପୁରୀ ରମ୍ଯା ଶୂନ୍ଯା ଵର୍ଷଗଣାନ୍ବହୂନ୍ । ଋଷଭଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜାନଂ ନିଵାସମୁପଯାସ୍ଯତି ।। ୭.୧୧୧.
ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ଖାଲି ଥିବା ସୁନ୍ଦର ଅୟୋଧ୍ୟା ନଗର, ଋଷଭ ନାମକ ରାଜା ମିଳିଲେ ପୁଣି ଲୋକେ ବସିବେ।
ଏତଦାଖ୍ଯାନମାଯୁଷ୍ଯଂ ସଭଵିଷ୍ଯଂ ସହୋତ୍ତରମ୍ । କୃତଵାନ୍ପ୍ରଚେତସଃ ପୁତ୍ରସ୍ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମାପ୍ଯନ୍ଵମନ୍ଯତ ।। ୭.୧୧୧.
ଏହି ଆୟୁଷ୍ୟଦାୟକ କଥା, ତାହାର ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ଅନୁଶଙ୍ଗିକ ଅଂଶ ସହିତ, ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁଅ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ମନୋନୁମୋଦନ କରିଥିଲେ।
ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରସ୍ଯ ଵାଜପେଯାଯୁତସ୍ଯ ଚ । ଲଭତେ ଶ୍ରାଵଣାଦେଵ ସର୍ଗସ୍ଯୈକସ୍ଯ ମାନଵଃ ।। ୭.୧୧୧.
ଏହି କଥାର କେବଳ ଗୋଟିଏ ସର୍ଗ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକ ମଣିଷ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଦଶ ହଜାର ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।
ପ୍ରଯାଗାଦୀନି ତୀର୍ଥାନି ଗଙ୍ଗାଦ୍ଯାଃ ସରିତସ୍ତଥା । ନୈମିଶାଦୀନ୍ଯରଣ୍ଯାନି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରାଦିକାନ୍ଯପି । ଗତାନି ତେନ ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ଯେନ ରାମାଯଣଂ ଶ୍ରୁତମ୍ ।। ୭.୧୧୧.
ଏହି ଜଗତରେ ଯିଏ ରାମାୟଣ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ପ୍ରୟାଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟ ନଦୀ, ନୈମିଷ ଓ ଅନ୍ୟ ଅରଣ୍ୟ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇଥିବା ପରି ଫଳ ପାଏ।
ହେମଭାରଂ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ଗ୍ରସ୍ତେ ଭାନୌ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ଯଶ୍ଚ ରାମାଯଣଂ ଲୋକେ ଶୃଣୋତି ସଦୃଶାଵୁଭୌ ।। ୭.୧୧୧.
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣବେଳେ ଯିଏ ସୁନା ଦାନ କରେ, ଏବଂ ଏହି ଜଗତରେ ଯିଏ ରାମାୟଣ ଶୁଣେ—ଏହି ଦୁଇଜଣ ସମାନ।
ସମ୍ଯକ୍ଛ୍ରଦ୍ଧାସମାଯୁକ୍ତଃ ଶୃଣୁତେ ରାଘଵୀଂ କଥାମ୍ । ସର୍ଵପାପାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯେତ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି ।। ୭.୧୧୧.
ଯିଏ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
ଆଦିକାଵ୍ଯମିଦଂ ତ୍ଵାର୍ଷଂ ପୁରା ଵାଲ୍ମୀକିନା କୃତମ୍ । ଯଃ ଶୃଣୋତି ସଦା ଭକ୍ତ୍ଯା ସ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵୀଂ ତନୁମ୍ ।। ୭.୧୧୧.
ଏହା ହେଉଛି ପ୍ରାଚୀନ ଆଦି କବ୍ୟ, ଯାହା ବାଲ୍ମୀକି ରଚନା କରିଥିଲେ; ଯିଏ ସଦା ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି କଥା ଶୁଣେ, ସେ ବୈଷ୍ଣବ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ପାଏ।
ପୁତ୍ରଦାରାଶ୍ଚ ଵର୍ଧନ୍ତେ ସମ୍ପଦଃ ସନ୍ତତିସ୍ତଥା । ସତ୍ଯମେତଦ୍ଵିଦିତ୍ଵା ତୁ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ନିଯତାତ୍ମଭିଃ ।। ୭.୧୧୧.
ପୁଅ, ଜଣେ ଜଣେ ଝିଅ ଓ ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତି ବଢ଼େ, ଏବଂ ବଂଶ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଥାଏ; ଏହି କଥା ସତ୍ୟ ଜାଣି, ନିୟମିତ ଆତ୍ମା ଥିବା ଲୋକେ ଏହି କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ।
ଗାଯତ୍ର୍ଯାଶ୍ଚ ସ୍ଵରୂପଂ ତଦ୍ରାମାଯଣମନୁତ୍ତମମ୍ ।। ୭.୧୧୧.
ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ହେଉଛି ଏହି ଅପୂର୍ବ ରାମାୟଣ।
ଅପୁତ୍ରୋ ଲଭତେ ପୁତ୍ରମଧନୋ ଲଭତେ ଧନମ୍ । ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯେତ ପଦମପ୍ଯସ୍ଯ ଯଃ ପଠେତ୍ ।। ୭.୧୧୧.
ଯିଏ ପୁଅ ନାହିଁ, ସେ ପୁଅ ପାଏ; ଧନ ନଥିବା ଲୋକ ଧନ ପାଏ; ଏହି କଥାର ଏକଟି ପଦ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାନ୍ନିତ୍ଯଂ ଚରିତଂ ରାଘଵସ୍ଯ ହ । ଭକ୍ତ୍ଯା ନିଷ୍କଲ୍ମଷୋ ଭୂତ୍ଵା ଦୀର୍ଘମାଯୁରଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ।। ୭.୧୧୧.
ଯିଏ ନିତ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ରାଘବଙ୍କ କଥା ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ରଖି, ସେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ପାଏ।
ଚିନ୍ତଯେଦ୍ରାଘଵଂ ନିତ୍ଯଂ ଶ୍ରେଯଃ ପ୍ରାପ୍ତୁଂ ଯ ଇଚ୍ଛତି । ଶ୍ରାଵଯେଦିଦମାଖ୍ଯାନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଦିନେ ଦିନେ ।। ୭.୧୧୧.
ଯିଏ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ଚାହେ, ସେ ସଦା ରାଘବଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଏହି କଥା ପ୍ରତିଦିନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଶୁଣାଇବା ଉଚିତ।
ଯସ୍ତ୍ଵିଦଂ ରଘୁନାଥସ୍ଯ ଚରିତଂ ସକଲଂ ପଠେତ୍ । ସୋ ଽସୁକ୍ଷଯେ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ଗଚ୍ଛତ୍ଯେଵ ନ ସଂଶଯଃ ।। ୭.୧୧୧.
ଯିଏ ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରଘୁନାଥଙ୍କ କଥା ପଢ଼େ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଏ, ଏହିଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପିତା ପିତାମହସ୍ତସ୍ଯ ତଥୈଵ ପ୍ରପିତାମହଃ । ତତ୍ପିତା ତତ୍ପିତା ଚୈଵ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଯାନ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ ।। ୭.୧୧୧.
ତାଙ୍କର ବାପା, ଦାଦା, ପ୍ରପିତାମହ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବାପାମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ଚତୁର୍ଵର୍ଗପ୍ରଦଂ ନିତ୍ଯଂ ଚରିତଂ ରାଘଵସ୍ଯ ତୁ । ତସ୍ମାଦ୍ଯତ୍ନଵତା ନିତ୍ଯଂ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ପରମଂ ସଦା ।। ୭.୧୧୧.
ରାଘବଙ୍କ କଥା ସଦା ଚାରି ପ୍ରକାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଦେଇଥାଏ; ତେଣୁ ଏହାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭାବରେ ସଦା ଆଦର ସହିତ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।
ଶୃଣ୍ଵନ୍ରାମାଯଣଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଃ ପାଦଂ ପଦମେଵ ଵା । ସ ଯାତି ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସ୍ଥାନଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ପୂଜ୍ଯତେ ସଦା ।। ୭.୧୧୧.
ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ରାମାୟଣର ଏକ ପଦ କିମ୍ବା ଏକ ଚରଣ ମଧ୍ୟ ଶୁଣେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଏ ଏବଂ ସଦା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ଏଵମେତତ୍ପୁରାଵୃତ୍ତମାଖ୍ଯାନଂ ଭଦ୍ରମସ୍ତୁ ଵଃ । ପ୍ରଵ୍ଯାହରତ ଵିସ୍ରବ୍ଧଂ ବଲଂ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରଵର୍ଧତାମ୍ ।। ୭.୧୧୧.
ଏଭଳି ପ୍ରାଚୀନ କଥା ତୁମମାନେଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଛି; ଏହା ତୁମମାନେଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ କରୁ। ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଏହାକୁ ପ୍ରଚାର କର; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶକ୍ତି ବଢ଼ୁ।