ସର୍ଵଂ ପୁଷ୍ଟଂ ପ୍ରମୁଦିତଂ ସୁସମ୍ପୂର୍ଣମନୋରଥମ୍ । ସାଧୁ ସାଧ୍ଵିତି ତୈର୍ଦେଵୈସ୍ତ୍ରିଦିଵଂ ଗତକଲ୍ମଷମ୍ ।। ୭.୧୧୦.
ସମସ୍ତେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଖୁସି ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଥିଲା। ସେଇ ଦେବମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ‘ଭଲ ହେଲା, ଭଲ ହେଲା’ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ, ତାଙ୍କର ପାପ ଦୂର ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ଅଥ ଵିଷ୍ଣୁର୍ମହାତେଜାଃ ପିତାମହମୁଵାଚ ହ । ଏଷାଂ ଲୋକଂ ଜନୌଘାନାଂ ଦାତୁମର୍ହସି ସୁଵ୍ରତ ।। ୭.୧୧୦.
ତାପରେ, ମହାତେଜସ୍ବୀ ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ: ‘ହେ ସଦ୍ବ୍ରତ, ଏହି ଅନେକ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ ଏକ ନୂତନ ଲୋକ ଦେବା ଉଚିତ।’
ଇମେ ହି ସର୍ଵେ ସ୍ନେହାନ୍ମାମନୁଯାତା ଯଶସ୍ଵିନଃ । ଭକ୍ତା ହି ଭଜିତଵ୍ଯାଶ୍ଚ ତ୍ଯକ୍ତାତ୍ମାନଶ୍ଚ ମତ୍କୃତେ ।। ୭.୧୧୦.
‘ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରଶଂସିତ ଲୋକମାନେ ମୋତେ ସ୍ନେହରେ ଅନୁସରଣ କରିଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଭକ୍ତ, ପ୍ରେମର ଯୋଗ୍ୟ ଓ ମୋ ପାଇଁ ନିଜକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି।’
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁଵଚନଂ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକଗୁରୁଃ ପ୍ରଭୁଃ । ଲୋକାନ୍ସାନ୍ତାନିକାନ୍ନାମ ଯାସ୍ଯନ୍ତୀମେ ସମାଗତାଃ ।। ୭.୧୧୦.
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଲୋକଙ୍କ ଗୁରୁ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ‘ଏହି ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସାନ୍ତାନିକ ନାମକ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।’
ଯଚ୍ଚ ତିର୍ଯଗ୍ଗତଂ କିଞ୍ଚିତ୍ତ୍ଵାମେଵମନୁଚିନ୍ତଯତ୍ । ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯତି ଭକ୍ତ୍ଯା ଵୈ ତତ୍ସନ୍ତାନେ ନିଵତ୍ସ୍ଯତି ।। ୭.୧୧୦.
ଯେ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ, ଯାହା ଜନ୍ମୁ ଯେଉଁଠି ହେଉ, ତୁମକୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରି ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେଇଥାଏ, ସେ ପ୍ରାଣୀ ସେହି ବଂଶରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥାଏ।
ସର୍ଵୈର୍ବ୍ରହ୍ମଗୁଣୈର୍ଯୁକ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକାଦନନ୍ତରେ ।। ୭.୧୧୦.
ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଭରପୂର ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକ ତଳେ ବାସ କରିବେ।
ଵାନରାଶ୍ଚ ସ୍ଵିକାଂ ଯୋନିମୃକ୍ଷାଶ୍ଚୈଵ ତଥା ଯଯୁଃ । ଯେଭ୍ଯୋ ଵିନିସ୍ସୃତାଃ ସର୍ଵେ ସୁରେଭ୍ଯଃ ସୁରସମ୍ଭଵାଃ ।। ୭.୧୧୦.
ବାନର ଓ ଭାଲୁମାନେ ତାଙ୍କର ନିଜ ଜନ୍ମସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ, ଯେଉଁଠାରୁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ।
ତେଷୁ ପ୍ରଵିଵିଶେ ଚୈଵ ସୁଗ୍ରୀଵଃ ସୂର୍ଯମଣ୍ଡଲମ୍ । ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ସ୍ଵାନ୍ପିତଽନ୍ପ୍ରତିପେଦିରେ ।। ୭.୧୧୦.
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସୁଗ୍ରୀବ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ସେମାନେ ନିଜ ଜନ୍ମଦାତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ତଥୋକ୍ତଵତି ଦେଵେଶେ ଗୋପ୍ରତାରମୁପାଗତାଃ । ଭେଜିରେ ସରଯୂଂ ସର୍ଵେ ହର୍ଷପୂର୍ଣାଶ୍ରୁଵିକ୍ଲଵାଃ ।। ୭.୧୧୦.
ଦେବତାଙ୍କ ମାଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ ଏପରି କହିବା ପରେ, ସମସ୍ତେ ନଦୀତଟକୁ ପହଞ୍ଚି, ଆନନ୍ଦ ଅଶୁରେ ଭିଜା ଚକ୍ଷୁରେ ସରୟୂ ନଦୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅଵଗାହ୍ଯ ଜଲଂ ଯୋ ଯଃ ପ୍ରାଣୀ ହ୍ଯାସୀତ୍ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵତ୍ । ମାନୁଷଂ ଦେହମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଵିମାନଂ ସୋ ଽଧ୍ଯରୋହତ ।। ୭.୧୧୦.
ଯେ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ଖୁସି ହୋଇ ପାଣିରେ ଲୁହାଇଲେ, ସେ ମାନବ ଦେହ ଛାଡ଼ି, ଦିବ୍ୟ ରଥକୁ ଚଢ଼ିଗଲେ।
ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନିଗତାନାଂ ଚ ଶତାନି ସରଯୂଜଲମ୍ । ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ତ୍ରିଦିଵଂ ଜଗ୍ମୁଃ ପ୍ରଭାସୁରଵପୂଂଷି ଚ । ଦିଵ୍ଯା ଦିଵ୍ଯେନ ଵପୁଷା ଦେଵା ଦୀପ୍ତା ଇଵାଭଵନ୍ ।। ୭.୧୧୦.
ପଶୁ ଜନ୍ମର ଶତଶଃ ପ୍ରାଣୀ ସରୟୂ ଜଳକୁ ଛୁଇଁ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଦେହ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା; ଦେବତାମାନେ ଦିବ୍ୟ ଦେହରେ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇଯିବେ।
ଗତ୍ଵା ତୁ ସରଯୂତୋଯଂ ସ୍ଥାଵରାଣି ଚରାଣି ଚ । ପ୍ରାପ୍ଯ ତତ୍ତୋଯଵିକ୍ଲେଦଂ ଦେଵଲୋକମୁପାଗମନ୍ ।। ୭.୧୧୦.
ସରୟୂ ନଦୀର ପାଣିକୁ ଛୁଇଁ, ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ସେହି ପାଣିର ସ୍ପର୍ଶରେ ଦେବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନପି ସମାପନ୍ନା ଋକ୍ଷଵାନରରାକ୍ଷସାଃ । ତେ ଽପି ସ୍ଵର୍ଗଂ ପ୍ରଵିଵିଶୁର୍ଦେହାନ୍ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ଚାମ୍ଭସି ।। ୭.୧୧୦.
ସେଠାରେ ଭାଲୁ, ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେହ ଛାଡ଼ି, ପାଣିରେ ଲୁହାଇ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତଃ ସମାଗତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ସ୍ଥାପ୍ଯ ଲୋକଗୁରୁର୍ଦିଵି । ଜଗାମ ତ୍ରିଦଶୈଃ ସାର୍ଧଂ ସଦା ହୃଷ୍ଟୈର୍ଦିଵଂ ମହତ୍ ।। ୭.୧୧୦.
ତାପରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ ବସାଇ, ଲୋକଗୁରୁ ସଦା ଖୁସି ଥିବା ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ମହା ଦିବ୍ୟ ଲୋକକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯେ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଶ୍ରୀମଦୁତ୍ତରକାଣ୍ଡେ ଦଶାଧିକଶତତମଃ ସର୍ଗଃ
ଏହିପରି ମହାର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରଚିତ ପବିତ୍ର ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣର ଏକଶ ଦଶତମ ସର୍ଗ ଶେଷ ହେଲା।
ଏତାଵଦେତଦାଖ୍ଯାନଂ ସୋତ୍ତରଂ ବ୍ରହ୍ମପୂଜିତମ୍ । ରାମାଯଣମିତି ଖ୍ଯାତଂ ମୁଖ୍ଯଂ ଵାଲ୍ମୀକୀନା କୃତମ୍ ।। ୭.୧୧୧.
ଏହି ଆଖ୍ୟାନ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ମୁଖ୍ୟ ରାମାୟଣ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ତତଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ଯଥା ପୁରମ୍ । ଯେନ ଵ୍ଯାପ୍ତମିଦଂ ସର୍ଵଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସଚରାଚରମ୍ ।। ୭.୧୧୧.
ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ ପୁନି ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତକୁ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି।
ତତୋ ଦେଵାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ସିଦ୍ଧାଶ୍ଚ ପରମର୍ଷଯଃ । ନିତ୍ଯଂ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟାଃ ଦିଵ୍ଯଂ ରାମାଯଣଂ ଦିଵି ।। ୭.୧୧୧.
ତାପରେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ସଦା ଖୁସି ହୋଇ ଦିବ୍ୟ ରାମାୟଣ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଶୁଣନ୍ତି।
ଇଦମାଖ୍ଯାନମାଯୁଷ୍ଯଂ ସୌଭାଗ୍ଯଂ ପାପନାଶନମ୍ । ରାମାଯଣଂ ଵେଦସମଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧେଷୁ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ବୁଧଃ ।। ୭.୧୧୧.
ଏହି କଥା ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ, ସୌଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ଓ ପାପ ନାଶ କରେ; ରାମାୟଣ ବେଦ ସମାନ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିନରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଏହା ପଢ଼ାଇବା ଉଚିତ।
ଅପୁତ୍ରୋ ଲଭତେ ପୁତ୍ରମଧନୋ ଲଭତେ ଧନମ୍ । ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯେତ ପଦମପ୍ଯସ୍ଯ ଯଃ ପଠେତ୍ ।। ୭.୧୧୧.
ଯେଉଁଠାରେ ପୁଅ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ପୁଅ ମିଳେ, ଧନ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଧନ ମିଳେ; ଏହାର ଏକଟି ଶ୍ଲୋକ ପଢ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ପାପାନ୍ଯପି ଚ ଯଃ କୁର୍ଯାଦହନ୍ଯହନି ମାନଵଃ । ପଠତ୍ଯେକମପି ଶ୍ଲୋକଂ ପାପାତ୍ସ ପରିମୁଚ୍ଯତେ ।। ୭.୧୧୧.
ଯଦି କେହି ପ୍ରତିଦିନ ପାପ କରିଥାଏ, ଏହି ଗାଥାର ଏକଟି ଶ୍ଲୋକ ପଢ଼ିଲେ ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ଵାଚକାଯ ଚ ଦାତଵ୍ଯଂ ଵସ୍ତ୍ରଂ ଧେନୁଂ ହିରଣ୍ଯକମ୍ । ଵାଚକେ ପରିତୁଷ୍ଟେ ତୁ ତୁଷ୍ଟାଃ ସ୍ଯୁଃ ସର୍ଵଦେଵତାଃ ।। ୭.୧୧୧.
ଯିଏ ପଢ଼ିଥାଏ, ତାଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ଗାଈ ଓ ସୁନା ଦେବା ଉଚିତ; ପଢ଼ୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।
ଏତଦାଖ୍ଯାନମାଯୁଷ୍ଯଂ ପଠନ୍ରାମାଯଣଂ ନରଃ । ସପୁତ୍ରପୌତ୍ରୋ ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ପ୍ରେତ୍ଯ ଚେହ ମହୀଯତେ ।। ୭.୧୧୧.
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏହି ଆୟୁଷ୍ୟଦାୟକ ରାମାୟଣ କଥା ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ଏହି ଜଗତରେ ପୁଅ ଓ ନାତି ସହିତ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି, ଏବଂ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅଯୋଧ୍ଯା ଽପି ପୁରୀ ରମ୍ଯା ଶୂନ୍ଯା ଵର୍ଷଗଣାନ୍ବହୂନ୍ । ଋଷଭଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜାନଂ ନିଵାସମୁପଯାସ୍ଯତି ।। ୭.୧୧୧.
ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ଖାଲି ଥିବା ସୁନ୍ଦର ଅୟୋଧ୍ୟା ନଗର, ଋଷଭ ନାମକ ରାଜା ମିଳିଲେ ପୁଣି ଲୋକେ ବସିବେ।
ଏତଦାଖ୍ଯାନମାଯୁଷ୍ଯଂ ସଭଵିଷ୍ଯଂ ସହୋତ୍ତରମ୍ । କୃତଵାନ୍ପ୍ରଚେତସଃ ପୁତ୍ରସ୍ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମାପ୍ଯନ୍ଵମନ୍ଯତ ।। ୭.୧୧୧.
ଏହି ଆୟୁଷ୍ୟଦାୟକ କଥା, ତାହାର ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ଅନୁଶଙ୍ଗିକ ଅଂଶ ସହିତ, ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁଅ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ମନୋନୁମୋଦନ କରିଥିଲେ।
ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରସ୍ଯ ଵାଜପେଯାଯୁତସ୍ଯ ଚ । ଲଭତେ ଶ୍ରାଵଣାଦେଵ ସର୍ଗସ୍ଯୈକସ୍ଯ ମାନଵଃ ।। ୭.୧୧୧.
ଏହି କଥାର କେବଳ ଗୋଟିଏ ସର୍ଗ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକ ମଣିଷ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଦଶ ହଜାର ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।
ପ୍ରଯାଗାଦୀନି ତୀର୍ଥାନି ଗଙ୍ଗାଦ୍ଯାଃ ସରିତସ୍ତଥା । ନୈମିଶାଦୀନ୍ଯରଣ୍ଯାନି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରାଦିକାନ୍ଯପି । ଗତାନି ତେନ ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ଯେନ ରାମାଯଣଂ ଶ୍ରୁତମ୍ ।। ୭.୧୧୧.
ଏହି ଜଗତରେ ଯିଏ ରାମାୟଣ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ପ୍ରୟାଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟ ନଦୀ, ନୈମିଷ ଓ ଅନ୍ୟ ଅରଣ୍ୟ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇଥିବା ପରି ଫଳ ପାଏ।
ହେମଭାରଂ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ଗ୍ରସ୍ତେ ଭାନୌ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ଯଶ୍ଚ ରାମାଯଣଂ ଲୋକେ ଶୃଣୋତି ସଦୃଶାଵୁଭୌ ।। ୭.୧୧୧.
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣବେଳେ ଯିଏ ସୁନା ଦାନ କରେ, ଏବଂ ଏହି ଜଗତରେ ଯିଏ ରାମାୟଣ ଶୁଣେ—ଏହି ଦୁଇଜଣ ସମାନ।
ସମ୍ଯକ୍ଛ୍ରଦ୍ଧାସମାଯୁକ୍ତଃ ଶୃଣୁତେ ରାଘଵୀଂ କଥାମ୍ । ସର୍ଵପାପାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯେତ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି ।। ୭.୧୧୧.
ଯିଏ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
ଆଦିକାଵ୍ଯମିଦଂ ତ୍ଵାର୍ଷଂ ପୁରା ଵାଲ୍ମୀକିନା କୃତମ୍ । ଯଃ ଶୃଣୋତି ସଦା ଭକ୍ତ୍ଯା ସ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵୀଂ ତନୁମ୍ ।। ୭.୧୧୧.
ଏହା ହେଉଛି ପ୍ରାଚୀନ ଆଦି କବ୍ୟ, ଯାହା ବାଲ୍ମୀକି ରଚନା କରିଥିଲେ; ଯିଏ ସଦା ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି କଥା ଶୁଣେ, ସେ ବୈଷ୍ଣବ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ପାଏ।